Skarga w sprawie o zasiedzenie odrzucona. Zarzuty dotyczyły ustaleń faktycznych

Postanowieniem z dnia 21 października 2024 r. Sąd Okręgowy w Koszalinie

oddalił apelację L.K.1 od postanowienia wstępnego Sądu Rejonowego w Koszalinie

z dnia 29 lutego 2024 r. w przedmiocie zasiedzenia, w sprawie o podział majątku

wspólnego, dział spadku i zasiedzenie nieruchomości.

I CSK 748/25

2

Postanowienie Sądu Okręgowego zaskarżył w całości skargą kasacyjną

wnioskodawca, zarzucając naruszenie art. 233 § 1 k.p.c., art. 3271 § 1 k.p.c., jak

również art. 172 w związku z art. 336 k.c. i wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania jako oczywiście uzasadnionej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być

zarzuty dotyczące ustalenia faktów i oceny dowodów. Wyłączenie to, mające

odpowiednie zastosowanie w trybie nieprocesowym (art. 13 § 2 k.p.c.), jest

wyrazem założenia, że w systemie dwóch instancji sądowych, opartym na modelu

apelacji pełnej, ocena dowodów i ustalenia faktyczne stanowią wyłączną domenę

sądu pierwszej i drugiej instancji, podczas gdy Sąd Najwyższy kontroluje

prawidłowość zaskarżonego wyroku będąc związany jego podstawą faktyczną (art.

39813 § 2 k.p.c.) (por. np. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2008 r.,

IV CSK 228/08, OSNC-ZD 2009, nr C, poz. 66, z dnia 21 października 2015 r., III

CSK 465/14 i z dnia 13 kwietnia 2017 r., I CSK 93/17). Postępowanie kasacyjne nie

stanowi tym samym kolejnej odsłony sporu o ocenę dowodów i prawidłowość

dokonanych ustaleń, nawet jeżeli są one dla skarżącego nieprzekonujące.

Dokonanie ustaleń faktycznych należy do sądów meriti (art. 233 k.p.c.), a ich

weryfikacja sytuuje się poza kognicją Sądu Najwyższego. Skarga kasacyjna, której

zarzuty sprowadzają się do kwestionowania dokonanej oceny dowodów lub próby

podważenia ustaleń faktycznych, podlega w konsekwencji odrzuceniu, jako

nieoparta na ustawowej podstawie (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

23 września 2005 r., III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76 i z dnia 25 lipca 2024

r., I CSK 1743/23).

Bliższa analiza podstaw skargi kasacyjnej w powiązaniu z ich uzasadnieniem

prowadziła do wniosku, że skarga została oparta wyłącznie na argumentach

dotyczących oceny dowodów i prawidłowości ustaleń co do znamion posiadania

samoistnego nieruchomości po stronie wnioskodawcy. Dotyczyło to nie tylko

zarzutu, w którym wprost wskazano na naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. (por. wyroki

Sądu Najwyższego z dnia 29 października 2008 r., IV CSK 228/08, OSNC-ZD

I CSK 748/25

3

2009, nr C, poz. 66, z dnia 9 października 2014 r., I CSK 544/14, OSNC-ZD 2016,

nr A, poz. 4, z dnia 23 czerwca 2016 r., V CSK 536/15, z dnia 13 kwietnia 2017 r., I

CSK 93/17 i z dnia 27 sierpnia 2020 r., I CSK 411/19), lecz także zarzutu

naruszenia art. 3271 § 1 k.p.c., nota bene odnoszącego się do wymagań

stawianych uzasadnieniu orzeczenia sądu pierwszej instancji, gdy tymczasem

skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia prawomocnych orzeczeń sądu drugiej

instancji, jak również art. 172 w związku z art. 336 k.c. Również te ostatnie zarzuty

bazowały bowiem na preferowanej przez wnioskodawcę wizji stanu faktycznego,

odmiennej od ustalonej wiążąco przez Sądy meriti, co jest niedopuszczalne i

zmierzało do narzucenia Sądowi Najwyższemu roli sądu faktu, sprzecznej z jego

ustrojową i procesową funkcją.

Jedynie na marginesie należało zauważyć, że osnowa wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania, oparta na argumencie braku dokonania

wszechstronnej oceny dowodów, pozostającym poza kognicją Sądu Najwyższego

w postępowaniu kasacyjnym (art. 3983 § 3 k.p.c.), a priori nie mogła przekonywać o

rzeczywistym istnieniu powołanej przez skarżącego przyczyny kasacyjnej.

Z tych względów, na podstawie art. 3986 § 3 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[SOP]