Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi w sporze o naprawę silnika samochodu

Powód P.P. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sąd Okręgowy

w Częstochowie z 14 maja 2024 r. Wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania

uzasadnił występowaniem istotnych zagadnień prawnych oraz oczywistą

zasadnością skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I CSK 854/25

2

Jak zaznaczono wyżej, skarżący oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania na pierwszej i czwartej spośród wymienionych przesłanek.

Co się tyczy pierwszej z w/w podstaw, to przez istotne zagadnienie prawne,

o którym mowa w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., należy rozumieć problem o charakterze

prawnym, powstały na tle konkretnego przepisu prawa, mający charakter

rzeczywisty w tym znaczeniu, że jego rozwiązanie stwarza realne i poważne

trudności. Problem ten musi mieć charakter uniwersalny, co oznacza, że jego

rozwiązanie powinno służyć rozstrzyganiu innych, podobnych spraw. Chodzi przy

tym o problem, którego wyjaśnienie jest konieczne dla rozstrzygnięcia danej

sprawy, a więc pozostający w związku z podstawami skargi oraz z wiążącym Sąd

Najwyższy, a ustalonym przez sąd drugiej instancji, stanem faktycznym sprawy (art.

39813 § 2 k.p.c.), jak też w związku z podstawą prawną zaskarżonego wyroku

(postanowienia SN: z 21 maja 2013 r., IV CSK 53/13 oraz z 3 lutego 2012 r. I UK

271/11). Konieczne jest przytoczenie argumentów prawnych, które prowadzą do

rozbieżnych ocen. Skarżący powinien nie tylko wskazać przepis prawa

(materialnego lub procesowego), którego dotyczy zagadnienie, ale także

przedstawić pogłębioną argumentację prawną w celu wykazania, że zagadnienie

jest istotne, a jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla merytorycznego

rozstrzygnięcia w jego sprawie (m.in. postanowienia SN: z 23 sierpnia 2007 r., I UK

134/07 oraz z 9 lutego 2011 r., III SK 41/10).

Skarżący przedstawioną problematykę ujął w pytaniach: „Jaka jest relacja

pomiędzy art. 56 k.c. normującym kształtowanie stosunków prawnych a art. 65 § 1 i

2 k.c. normującym dyrektywy wykładni oświadczeń woli, które są składnikiem

czynności prawnych, a zwłaszcza mając na uwadze zasady współżycia

społecznego i ustalone zwyczaje, które na podstawie art. 56 k.c. kształtują treść

stosunków prawnych obok treści samej czynności prawnej zawierającej

oświadczenia woli, a na podstawie art. 65 § 1 k.c. zasady współżycia społecznego

oraz ustalone zwyczaje stanowią dyrektywy wykładni oświadczeń woli ?; Jaka jest

relacja i właściwe zastosowanie zasady swobody umów wyrażonej w art. 3531 k.c.

do nieważności czynności prawnej normowanej art. 58 § 1 i 2 k.c., w tym czy

wskazane normy stosowne do umów mają zakresy pokrywające się, co do

kryterium ważności umowy jako zgodności jej treści z zasadami współżycia

I CSK 854/25

3

społecznego oraz naturą stosunku prawnego normowaną ustawą ? Czy jest

uzasadnione jednoczesne normowanie kryteriów ważności czynności prawnych

(art. 58 k.c.) i granic swobody umów, których przekroczenie powoduje nieważność

czynności prawnych ? Czy dostateczne byłoby stosowanie art. 58 k.c., aby

sankcjonować nieważnością umowy, które kształtują stosunek prawny w sposób

wykraczający poza granice wyznaczone właściwością (naturą) stosunku, ustawą,

czy też zasadami współżycia społecznego ?; Czy przedsiębiorca prowadzący

jednoosobową działalność gospodarczą, na postawie wpisu do ewidencji

działalności gospodarczej, może być uznany jako konsumenta zawierającego

umowy, które nie mieszczą się w przedmiocie prowadzonej działalności

gospodarczej, ale są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, w sposób

umożliwiający jej prowadzenie poprzez nabywanie towarów lub odbieranie usług

(art. 221 k.c. w związku z art. 3851 i nast. k.c.)”.

Przedstawiona przez skarżącego problematyka nie stanowi istotnego

zagadnienia prawnego. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie zawiera argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie

odmiennych ocen przedstawionych problemów oraz na to, że przepisy dotyczące

tych kwestii nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje

rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów

faktycznych. Skarżący nie przedstawił żadnego orzecznictwa, z którego wynikałyby

jakiekolwiek rozbieżności w orzecznictwie. Nie jest zaś rolą Sądu Najwyższego

domyślanie się lub poszukiwanie okoliczności, które uzasadniałyby przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia SN z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08

oraz z 14 grudnia 2004 r., II CZ 142/04).

Ubocznie należy zauważyć, że treść przedstawionych przez skarżącego

pytań nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Sąd stwierdził, że

strony zawarły umowę o dzieło, precyzując zakres czynności pozwanej wskazany

w cenniku, a ustalenia stron w formie ustnej są dla stron wiążące. Podkreślił przy

tym, że przepisy regulujące umowę zlecenia jak i umowę o dzieło nie stawiają

wymogu w zakresie formy i umowa mogła zostać zawarta ustnie, zaś przedłożony

cennik jest dowodem wspólnych uzgodnień stron i ceny naprawy oraz kosztu

materiałów. Sąd opierając się na opinii biegłych uznał, że uzgodnione przez strony

I CSK 854/25

4

czynności strona pozwana wykonała prawidłowo. Zatem z chwilą oddania silnika po

stronie powodowej powstał obowiązek zapłaty. Jak wynika z ustaleń Sądu

w warsztacie pozwanej nie było możliwe dokonanie sprawdzenia jakości naprawy –

silnik został odebrany i zamontowany w samochodzie. Po dokonanej naprawie

pozwana ponosiła odpowiedzialność z tytułu rękojmi lub gwarancji. W krótkim

czasie wystąpiła usterka. Dokonano sprawdzenia jakości prac pozwanej […], które

nie potwierdziły wad wykonanych prac. Pismem […] pełnomocnik powoda złożył

oświadczenie o odstąpieniu od umowy i wezwał do zapłaty odszkodowania w

kwocie 58 019,40 zł. Natomiast pozwana nie uznała odstąpienia od umowy,

stwierdzając, że zleconą naprawę wykonano prawidłowo, zaś nieprawidłowości w

pracy silnika wynikają z ukrytej wady, a nie z dokonanej naprawy. Tymczasem

samo pytanie skarżącego, odnoszące się do uznania za konsumenta

przedsiębiorcy prowadzącego jednoosobową działalność gospodarczą, pozostaje

obok okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, ponieważ problematyka taka nie

pojawiła się w niniejszej sprawie.

Co się tyczy drugiej z podstaw wniosku skarżącego, to zgodnie z utrwalonym

stanowiskiem Sądu Najwyższego, odwołanie się do przesłanki oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej wymaga przedstawienia, w czym wyraża się

„oczywista zasadność” skargi oraz argumentacji wykazującej, że istotnie skarga jest

oczywiście uzasadniona. Chodzi tu o wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej

prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (m.in.

postanowienie SN z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11). Celem sformułowania

powyższej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest wykazanie

jedynie oczywistego naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub

procesowego, lecz sytuacji, w której naruszenie to spowodowało wydanie

oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (postanowienie SN z 6 listopada 2012 r.,

III SK 16/12).

Oczywistą zasadność skargi kasacyjnej skarżący odnosi do błędnej oceny

materiału dowodowego, nie podając nawet przepisów, których naruszenie w jego

ocenie świadczy o oczywistości skargi. W związku z tym należy przypomnieć, że

I CSK 854/25

5

stosownie do art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów.

Ponadto, wobec tego, że w uzasadnieniu wniosku skarżący odnosi się do

podstaw kasacyjnych, należy podkreślić, iż – jak wielokrotnie wskazywał Sąd

Najwyższy – wymaganie określone w art. 3984 § 1 pkt 2 k.p.c. nie jest tożsame

z tym określonym w art. 3984 § 2 k.p.c., co oznacza, że skarżący powinien odrębnie

przytoczyć podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, a odrębnie uzasadnić wniosek o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nawet jeżeli argumentacja prawna

może się w pewnym zakresie pokrywać (postanowienia SN z 22 marca 2001 r.,

V CZ 131/00, OSNC 2001, nr 10, poz. 156; z 5 czerwca 2001 r., IV CZ 45/01,

OSNC 2001, Nr 10, poz. 157; z 10 stycznia 2003 r. V CZ 189/02; z 13 lipca 2007 r.,

III CSK 180/07; z 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16; z 11 kwietnia 2018 r., V CSK

547/17 oraz z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 567/17). Uzasadnienie oczywistej

zasadności skargi nie może więc poprzestawać na prostym odwołaniu do naruszeń

prawa wskazanych w podstawach kasacyjnych. Uzasadnienia przyczyn

kasacyjnych, kwalifikujących przyjęcie skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy nie

może doszukiwać się w uzasadnieniu podstaw – niezależnie od tego, że chodzi

w tym przypadku o zupełnie odmienne metody argumentowania (postanowienia SN

z 31 stycznia 2020 r., II CSK 432/19, z 15 grudnia 2006 r., III CZ 93/06 oraz z 18

kwietnia 2012 r., I CSK 520/11).

Mając powyższe na uwadze, nie można przyjąć, że przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania zostały w sposób właściwy wykazane.

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3989 § 2 k.p.c.).

(M.K.)

[SOP]