Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki w sporze o 222 tys. zł

1. Wyrokiem z 29 sierpnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Krakowie zasądził

od pozwanej O. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz powoda

Zarządcy Masy Sanacyjnej O. z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. w

restrukturyzacji w K. P.K. kwotę 222.943,34 zł z bliżej określonymi odsetkami

umownymi i odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz rozstrzygnął o kosztach

procesu.

I CSK 69/25

2

2. Na skutek apelacji pozwanego Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem

z 9 lutego 2024 r. oddalił apelację oraz orzekł o kosztach postępowania

apelacyjnego.

3. Od wyroku sądu drugiej instancji skargę kasacyjną wywiódł pozwany.

Skarżący wniósł o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, powołując się

na przesłankę określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podniósł, że oczywista

zasadność skargi wynika z nieprawidłowego zastosowania przepisów prawa

materialnego (skarżący nie wskazał jednak naruszonych przepisów) oraz

naruszenia przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy (w tym

zakresie skarżący jako naruszone przepisy wskazał art. 378 § 1 i art. 382 k.p.c.).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

4. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W judykaturze

już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki skargi kasacyjnej (zob.

postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18). Wskazano tam m.in.,

że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania

cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę

interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa

oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń

wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych,

nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający

rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Koniecznej selekcji skarg

pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona

w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi

kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony

wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c.;

nie służy zaś merytorycznej ocenie skargi kasacyjnej. W razie spełnienia

I CSK 69/25

3

co najmniej jednej z tych przesłanek, przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

jest wówczas usprawiedliwione.

5. Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że skarga kasacyjna

strony pozwanej nie zawiera argumentów wystarczających dla uznania, że

w sprawie spełniona została przesłanka z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., uzasadniająca

przyjęcie skargi do rozpoznania.

6. W kwestii oczywistej zasadności skargi jako przyczyny kasacyjnej należy

zwrócić uwagę, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania w tym

zakresie wymaga powołania się na kwalifikowaną postać naruszenia zaskarżonym

orzeczeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego oraz

przeprowadzenia wywodu zmierzającego do jego wykazania. Oczywistość

naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia

w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę

przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. O przyjęciu skargi kasacyjnej

do rozpoznania nie decyduje przy tym samo oczywiste naruszenie konkretnego

przepisu prawa materialnego lub procesowego przez sąd, który wydał zaskarżone

orzeczenie, lecz sytuacja, w której spowodowało ono wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (zob. postanowienie SN z 6 listopada

2012 r., III SK 16/12).

7. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, iż

w przypadku powołania się na przyczynę kasacyjną, o której mowa w art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c., w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinny zostać wskazane konkretne przepisy, które miały zdaniem skarżącego

zostać naruszone w sposób kwalifikowany oraz zawarty wywód zawierający

argumentację wskazującą na to, dlaczego opisane naruszenie doprowadziło

do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN:

z 24 października 2024 r. I CSK 2370/24; z 3 kwietnia 2025 r., I CSK 3077/24;

z 18 września 2025 r., I CSK 1704/24, i z 3 lutego 2026 r., I CSK 3008/25).

I CSK 69/25

4

8. Skarżący nie uczynił zadość powyższym wymaganiom. Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie zawiera stosownego

wywodu wykazującego, jakie przepisy prawa materialnego i w jaki sposób zostały

naruszone. Skarżący nie przedstawił też odpowiedniego wywodu wskazującego

na czym konkretnie polegało naruszenie przepisów postępowania i jaki wpływ

ewentualne naruszenie mogło mieć na wynik sprawy w sposób tak wyraźny,

że dostrzegalny bez trudu dla przeciętnego prawnika. Ograniczył się do ogólnego

stwierdzenia, iż „Zasadność skargi polega na nieprawidłowym zastosowaniu

przepisów prawa materialnego, jak również na naruszeniu przepisów postępowania

mających istotny wpływ na wynik sprawy oraz nierozpoznania istoty sprawy,

w szczególności poprzez merytoryczne zaniechanie zbadania przez Sąd zarówno

I jak i II instancji materialnej podstawy żądań zgłaszanych przez Pozwaną,

w szczególności wskutek pominięcia i oddalenia wniosków dowodowych

zmierzających do wykazania rzeczywistego charakteru stosunku prawnego

obowiązującego między stronami i w konsekwencji zasadności oddalenia

niniejszego powództwa” oraz sformułowania zarzutu, iż sąd odwoławczy nie

przeprowadził prawidłowej kontroli instancyjnej w związku z wniesioną apelacją.

Skrajnie lakoniczny i ogólnikowy sposób uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania uniemożliwia Sądowi Najwyższemu zbadanie jego

zasadności. W szczególności należy podkreślić, że Sąd Najwyższy na etapie

przedsądu nie bada podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (art. 3984 § 1

pkt 2 k.p.c.), a jedynie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienie (art. 3984 § 2 k.p.c.), które stanowią odrębne elementy konstrukcyjne

skargi kasacyjnej. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienie (art. 398 § 2 k.p.c.) podlegają rozpoznaniu na etapie tzw. przedsądu

w składzie jednoosobowym, natomiast przytoczone podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie są oceniane dopiero po jej przyjęciu do merytorycznego rozpoznania

w oddzielnie wyznaczanym składzie wieloosobowym. Oba te elementy muszą

być więc być wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione (zob.

postanowienia SN z 29 sierpnia 2023 r., II NSK 90/23; z 18 lipca 2023 r., I CSK

4784/22; z 22 czerwca 2023 r., I CSK 2854/22). Dla spełnienia wymogu z art. 3984

§ 2 k.p.c. nie wystarczy uzasadnienie podstaw kasacyjnych, bo choć dla obu tych

I CSK 69/25

5

przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy w ramach przedsądu

bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do

rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Nie jest zaś

rolą Sądu Najwyższego poszukiwanie argumentów uzasadniających przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania w treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych,

jeżeli strona nie powołała ich we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania (zob.

postanowienia SN: z 20 października 2016 r., I PK 59/16; z 5 kwietnia 2017 r.,

II CSK 688/16; z 10 maja 2018 r., I CSK 800/17; z 30 września 2019 r. V CSK

189/19 29; z grudnia 2022 r., I CSK 1420/22).

9. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że istotna część zastrzeżeń

skarżącego, dotycząca przeprowadzonego postępowania dowodowego, przy ich

bardzo ogólnikowym sformułowaniu, może być odczytywana jako zmierzająca do

polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów dokonanymi przez sądy obu

instancji. Jednakże w postępowaniu kasacyjnym jest to niedopuszczalne. Zgodnie

bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest sądem prawa,

a nie sądem faktu, i nie dokonuje kontroli prawidłowości oceny dowodów

przeprowadzonej przez sąd drugiej instancji, jak również kontroli prawidłowości

dokonanych ustaleń faktycznych (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 5 stycznia

2011 r., III CSK 72/10). Sąd Najwyższy jest tym samym związany ustaleniami

faktycznymi dokonanymi przez sąd powszechny. Oznacza to niedopuszczalność

powoływania się przez skarżącego na wadliwość orzeczenia sądu drugiej instancji,

polegającą na ustaleniu faktów lub niewłaściwie przeprowadzonej ocenie dowodów,

również we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

(zob. postanowienie SN z 15 października 2020 r., IV CSK 136/20).

10. Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Krzysztof Grzesiowski

(G.N.-J.)

I CSK 69/25

6

[a.ł]