Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sprawie kredytu. Bank zapłaci 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 15 października 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie w sprawie

z powództwa T.L. i W.P. przeciwko Bankowi S.A. w W. (wcześniej: Bank1 S.A. w

W.) o ustalenie i zapłatę, na skutek apelacji obu stron od wyroku Sądu Okręgowego

w Warszawie z 31 maja 2023 r., zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie

trzecim w ten sposób, że zasądził od pozwanej na rzecz powodów odsetki

ustawowe za opóźnienie od zasądzonych na ich rzecz kwot w punkcie drugim

I CSK 475/26

2

wyroku Sądu pierwszej instancji od 20 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty oraz

częściowo w punkcie drugim w ten sposób, że usunął z niego treść: „z tym, że

spełnienie świadczenia powinno nastąpić za jednoczesnym zaoferowaniem przez

T.L. i W.P. pozwanemu Bankowi S.A. w W. kwoty 287.000,99 (dwieście

osiemdziesiąt siedem tysięcy 00/100) złotych albo zabezpieczeniem roszczenia

pozwanego o zapłatę tej kwoty” (pkt I); oddalił apelację pozwanego (pkt II);

kosztami postępowania apelacyjnego i zażaleniowego obciążył pozwaną w całości,

a szczegółowe rozliczenie pozostawił referendarzowi sądowemu w Sądzie

Okręgowym w Warszawie (pkt III).

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji,

zaskarżając to orzeczenie w całości oraz wnosząc o jego uchylenie w zaskarżonym

zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w zaskarżonym

zakresie i orzeczenie co do istoty sprawy przez Sąd Najwyższy. Ponadto, pozwana

wniosła o zasądzenie od powodów na swoją rzecz kosztów postępowania

wszczętego wniesieniem skargi kasacyjnej, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

pozwana wskazała na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych,

które pozwana sformułowała w formie następujących pytań:

1) czy osoba fizyczna, zawierająca długoterminowe zobowiązanie kredytowe,

która wprawdzie w chwili zawierania spornej umowy kredytu hipotecznego

przeznaczonego na cele mieszkaniowe nie wskazywała, iż środki pochodzące z tej

umowy zostaną przeznaczone na cele związane z prowadzoną działalnością

gospodarczą lub cel zarobkowy/inwestycyjny, a nie na zaspokajanie podstawowych

potrzeb mieszkaniowych, po zawarciu umowy wykorzystywała środki pochodzące

z kredytu na cele związane z prowadzoną działalnością gospodarczą lub cel

zarobkowy (działalność nierejestrowaną), posiada w ramach przedmiotowej umowy

status konsumenta, uprawniający ją do wytaczania przeciwko przedsiębiorcy

roszczeń opartych o treść przepisów dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia

1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz.

I CSK 475/26

3

UE z 1993 r., L 95, s. 29; dalej jako „dyrektywa 93/13") oraz polskich norm przepisy

te implementujące, zawartych w art. 3851 § 1 i 2 k.c.?;

2) jaka zasada rozliczeń stron nieważnej umowy kredytu indeksowanego do

waluty obcej znajdzie zastosowanie – tj. czy właściwym jest zastosowanie tzw.

teorii dwóch kondykcji czy teorii salda, w szczególności w kontekście orzeczenia

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 19 czerwca 2025 r., C-396/24

(ECLI:EU:C:2025:460), które nakazuje stosowanie teorii salda – co pozostaje

w sprzeczności z dominującą linią orzeczniczą sądów krajowych?;

3) czy zasadne jest uwzględnienie roszczenia odsetkowego od kwot

wyrażonych w walucie CHF, podczas gdy z istoty swej odsetki ustawowe za

opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego pełnią funkcję waloryzacyjną,

a w przypadku świadczeń w walucie obcej funkcję waloryzacyjną odsetek spełnia

już samo wyrażenie świadczenia w walucie CHF?;

4) czy sąd orzekający może zastąpić postanowienie abuzywne kursem

rynkowym (obiektywnym kursem średnim NBP) lub zastosować przepis

dyspozytywny art 358 § 2 k.c. z uwagi na fakt, iż przepis ten stanowi normę

prawną, która może znaleźć zastosowanie w sprawie, a sąd winien podjąć wszelkie

działania prowadzące do przywrócenia równowagi kontraktowej stron?;

5) czy dopuszczalne i skuteczne jest podniesienie przez pozwanego

nieuznającego powództwa w zakresie roszczenia o ustalenie nieistnienia umowy

kredytu indeksowanego - w ramach kaskadowej linii obrony - zarzutu potrącenia

swojej wierzytelności na wypadek ustalenia nieistnienia stosunku prawnego

z powodu nieważności całej umowy kredytu przez sąd badający sprawę, w tym

w szczególności przy uwzględnieniu zagadnienia, czy zgłoszony w toku procesu

sprawy procesowy zarzut potrącenia – oparty o dyspozycję art. 2031 k.p.c. -

wywiera jednocześnie skutki o charakterze materialnoprawnym i procesowym bez

konieczności składania dodatkowego oświadczenia o potrąceniu o charakterze

materialnoprawnym?

6) pozwana sformułowała również zagadnienie dotyczące momentu

postawienia w stan wymagalności roszczenia restytucyjnego pozwanego banku

(o zwrot wypłaconego kapitału) istniejącego względem powoda, stanowiącego

I CSK 475/26

4

podstawę zgłaszanego zarzutu potrącenia, wynikającego z ustalenia nieistnienia

stosunku prawnego z powodu nieważności całej umowy kredytu, przy

uwzględnieniu tzw. teorii bezskuteczności zawieszonej, o której mowa w uchwale

Sądu Najwyższego z 7 maja 2021, III CZP 6/21.

Powodowie złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną pozwanej, w której

wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz

o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów postępowania kasacyjnego

według norm prawem przewidzianych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez pozwaną nie kwalifikowała się do

przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem

kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią

instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN

z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz Państwa jako dobra wspólnego

(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek oczywiście nie

oznacza to braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego

interesu (gravamen). Jednak przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć

ochronie prawidłowego wykonywania prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes

prywatny uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem

zaspokojenia interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99).

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana

w art. 3989 k.p.c. instytucja przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje

wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 12 marca 2024 r., I CSK 254/23).

I CSK 475/26

5

Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek ten stanowi

element konstrukcyjny skargi odrębny od podstaw skargi i ich uzasadnienia, które

są oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.

Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne

jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).

Jako przyczynę kasacyjną mającą uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania pozwana wskazała występowanie w sprawie istotnych zagadnień

prawnych.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego zagadnienie takie

powinno być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie

faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń, a jednocześnie

być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej

subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (postanowienie SN z 20 maja

2021 r., II CSK 132/21).

Takie zagadnienie powinno zostać sformułowane wraz z przytoczeniem

argumentów prawnych świadczących o rozbieżnych ocenach prawnych (zob. np.

postanowienia SN: z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002 r., nr 1, poz. 11;

z 7 czerwca 2005 r., V CKN 3/05; z 16 marca 2007 r., III CSK 34/07). Konieczne

jest też wskazanie argumentów przekonujących o istotności zagadnienia (zob.

postanowienie SN z 24 lipca 2007 r., IV CSK 207/07). Ponadto, ma to być

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego rozstrzygnięcie

może przyczynić się do rozwoju prawa (postanowienia SN:

z 10 maja 2001 r., II CZ 35/01; z 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002,

nr 12, poz. 151; z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08).

I CSK 475/26

6

Odnosząc się do zagadnień prawnych sformułowanych przez pozwaną,

należy wskazać, ze kwestie podniesione przez skarżącą w ramach uzasadnienia

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania były już przedmiotem wielu

wypowiedzi Sądu Najwyższego, w związku z czym przedstawione przez pozwaną

zagadnienia nie mają przymiotu nowości:

- co do kwestii statusu konsumenta Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in.

w wyrokach: z 14 czerwca 2023 r., II CSKP 254/22; z 28 lutego 2025 r., II CSKP

1323/24;

- znaczenie wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, dla możliwości

stosowania tzw. teorii dwóch kondykcji przy dokonywaniu rozliczeń spełnionych

w wykonaniu umowy kredytu uznanej za nieważną zostało wyjaśnione przez Sąd

Najwyższy m.in. w wyroku z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24;

- co do możliwości zasądzenia odsetek ustawowych za opóźnienie w przypadku

świadczenia wyrażonego w walucie obcej Sąd Najwyższy wypowiedział się m.in.

w postanowieniach: z 6 listopada 2025 r., I CSK 275/24; z 28 października 2025 r.,

I CSK 1473/24;

- w kontekście możliwości zastąpienia postanowienia abuzywnego kursem

obiektywnym lub przepisem dyspozytywnym należy przywołać uchwałę pełnego

składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, która

z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej w świetle art. 87 § 1 zd. 1

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jedn.: Dz.U. z 2024 r.,

poz. 622), a zatem wiąże wszystkie składy Sądu Najwyższego. Zgodnie z tą

uchwałą w razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

W odniesieniu do zagadnienia prawnego dotyczącego zarzutu potrącenia

Sąd Najwyższy wskazuje, że Sąd drugiej instancji ustalił, że pozwany bank nie

postawił przysługującej mu w stosunku do kredytobiorców wierzytelności w stan

wymagalności, w związku z czym nie mógł dokonać jej potrącenia z wierzytelnością

I CSK 475/26

7

przysługującą kredytobiorcom. W konsekwencji ewentualne zajęcie stanowiska

przez Sąd Najwyższy w odniesieniu do tej kwestii nie miałoby znaczenia dla

rozstrzygnięcia sprawy właśnie z uwagi na to, że pozwany i tak nie mógł dokonać

skutecznego potrącenia z powodu niepostawienia swojej wierzytelności w stan

wymagalności. Niezależnie jednak od powyższego należy podkreślić, że co do

możliwości podniesienia zarzutu potrącenia przez pozwanego kwestionującego

istnienie oraz wysokość wierzytelności dochodzonej przez powoda Sąd Najwyższy

wypowiedział się m.in. w wyroku z 30 kwietnia 2024 r., II CSKP 1451/22. Odnośnie

do kwestii postawienia przez bank w stan wymagalności roszczenia o zwrot

udostępnionego kapitału Sąd Najwyższy wypowiedział się natomiast w

uzasadnieniu uchwały z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art.

39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych (tekst jedn.: (Dz.U. z 2026 r. poz. 118).

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

[SOP]