Sąd Najwyższy nie przyjął skargi banku w sporze o kredyt indeksowany do franka

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją

w zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że

w skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności

o charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca Bank S.A. w

W. powołała się na potrzebę wykładni przepisów prawnych, tj. art. 3851 § 1 i 2 k.c.

co do tego, które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu indeksowanych

do franka szwajcarskiego są abuzywne w razie stwierdzenia przez sąd, że

uprawnienie banku do ustalania kursu franka szwajcarskiego rażąco narusza

interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi obyczajami. Wskazała ponadto, że

w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, dotyczące:

a) dopuszczalności ustalenia treści umowy kredytu (stosunku prawnego) – po

usunięciu z niej postanowienia abuzywnego – na podstawie powołanych we wniosku

przepisów prawa, w tym mających zastosowanie per analogiam; b) chwili miarodajnej

do oceny stanu prawnego rozstrzygającego o możliwości dalszego obowiązywania

umowy kredytu po usunięciu z niej postanowienia abuzywnego; c) możliwości

automatycznej substytucji abuzywnego postanowienia umownego normą

dyspozytywną; d) możliwości uznania art. 358 § 2 k.c. za szczególny przepis

dyspozytywny, mający zastosowanie z mocy prawa w miejsce abuzywnej klauzuli

kursowej; e) konieczności badania przez sąd, czy konkretne rozstrzygnięcie

prowadzi do zrealizowania celu dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia

I CSK 611/26

3

1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (Dz. Urz. WE

L 95, s. 29).

W świetle utrwalonego stanowiska, w celu uzasadnienia potrzeby wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) konieczne jest

wykazanie, że określony przepis prawa lub zespół tych przepisów, mimo że budzi

poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje

wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w judykaturze w odniesieniu do

identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08 i z dnia

28 marca 2007 r., II CSK 84/07)

Powołanie się na istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.)

wymaga natomiast sformułowania problemu prawnego i uzasadnienia, że ma on

precedensowy (nowy) charakter lub znaczenie dla rozwoju prawa. Problem ten

powinien odnosić się do konkretnych przepisów prawa i zostać ujęty w sposób

abstrakcyjny, a zarazem wiązać się z rozpoznawaną sprawą; konieczne jest przy tym

wskazanie argumentów, które prowadzą do jego rozbieżnych ocen (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002,

nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,

poz. 151, z dnia 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07, z dnia 10 kwietnia 2014 r.,

IV CSK 623/13, z dnia 2 grudnia 2014 r., II CSK 376/14, z dnia 9 kwietnia 2015 r.,

V CSK 547/14).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by w sprawie zakończonej

zaskarżonym wyrokiem wystąpiły twierdzone przyczyny kasacyjne.

Przytoczone i rozwinięte we wniosku wątpliwości, w zestawieniu z zarzutami

skargi i przedmiotem postępowania przed Sądami meriti, odnosiły się do

konsekwencji zawarcia w umowie kredytowej powiązanej z walutą obcą (frankiem

szwajcarskim) postanowień umownych wyrażających ryzyko walutowe

i odsyłających do tabel kursowych banku przy przeliczeniu waluty obcej na złote

polskie i odwrotnie. Problematyka ta nie stanowi novum i była nie tylko wielokrotnie,

lecz także wszechstronnie podejmowana w nowszej judykaturze Sądu Najwyższego

w odniesieniu do zbliżonych treścią umów kredytowych oraz w orzecznictwie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, co doprowadziło do utrwalenia się

I CSK 611/26

4

jednolitych kierunków orzeczniczych, w które wpisywał się zaskarżony wyrok

(por. np. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 7 maja 2021 r.,

III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56, wyroki Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia

2019 r., V CSK 382/18, OSNC-ZD 2021, nr 2, poz. 20, z dnia 10 maja 2022 r.,

II CSKP 163/22, z dnia 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22, z dnia 13 maja 2022 r.,

II CSKP 405/22, z dnia 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22, z dnia 9 września

2022 r., II CSKP 794/22, z dnia 26 stycznia 2023 r., II CSKP 722/22, z dnia 20 lutego

2023 r., II CSKP 809/22, z dnia 25 maja 2023 r., II CSKP 1311/22, z dnia 28 lipca

2023 r., II CSKP 611/22, z dnia 25 października 2023 r., II CSKP 820/23, z dnia

29 listopada 2023 r., II CSKP 1460/22 oraz II CSKP 1753/22, i z dnia 19 stycznia

2024 r., II CSKP 874/22 oraz II CSKP 36/23, z dnia 14 lutego 2025 r.,

II CSKP 1545/22 i z dnia 6 czerwca 2025 r., II CSKP 406/23; postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2022 r., I CSK 1669/22, z dnia 27 kwietnia 2023 r.,

I CSK 3629/22, z dnia 8 grudnia 2023 r., I CSK 5651/22, z dnia 29 maja 2024 r.,

I CSK 2038/23 i z dnia 29 grudnia 2024 r., I CSK 1634/23 oraz powołane tam dalsze

orzecznictwo Sądu Najwyższego; w judykaturze Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej zob. zwłaszcza wyroki z dnia 29 kwietnia 2021 r., C-19/20, I.W., R.W.

przeciwko Bank BPH S.A., ECLI:EU:C:2021:341, z dnia 18 listopada 2021 r.,

C-212/20, M.P., B.P. przeciwko „A.”, ECLI:EU:C:2021:934, z dnia 16 marca 2023 r.,

C-6/22, M.B.,U.B., M.B. przeciwko X S.A.,ECLI:EU:C:2023:216 i z dnia 23 listopada

2023 r., C-321/22, ZL, KU, KM przeciwko Provident Polska S.A.,

ECLI:EU:C:2023:911).

Ubocznie należało zauważyć, że podobnie ujęte zagadnienia prawne były już

przedmiotem analizy m.in. w sprawach zakończonych postanowieniami Sądu

Najwyższego z dnia 26 marca 2026 r., I CSK 1732/25 i z dnia 10 kwietnia 2026 r.,

I CSK 2426/25.

W konkluzji, w zestawieniu z przywołanym orzecznictwem unijnym, jak

również ugruntowaną judykaturą Sądu Najwyższego, wniosek nie ujawniał potrzeby

kolejnej wypowiedzi orzeczniczej Sądu Najwyższego w objętej nim materii,

z uwzględnieniem publicznoprawnych, ponadindywidualnych funkcji skargi

kasacyjnej.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2, art. 98 § 1-11, art. 108 § 1,

art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

I CSK 611/26

5

(K.G.)

[SOP]