Bank dochodzi 100 tys. zł od klientki. SN nie przyjął jej skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 23 października 2024 r. Sąd Rejonowy w Krośnie zasądził od B.K.

na rzecz Banku spółki akcyjnej w P. 100 000 zł z zastrzeżeniem, że pozwana ma

prawo powoływania się w toku postępowania egzekucyjnego na ograniczenie swojej

odpowiedzialności do nieruchomości gruntowej położonej w miejscowości J., dla

której Sąd Rejonowy w Krośnie prowadzi księgę wieczystą numer […] oraz do

wysokości hipoteki umownej do 200 000 zł, zaś w pozostałym zakresie powództwo

oddalił.

Wyrokiem z 12 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy w Rzeszowie oddalił obie

apelacje.

W skardze kasacyjnej pozwana, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania, wskazała na przesłanki przedsądu przewidziane w art. 3989 § 1 pkt

1 i 2 k.p.c.

Zdaniem skarżącej w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne oraz

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje

wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

I CSK 664/26

3

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7 czerwca

2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada 2007 r., I CSK

326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka

nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby

świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny

uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc

cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien

bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być

rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.

postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga

kasacyjna nie zawiera.

Powołanie się na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wymaga wskazania przepisu prawa, którego wykładnia budzi wątpliwości,

określenia zakresu koniecznej wykładni, wykazania, że wątpliwości interpretacyjne

mają poważny charakter i wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy,

a jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących

w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy

różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń,

dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu

(zob. m.in. postanowienia SN: z 15 października 2002 r. II CZ 102/02; z 28 marca

2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07 i z 8 lipca 2008 r., I CSK

111/08).

Lektura uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

nie pozwala na stwierdzenie, że skarżąca sprostała powinności wykazania

wystąpienia przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Trudno przyjąć, aby

I CSK 664/26

4

wykładnia przepisów, na które powołuje się pozwana budziła wątpliwości, gdyż

skarżąca nie przytoczyła w uzasadnieniu orzecznictwa ujawniającego wątpliwości

w stosowaniu go przez sądy orzekające w podobnych sprawach czy wątpliwości

w poglądach doktryny.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

99 w związku z art. 108 § 1, art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c.

O kosztach pełnomocnika z urzędu orzeczono na podstawie § 8 pkt 6 w zw.

z § 16 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 3 i § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki

samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez

adwokata z urzędu.

[S.J.]

[SOP]