Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi banku, klienci dostaną po 1350 zł

Pozwany Bank S.A. w W. (poprzednio: Bank1 S.A. w W.) wniósł skargę

kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 22 października 2025 r.,

wydanego w sprawie z powództwa W.Z. i K.Z. o ustalenie i zapłatę.

Powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.

I CSK 547/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych

przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo

jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane

jej funkcje publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może

być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową

i nie rozpoznaje sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem

zaskarżenia. W judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie

obowiązywania kasacji zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności

i dopuszczalności kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi

Polskę postanowieniami konwencji międzynarodowych (zob. uzasadnienie uchwały

składu 7 sędziów SN z 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, OSNC 2001, Nr 4,

poz. 53). Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu

publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego

w rozwój prawa i jurysprudencji (zob. postanowienie SN z 4 lutego 2000 r.,

II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący oparł

na przesłankach uregulowanych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. Przesłanki te

nie zostały spełnione.

Według ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, przedstawienie

okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu

na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego

zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen.

Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane

I CSK 547/26

3

w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi

kasacyjnej oraz innych podobnych spraw (zob. postanowienia SN z 10 maja

2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z dnia 11 stycznia 2002,

III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16,

z 15 czerwca 2016 r., V CSK 4/16).

Istotne zagadnienie prawne skarżący upatruje w konieczności

rozstrzygnięcia: czy na etapie oceny możliwości obowiązywania umowy po

usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie poprzedzającym etap

zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem dyspozytywnym, o którym

mowa w orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej C-26/13,

C- 260/18 i C - 932/19, dopuszczalne jest ustalenie treści umowy (stosunku

prawnego) w zakresie, który był regulowany przez abuzywną normę, na podstawie

art. 65 § 1 i 2 lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy - Prawo wekslowe lub

art. 56 w zw. art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze szczegółowo powołanymi

innymi przepisami, z których na zasadzie analogii iuris lub analogii legis wynika, że

w polskim prawie obowiązuje generalna norma, zgodnie z którą wartość waluty

obcej określa się według kursu średniego NBP; czy oceniając możliwości

obowiązywania umowy kredytu indeksowanego do CHF, po usunięciu

postanowienia abuzywnego zgodnie z prawem krajowym, należy brać pod uwagę

stan prawny z: dnia zawarcia umowy, dnia powstania sporu, czy dnia orzekania;

czy jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego do CHF

nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego subsumpcji normą

dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych zapewnia

doprowadzenie do sytuacji jaka miałaby miejsce, gdyby umowa nie zawierała

takiego abuzywnego postanowienia; czy art. 358 § 2 k.p.c. stanowi szczegółowy

przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa (automatycznie)

w miejsce abuzywnej klauzuli kursowej określającej sposób ustalania kursu CHF,

na potrzeby operacji związanych z indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie

kredytu?; czy rozważając unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty

obcej na skutek uznania, że postanowienia odsyłające do tabeli kursów (tabela

kursowa) mają charakter niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie

I CSK 547/26

4

oświadczenie kredytobiorcy, czy badać również, czy określone rozstrzygnięcie

prowadzi do zrealizowania celu Dyrektywy 93/13.

Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

na twierdzeniu, że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości,

nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych

lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia

SN: z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, z 26 czerwca 2015 r., III CSK 77/15,

z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15).

Potrzebę wykładni pozwany upatruje w konieczności wyjaśnienia: 1) które

postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych do franka

szwajcarskiego są abuzywne, w przypadku stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie

banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego narusza rażąco interesy

konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami: czy abuzywna jest wówczas

wyłącznie Klauzula Kursowa określająca sposób ustalenia wartości franka

szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia dotyczące indeksacji kredytu,

tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego stanowiąca, że wysokość

zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej na przestrzeni

obowiązywania umowy wartości waluty obcej?; 2) wykładni przepisów

tj. art. 410 k.c. w zw. z art. 405 i art. 3851 §1 i 2 k.c. oraz art. 6 ust. 1 Dyrektywy

nr 93/13.

Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

kwestie prawne i wątpliwości interpretacyjne zostały już wyjaśnione w orzecznictwie

(zob. postanowienia SN wydane w sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23,

I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz wyroki w sprawach II CSKP 957/23,

II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP 2164/22 i II CSKP 2295/22).

Problem sformułowany przez skarżącego w zakresie skutków uznawania

postanowień umownych za abuzywne i możliwości zastąpienia takich postanowień

przepisami dyspozytywnymi czy dotyczący niejednoznaczności postanowień

I CSK 547/26

5

w zakresie oszacowania kwoty kredytu również został wyjaśniony. Trafność

i aktualność przyjętej przez sądy powszechne oceny sprawy potwierdza pogląd,

wyrażony w uchwale pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W orzeczeniu tym wyjaśniono m.in., że w razie

uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego, odnoszące się do

sposobu określania kursu waluty obcej stanowi niedozwolone postanowienie

umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie prawnym nie można przyjąć,

że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób określenia kursu waluty obcej

wynikający

z przepisów prawa lub zwyczajów.

Skarżący nie przedstawił przekonujących od razu, widocznych prima facie,

twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce

i zaskarżeniu.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,11

i 3 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 6, § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Ewa Stefańska

(M.T.)

[SOP]