SN nie przyjął skargi kasacyjnej w sprawie zasiedzenia i zasądził od S. w S. 1350 zł

Postanowieniem z 26 sierpnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Sieradzu zmienił

postanowienie Sądu Rejonowego w Sieradzu z 10 maja 2024 r. w ten sposób, że

oddalił skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym

postanowieniem Sądu Rejonowego w Sieradzu z 11 maja 2011 r., którym Sąd

I CSK 595/25

2

stwierdził, że O. nabyła przez zasiedzenie własność bliżej określonej w

postanowieniu nieruchomości.

Uczestniczka S. w S. wniosła skargę kasacyjną od postanowienia Sądu

Okręgowego, zaskarżając to postanowienie w całości. Skarżąca wskazała, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), gdyż Sąd

drugiej instancji wskutek pobieżnej i tendencyjnej oceny materiału dowodowego

dokonał odmiennych ustaleń niż Sąd pierwszej instancji, całkowicie niezgodnych

z rzeczywistym stanem faktycznym, naruszając przy tym przepisy prawa

materialnego i procesowego przedstawione w uzasadnieniu.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawczyni O. w S. wniosła o

odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, a także o zasądzenie od uczestniczki na

rzecz wnioskodawczyni kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności

w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna

jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi

nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń, którego celem jest

ochrona interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu

dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych. Ograniczenie przesłanek do

czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nastąpi

jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga

kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.

Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka w postaci oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy zasadność zarzutów

podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez głębszej analizy

prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo

I CSK 595/25

3

procesowego o charakterze elementarnym, polegających w szczególności na

oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą

i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie oraz nauce prawa, na

zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście

błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Do

wykazania oczywistej zasadności skargi powinno wystarczyć jedno konkretne

twierdzenie, jedna stanowcza, przekonująca od razu teza, wskazująca racje

podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce i zaskarżeniu (zob. postanowienia

SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30 listopada 2022 r., I CSK 2735/22;

z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26 października 2023 r., I CSK 76/23,

i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).

Skargi kasacyjnej nie można uznać za oczywiście uzasadnioną.

Wbrew założeniu przyjętemu w skardze kwalifikacja charakteru posiadania

jako samoistnego bądź zależnego nie jest ustaleniem faktycznym. Choć wiąże się

ona ściśle z okolicznościami faktycznymi danej sprawy, stanowi jednak ich ocenę

prawną. Nie można zatem zarzucić Sądowi drugiej instancji, że w oparciu o te same

dowody zakwalifikował posiadanie nieruchomości przez wnioskodawczynię jako

samoistne, a nie zależne, jak uczynił to Sąd pierwszej instancji.

Jednocześnie nie sposób – jak chciałaby tego skarżąca – zarzucić Sądowi

drugiej instancji, że ocenił ustalone okoliczności faktyczne bez należytej

wnikliwości. Sąd Okręgowy wyjaśnił, dlaczego odmiennie interpretuje wyrażenie

przez prezesa zarządu uczestniczki w piśmie z 18 października 1973 r. zgody na

wejście na nieruchomość celem budowy zlewni mleka oraz na powzięcie uchwały

na walnym zebraniu o przekazaniu nieruchomości nieodpłatnie na rzecz

wnioskodawczyni. Sąd ad quem wskazał również na inne okoliczności, które

sugerowały, że wnioskodawczyni nie zachowywała się, jakby sprawowała władztwo

nad cudzą, a nie własną rzeczą. W tym kontekście w szczególności wskazać należy

na uzyskanie pozwolenia na budowę, wydzielenie działki, wybudowanie zlewni

mleka, uiszczanie podatków, a także opłacanie ubezpieczenia budynku. Sąd zwrócił

również uwagę na 30-letni brak sprzeciwu uczestniczki na używanie terenu, co

pozwalało wnioskodawczyni wywodzić, że włada jak właściciel. Wszystkie te

I CSK 595/25

4

okoliczności w powiązaniu z domniemaniem wynikającym z art. 339 k.c. nie

pozwalają uznać, że przyjęta kwalifikacja władztwa nad nieruchomością jako

posiadania samoistnego była oczywiście bezzasadna.

Mając powyższe na względzie, należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11, 3 i 4 oraz art. 99 k.p.c. w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 pkt 1 w zw. z § 2 pkt

6 oraz § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

(E.M.)

[r.g.]