Syndyk banku nie przeforsował skargi kasacyjnej; powodowie dostaną po 2700 zł

I CSK 697/25

2

W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi

z 23 lipca 2024 r. pozwany syndyk masy upadłości Bank spółki akcyjnej w W.

wniósł o przyjęcie skargi do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Wskazał, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne:

Czy postanowienie umowy kredytu mające charakter klauzuli abuzywnej może być

uznane za bezskuteczne wobec masy upadłości (art. 84 ust. 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe, dalej: „pr. up.”) wobec tego, że

postanowienie prowadzi do upadku umowy na skutek usunięcia z niej klauzul

abuzywnych, a zatem utrudnia ono osiągnięcie celu postępowania upadłościowego

jakim jest pełne zaspokojenie wierzycieli, poprzez skutek w postaci upadku umowy

kredytu zawartej przez kredytodawcę i brak spłaty rat takiego kredytu do masy

upadłości?

Powodowie w odpowiedzi na skargę kasacyjną wnieśli o odmowę przyjęcia

jej do rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Za istotne zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. uznaje

się zagadnienie dotychczas nierozstrzygnięte w orzecznictwie, a zatem takie, które

cechuje się przymiotem nowości i którego wyjaśnienie może sprzyjać rozwojowi

prawa (zob. np. postanowienia SN: z 21 stycznia 2022 r., I CSK 1285/22;

z 24 kwietnia 2023 r., I CSK 4950/22; z 20 grudnia 2023 r., I CSK 4003/23).

Problem przedstawiony przez skarżącego, na tle ustaleń faktycznych

poczynionych w przedmiotowej sprawie, nie spełnia powyższych wymagań,

ponieważ na obecnym etapie rozwoju orzecznictwa sądowego w sprawach

dotyczących konsumenckich kredytów hipotecznych denominowanych lub

I CSK 697/25

3

indeksowanych do waluty obcej (w szczególności franka szwajcarskiego) nie ma

już on przymiotu nowości.

Ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy nie ma wpływu na ocenę abuzywnego

charakteru postanowień umów, które zawarł z konsumentami, jak również na

powstające z mocy prawa skutki ich abuzywności, gdyż oceny czy postanowienie

umowne jest niedozwolone (art. 3851 § 1 k.c.), dokonuje się według stanu z chwili

zawarcia umowy (uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego

z 20 czerwca 2018 r., III CZP 29/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 2). Abuzywne klauzule

indeksacyjne są od początku, z mocy samego prawa, dotknięte bezskutecznością

na korzyść kredytobiorcy, chyba że następczo udzieli on świadomej i wolnej zgody

na te klauzule i w ten sposób przywróci ich skuteczność z mocą wsteczną

(zob. uchwałę siedmiu sędziów Sądu Najwyższego - zasada prawna - z 7 maja

2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021, nr 9, poz. 56).

W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd

Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1

k.p.c.).

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,

jak w sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. przy

uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie. Suma zwrotu kosztów została rozdzielona na powodów w częściach

równych zgodnie z uchwałą Sądu Najwyższego z 16 listopada 2023 r., III CZP

54/23 (OSNC 2024, nr 6, poz. 57).

Maciej Kowalski

(a.z.)

[SOP]