Skarżąca zarzuca sędziom Słupska grupę przestępczą. Skargę rozpozna Elbląg

Postanowieniem z 17 grudnia 2025 r., sygn. IV S 38/25, Sąd Okręgowy

w Słupsku IV Wydział Cywilny Odwoławczy (dalej: „Sąd wnioskujący”) zwrócił się

do Sądu Najwyższego w trybie art. 441 § 1 k.p.c. o wyznaczenie innego sądu

równorzędnego do rozpoznania skargi.

W uzasadnieniu Sąd wnioskujący wskazał, że skarżąca K. S., wykonująca w

przeszłości zawód […], stawiała pod adresem m.in. sędziów Sądu Okręgowego w

Słupsku liczne i poważnej wagi zarzuty dotyczące m.in. tworzenia „grupy

przestępczej”. Podał również, że na wniosek Prezesa Sądu Okręgowego w Słupsku

I NO 10/26

2

prowadzone zostało wobec skarżącej postępowanie dyscyplinarne przed Okręgową

w […], w wyniku którego pozbawiono ją prawa wykonywania zawodu […].

Sąd wnioskujący podniósł przy tym, że we wszystkich sprawach,

w których występowała i występuje skarżąca, sędziowie Sądu Okręgowego

w Słupsku składają wnioski o wyłączenie ich od rozpoznania spraw

i są one uwzględniane. Podkreślił, że również skarżąca wnosi konsekwentnie

o wyłączenie sędziów tego Sądu i wyznaczenie innego sądu do rozpoznania spraw

z jej udziałem.

Sąd wskazał dodatkowo, że postępowania incydentalne prowadzone dotąd

w przedmiocie rozpoznania wniosków o wyłączenie sędziów w sprawach

z udziałem skarżącej toczą się średnio od dwóch do trzech lat, co wynika

m.in. z zaskarżania przez skarżącą orzeczeń sądu, składania dodatkowych

wniosków, które nie przysługują i wnoszenia zażaleń na rozstrzygnięcia tych

wniosków,

Sąd wnioskujący zaznaczył też, że w czasie prowadzonego postępowania

incydentalnego nie są podejmowane żadne merytoryczne czynności związane

z rozpoznaniem sprawy, a okres jej rozpoznania przedłuża się znacząco.

Podał przy tym, że od 2004 roku tylko w wydziale IV Odwoławczym

Sądu Okręgowego w Słupsku odnotowano ponad 200 spraw, w których w różnym

układzie procesowym występuje skarżąca.

Sąd wnioskujący wyraził ocenę, że istniejące przesłanki do wyłączenia

wszystkich sędziów Sądu Okręgowego w Słupsku od rozpoznania spraw

z udziałem skarżącej stanowią przeszkodę w rozpoznaniu spraw z jej udziałem,

a prowadzenie postępowania incydentalnego w przedmiocie wyłączenia sędziów

tego sądu tylko to potwierdza. Dodał przy tym, że „efekt w postaci wyznaczenia

innego równorzędnego sądu do merytorycznego rozpoznania sprawy jest znacząco

odwleczony w czasie”. Podkreślił zarazem, że dobro wymiaru sprawiedliwości

wymaga poszukiwania rozwiązania tej sytuacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I NO 10/26

3

Zgodnie z art. 441 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy może przekazać sprawę

do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu z sądem występującym,

jeżeli wymaga tego dobro wymiaru sprawiedliwości, w szczególności wzgląd

na społeczne postrzeganie sądu jako organu bezstronnego.

Przepis ten stanowi odstępstwo od konstytucyjnej (art. 45 Konstytucji)

i ustawowej reguły rozpoznania sprawy cywilnej przez sąd miejscowo właściwy,

co powoduje konieczność jego ścisłej wykładni (zob. m.in. postanowienia

Sądu Najwyższego z: 16 marca 2020 r., IV Co 18/20; 10 września 2020 r.,

II CO 203/20).

Sąd Najwyższy uznał, że w przepisie tym chodzi przede wszystkim

o sytuacje, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać

w odbiorze opinii publicznej przekonanie – choćby mylne – o braku warunków

do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny. Dobro wymiaru

sprawiedliwości oznacza zatem konieczność zapewnienia rozpoznania sprawy

w sposób bezstronny, w sprawiedliwym i rzetelnym postępowaniu, którego celem

jest wydanie merytorycznie prawidłowego orzeczenia. Nie chodzi tylko

o wewnętrzny aspekt bezstronności sądu, tj. subiektywną swobodę orzekania

i związaną z nią zdolność sądu do obiektywnego rozpoznania sprawy, lecz także

o aspekt zewnętrzny, a więc to, czy okoliczności sprawy mogą wytworzyć w opinii

publicznej przekonanie o braku warunków do bezstronnego rozpoznania sprawy.

Znaczenie z punktu widzenia dobra wymiaru sprawiedliwości może mieć także

wzgląd na prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 2 marca 2021 r., II CO 13/21;

30 kwietnia 2021 r., II CO 39/21; 27 października 2021 r., IV CO 133/21;

17 grudnia 2021 r., IV CO 241/21; 15 marca 2022 r., III CO 218/22).

Mając na uwadze realia niniejszej sprawy zainicjowanej skargą

na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. I C 1902/15,

zawisłej w Sądzie Okręgowym w Słupsku w IV Wydziale Cywilnym Odwoławczym

(IV S 38/25), Sąd Najwyższy uznaje za zasadne, aby rozpoznał ją inny sąd celem

uniknięcia choćby potencjalnych zarzutów, które mogłyby wskazywać na brak

obiektywizmu i bezstronności sędziów. W ocenie Sądu Najwyższego stawiane

przez skarżącą m.in. liczne i poważnej wagi zarzuty dotyczące m.in. tworzenia

I NO 10/26

4

„grupy przestępczej”, kierowane pod adresem sędziów, jak również fakt

przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego, które pozbawiło skarżącą

prawa wykonywania zawodu […], stanowią dostateczną argumentację

do uwzględnienia wniosku Sądu Okręgowego w Słupsku w trybie art. 441 k.p.c.

Z tej właśnie przyczyny, kierując się potrzebą zapewnienia gwarancji

obiektywnego rozpoznania sprawy, należy przekazać sprawę sądowi

równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w Elblągu.

Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzeka jak w sentencji postanowienia.

[D.Z.]

[a.ł]