Przeprosiny dla spółki K. SN odrzucił część skargi pozwanego, resztę odmówił przyjąć

Wyrokiem z 25 września 2023 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, na skutek

apelacji pozwanego, sprostował oznaczenie powoda w komparycji i sentencji

zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Opolu z 26 listopada 2021 r. (pkt 1),

zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zmienił treść oświadczenia

I CSK 681/24

2

zawierającego przeprosiny oraz oddalił częściowo powództwo w zakresie sposobów

opublikowania oświadczenia (pkt 2), oddalił apelację w pozostałym zakresie (pkt 3)

a także rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt 4).

Pozwany wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego,

zaskarżając go w całości. Powołał się na oczywistą zasadność skargi (art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c.), wskazując, że Sąd II instancji naruszył przepisy prawa procesowego,

w tym art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c., przez nieodniesienie się do wszystkich zarzutów

apelacji, oraz przepisy prawa materialnego przez – jak należy najprawdopodobniej

rozumieć –zaniechanie uznania, że pozwany działał w obronie uzasadnionego

interesu społecznego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o odmowę przyjęcia

jej do rozpoznania i zasądzenie od pozwanego na jego rzecz kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została skierowana przeciwko wyrokowi Sądu

Apelacyjnemu w całości, a więc objęła także jego punkt pierwszy, w którym

sprostowano wyrok Sądu I instancji. Orzeczenie sądu drugiej instancji wydane na

podstawie art. 350 § 3 k.p.c. nie należy do orzeczeń merytorycznych kończących

postępowanie w sprawie, więc nie może być zaskarżone skargą kasacyjną (zob.

postanowienia SN: z 26 sierpnia 1998 r., II CZ 70/98; z 9 grudnia 1998 r., II CZ

143/98; z 27 stycznia 1999 r., II CZ 158/98; z 26 maja 1999 r., III CZ 34/99; z 13

czerwca 2013 r., V CZ 28/13; i z 30 grudnia 2021 r., V CSK 204/21). Jedynie

w przypadku, w którym sąd drugiej instancji wydał orzeczenie o sprostowaniu

z naruszeniem art. 350 § 1 i 3 k.p.c., będące w istocie rozstrzygnięciem co do

meritum sprawy oraz nastąpiło to w sprawie, w której skarga kasacyjna jest

dopuszczalna, można wnieść od takiego orzeczenia skargę kasacyjną (wyroki SN

z 4 listopada 2010 r., IV CSK 188/10, OSNC 2011, nr 7-8, poz. 86, i z 17 czerwca

2014 r., I CSK 422/13; postanowienia SN z 19 stycznia 2018 r., I CSK 176/17, i z 21

marca 2019 r., I CSK 488/18). Taka sytuacja w niniejszej sprawie jednak nie miała

miejsca, stąd też Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. odrzucił skargę

I CSK 681/24

3

kasacyjną w zakresie zaskarżenia rozstrzygnięcia zawartego w punkcie pierwszym

wyroku Sądu Apelacyjnego.

Ponadto należy wskazać, że jedną z przesłanek dopuszczalności środka

zaskarżenia jest interes prawny w zaskarżeniu. Dla jego powstania konieczne jest

istnienie stanu pokrzywdzenia orzeczeniem (gravamen), który występuje, gdy

zaskarżone orzeczenie narusza interesy skarżącego (zob.m.in. uchwałę składu

siedmiu sędziów SN z 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz. 108;

postanowienia SN: z 25 lutego 2015 r., V CSK 450/14; z 16 kwietnia 2021 r., I CSK

484/20, i z 31 stycznia 2022 r., I CSK 1578/22). Rozstrzygnięcie w zakresie,

w jakim Sąd Apelacyjny w punkcie drugim zaskarżonego wyroku zmienił wyrok

Sądu Okręgowego, oddalając częściowo powództwo, jest dla pozwanego

korzystne. Nie ma on w tym zakresie interesu prawnego w zaskarżeniu, co

powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej również w tej części,

na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

W pozostałym zakresie należy wskazać, że Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne,

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1

k.p.c.). Skarga kasacyjna stanowi nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, którego celem jest ochrona interesu publicznego przez

zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa, usunięcie z obrotu prawnego

orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście

wadliwych. Ograniczenie przesłanek do czterech ma zapewnić, że przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których

mogą być zrealizowane te funkcje, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej sprawie.

Wskazana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka zachodzi wówczas, gdy

zasadność zarzutów podniesionych w skardze jest dostrzegalna prima facie, bez

głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa

materialnego albo procesowego o charakterze elementarnym, polegających

w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście

I CSK 681/24

4

sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie

i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na

oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie

faktycznym (zob. postanowienia SN: z 29 listopada 2022 r., I CSK 4912/22; z 30

listopada 2022 r., I CSK 2735/22; z 20 października 2023 r., I CSK 1612/23; z 26

października 2023 r., I CSK 76/23, i z 31 października 2023 r., I CSK 4805/22).

Zaskarżone orzeczenie nie jest dotknięte wskazaną wyżej kwalifikowaną

wadliwością. Sąd II instancji odniósł się do wszystkich podnoszonych przez

pozwanego zarzutów sformułowanych względem orzeczenia Sądu Okręgowego.

Z obowiązku wynikającego z art. 378 § 1 k.p.c. nie wynika zresztą konieczność

odrębnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu orzeczenia każdego argumentu

podniesionego w apelacji. Za wystarczające uznaje się odniesienie się do

sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób wskazujący na to, że

zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone przed wydaniem

orzeczenia (zob. wyrok SN z 24 marca 2010 r., V CSK 296/09, i postanowienia SN

z 29 lutego 2024 r., I CSK 1038/23, i z 26 marca 2024 r., I CSK 6890/22). Przez

sformułowanie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się

przy tym bezskutecznie na dokonaną nieprawidłowo kontrolę apelacyjną, skarżący

w istocie wyraża swoją niezgodę wobec oceny prawnej dokonanej przez Sąd II

instancji.

Również zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą zostać uznane za

oczywiście uzasadnione. W szczególności wyłączającą bezprawność naruszenia

dobra osobistego przesłanka działania w celu ochrony uzasadnionego interesu

społecznego ma charakter w znacznej mierze ocenny, co oznacza konieczność

zaakceptowania po stronie sądów meriti pewnego stopnia dyskrecjonalności w tej

mierze.

Z tych przyczyn należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania w pozostałym zakresie (art. 3989 § 2 k.p.c.).

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

3 i 4 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 8 ust. 1 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia

I CSK 681/24

5

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za

czynności adwokackie.

Marcin Krajewski

(E.M.)

[a.ł]