SN odmówił przyjęcia skargi banku w sporze o kredyt, bank zapłaci 5400 zł kosztów

Wyrokiem z 26 września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Łodzi, w sprawie

z powództwa K.R., R.N., E.R. i K.R.1 przeciwko Bankowi S.A. w W. o ustalenie

nieważności umowy i zapłatę, na skutek apelacji pozwanej od wyroku Sądu

Okręgowego w Łodzi z 10 listopada 2023 r., oddalił apelację (pkt 1); zasądził od

pozwanej na rzecz powodów łącznie kwotę 8100 zł tytułem kosztów postępowania

I CSK 606/26

2

apelacyjnego z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się

orzeczenia w przedmiocie kosztów do dnia zapłaty (pkt 2).

Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej instancji,

zaskarżając ten wyrok w całości oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku

w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu

w Łodzi oraz o zasądzenie od powodów solidarnie na swoją rzecz kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu kasacyjnym, według norm prawem przepisanych wraz z odsetkami

w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia

pieniężnego liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.

Uzasadniając wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które

pozwana sformułowała w formie następujących pytań:

1) czy zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe

(tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 38; dalej jako: „pr. bank.”) umowa o kredyt, 1)

którego wysokość i waluta wyrażone są w walucie obcej, 2) uruchomienie oraz

wypłata kwoty kredytu następuje domyślnie w walucie obcej, chyba że

kredytobiorca złoży dyspozycję wypłaty w innej walucie, 3) spłata rat kredytu

następuje w walucie obcej bezpośrednio z dedykowanego do spłaty rachunku

bankowego prowadzonego w walucie obcej, chyba że kredytobiorca zasili ten

rachunek środkami w walucie polskiej, 4) kwoty zabezpieczeń wyrażone są w

walucie obcej, a jednocześnie 5) w przypadku podjęcia przez kredytobiorcę decyzji

o dokonaniu wypłaty kwoty kredytu lub spłaty rat kredytu w walucie polskiej,

kredytodawca dokonuje przeliczenia (przewalutowania) wysokości wypłacanej

kwoty kredytu lub wysokości raty kredytu z waluty obcej na walutę polską, według

odpowiednio kursu kupna lub kursu sprzedaży danej waluty obcej obowiązującego

według tabeli kursów ustalanych przez bank - jest umową kredytu walutowego

wyrażonego w walucie obcej, do której nie stosuje się przepisów szczególnych

dotyczących umowy o kredyt denominowany lub indeksowany do waluty innej niż

waluta polska?;

I CSK 606/26

3

2) czy określenie w umowie kredytu sposobu wypłaty kredytu jest elementem

przedmiotowo istotnym (essentialia negotii) umowy kredytu czy też stanowi jedynie

element fakultatywny umowy kredytu?;

3) czy w ramach umowy kredytu walutowego w miejsce kursów wymiany walut

wynikających z tabel kursowych banku może znaleźć zastosowanie kurs średni

ogłaszany przez Narodowy Bank Polski?;

4) czy w razie przesądzenia przez sąd powszechny nieważności umowy kredytowej

zawartej pomiędzy konsumentem w rozumieniu art. 221 k.c., a przedsiębiorcą

w rozumieniu art. 431 k.c., przepisy art. 405 i art. 410 k.c. należy interpretować w

taki sposób, że stronom nieważnego stosunku zobowiązaniowego przysługują tylko

roszczenia o zwrot kwoty, o jaką w wyniku wykonywania umowy kredytu

wzbogaceniu uległa druga strona, ale w granicach jej zubożenia, co oznacza, że

w świetle art. 405 k.c. konsument nie może domagać się zwrotu od banku kwot rat

kapitałowo - odsetkowych świadczonych w wykonaniu umowy kredytu w wysokości

odpowiadającej kwocie wypłaconego mu kapitału kredytu a bank nie może

domagać się zwrotu kapitału kredytu od konsumenta w kwocie odpowiadającej

wysokości rzeczywiście otrzymanych przez bank rat kapitałowo - odsetkowych od

konsumenta?

Ponadto, pozwana powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie

sądów, wskazując na potrzebę rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy następujących

kwestii: 1) czy umową kredytu walutowego jest tylko taka umowa kredytu, w której

doszło do wypłaty kredytu bezpośrednio w walucie obcej jak i też spłaty rat kredytu

były realizowane w walucie obcej, czy też do uznania umowy kredytu za umowę

kredytu walutowego wystarczająca jest możliwość żądania wypłaty kwoty kredytu w

walucie obcej oraz możliwość – od dnia zawarcia umowy – spłaty kredytu

bezpośrednio w walucie obcej, nawet jeśli nie doszło do rzeczywistej realizacji tej

umowy w walucie obcej?; 2) czy w przypadku przesądzenia przez sąd powszechny

o nieważności umowy kredytowej zawartej pomiędzy konsumentem w rozumieniu

art. 221 k.c., a przedsiębiorcą w rozumieniu art. 431 k.c., przepisy o świadczeniu

nienależnym należy interpretować: i) jakoby obydwu stronom nieważnego stosunku

I CSK 606/26

4

zobowiązaniowego przysługiwały tylko roszczenia o zwrot kwoty, o jaką w wyniku

wykonywania umowy kredytu wzbogaceniu uległa druga strona, ale w granicach jej

zubożenia, co oznacza, że w świetle art. 405 k.c. konsument nie może domagać się

zwrotu od banku kwot rat kapitało - odsetkowych świadczonych w wykonaniu

umowy kredytu w wysokości odpowiadającej kwocie wypłaconego mu kapitału

kredytu a bank nie może domagać się zwrotu kapitału kredytu od konsumenta w

kwocie odpowiadającej wysokości rzeczywiście otrzymanych przez bank rat

kapitałowo - odsetkowych od konsumenta?

czy też: ii) w odniesieniu do roszczeń konsumenta względem banku nie stosuje się

przepisu art. 405 k.c. i w związku z powyższym konsumentowi przysługuje

wierzytelność o zwrot wszystkich rat kapitałowo - odsetkowych niezależnie od

rzeczywistego zubożenia konsumenta w wyniku wykonywania umowy?

Powodowie złożyli odpowiedź na skargę kasacyjną pozwanej, w której

wnieśli o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie oraz

o zasądzenie od pozwanej na swoją rzecz kosztów zastępstwa procesowego

w postępowaniu kasacyjnym według norm prawem przepisanych wraz z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do

dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna wniesiona przez pozwaną nie kwalifikowała się do

przyjęcia celem jej merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, a zarazem

kwalifikowanym pismem procesowym o ściśle określonej przez ustawę treści. Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, nie jest trzecią

instancją sądową, lecz działa w interesie publicznym (postanowienie SN

z 27 stycznia 2009 r., V CSK 358/08), na rzecz Państwa jako dobra wspólnego

(postanowienie SN z 11 lutego 2009 r., V CSK 388/08), jakkolwiek nie oznacza to

braku indywidualnego interesu skarżącego w rozpoznaniu nadzwyczajnego środka

zaskarżenia, a w konsekwencji także weryfikacji tego interesu (gravamen). Jednak

przede wszystkim skarga kasacyjna ma służyć ochronie prawidłowego

wykonywania (stosowania) prawa oraz jego jednolitej wykładni. Interes prywatny

I CSK 606/26

5

uwzględnia zaś tylko na tyle, na ile może się on stać podłożem zaspokojenia

interesu ogólnego (zob. aktualne uwagi w postanowieniu SN z 4 lutego 2000 r., II

CZ 178/99).

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy przewidziana

w art. 3989 k.p.c. instytucja tzw. przedsądu, w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej (postanowienie SN z 12 marca 2024 r., I CSK 254/23).

Na etapie przedsądu Sąd Najwyższy ocenia wyłącznie wniosek o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz jego uzasadnienie. Wniosek ten stanowi

element konstrukcyjny skargi odrębny od podstaw skargi i ich uzasadnienia, które

są oceniane dopiero, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania.

Dla spełnienia wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. konieczne

jest zawarcie w skardze kasacyjnej odrębnego wniosku o jej przyjęcie do

rozpoznania, zawierającego profesjonalny wywód prawny nawiązujący do

wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. przesłanek przedsądu ze wskazaniem, które z

nich występują w sprawie i z uzasadnieniem stanowiska skarżącego

(postanowienie SN z 17 czerwca 2021 r., IV CSK 1/21).

Odnosząc się do pierwszego zagadnienia prawnego sformułowanego przez

pozwaną, Sąd Najwyższy wskazuje, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

rozstrzygnięto, że o kredycie walutowym można mówić jedynie wówczas, gdy

umowa jednoznacznie ustala kwotę kredytu udzielonego i faktycznie wypłaconego

kredytobiorcy wyłącznie w walucie obcej oraz przewiduje spłatę rat wyłącznie w

walucie udzielonego kredytu. W innych przypadkach, umowa wprowadzająca

mechanizm przeliczenia czy to kwoty udzielonego kredytu czy to rat kredytu z

waluty obcej na złote polskie lub odwrotnie, nie stanowi umowy kredytu walutowego

w opisanym wyżej rozumieniu (wyrok SN z 20 maja 2022 r., II CSKP 713/22).

Ponadto, przyjmuje się, że włączenie do umowy zawartej z konsumentem dwóch

alternatywnych warunków dotyczących wykonania tego samego obowiązku

ciążącego na konsumencie, z których jeden jest nieuczciwy, a drugi zgodny z

I CSK 606/26

6

prawem, pozwala danemu przedsiębiorcy na spekulowanie, że poprzez brak

informacji, nieuwagę lub niezrozumienie konsument wykona dane zobowiązanie

zgodnie z warunkiem, który powoduje znaczącą nierównowagę praw i obowiązków

stron ze szkodą dla konsumenta (wyroki SN: z 29 listopada 2023 r., II CSKP

1460/22; z 24 maja 2024 r., II CSKP 1560/22; wyrok TSUE z 21 września 2023 r.,

C-139/22, pkt 55, ECLI:EU:C:2023:692).

W odniesieniu do drugiego zagadnienia prawnego należy wskazać, że

zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego jednym z wymogów

uznania danego problemu prawnego za istotne zagadnienia prawne w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest to, by wyjaśnienie danego zagadnienia miało

znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy (postanowienie SN z 15 listopada 2023 r., I

CSK 2295/23).

W ocenie Sądu Najwyższego rozstrzygnięcie drugiego z zagadnień

prawnych przedstawionych przez pozwaną nie miałoby znaczenia dla

rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, ponieważ przyczyną stwierdzenia przez Sąd

drugiej instancji nieważności umowy kredytu nie było uznanie, że w umowie nie

określono wszystkich elementów przedmiotowo istotnych umowy kredytu.

Przyczyną uznania umowy kredytu za nieważną było natomiast stwierdzenie przez

Sąd odwoławczy, że sporna umowa kredytu zawierała niedozwolone postanowienia

umowne, po wyeliminowaniu których umowa nie może być dalej utrzymana w

mocy.

Trzecie zagadnienie prawne zostało sformułowane przy przyjęciu założenia,

że umowa kredytu zawarta przez strony była umową kredytu walutowego.

Tymczasem Sąd odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku trafnie zwrócił

uwagę, że powodowie nie otrzymali (i zgodnie z umową nie mieli otrzymać) kapitału

kredytu w walucie obcej. Zgodnie z umową kredyt miał zostać wypłacony

w wysokości określonej w akcie notarialnym, a w pozostałej kwocie na rzecz

powodów. Odwołanie się do wartości świadczenia banku w walucie CHF miało

natomiast jedynie służyć wyliczeniu wysokości rat, które spłacać mieli

kredytobiorcy. Sąd drugiej instancji podkreślił również, że powodowie nie dążyli do

pozyskania od kredytodawcy środków w walucie obcej. Ich celem (znanym

I CSK 606/26

7

bankowi, co wynika wyraźnie z pkt. 1 umowy kredytu) było uzyskanie kredytu

refundującego koszt zakupu nieruchomości, a wysokość świadczenie z tytułu ceny

sprzedaży, które mieli spełnić powodowie, określona była w złotych polskich.

W odniesieniu do czwartego zagadnienia prawnego, dotyczącego zasad,

jakie należy stosować przy dokonywaniu rozliczenia świadczeń spełnionych przez

strony umowy kredytu uznanej następnie za nieważną, należy wskazać, że zgodnie

z uchwałą pełnego składu Izby Cywilnej Sądu Najwyższego z 25 kwietnia 2024 r.,

III CZP 25/22, jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub

część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają

samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze

stron.

Jako drugą przyczynę kasacyjną pozwana wskazała potrzebę wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Z uwagi jednak na to, że problemy prawne

wskazane przez pozwaną w ramach uzasadnienia tej przyczyny kasacyjnej są

w istocie tożsame ze sformułowanymi przez nią zagadnieniami prawnymi, w pełni

aktualne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego przedstawione już powyżej.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 98 § 1, § 11 i 3, art. 99 w zw. z art. 108 § 1, art. 391 §

1 i art. 39821 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7 i § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności radców prawnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2026 r., poz. 118).

Kamil Zaradkiewicz

[M.O.]

I CSK 606/26

8

[SOP]