Sąd Najwyższy nie przyjął skargi w sprawie umieszczenia w szpitalu bez zgody

Postanowieniem z 20 marca 2025 r. Sąd Rejonowy w Oleśnicy umieścił K.J.

w szpitalu psychiatrycznym bez zgody.

Postanowieniem z 6 sierpnia 2025 r. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił

apelację uczestnika postępowania K. J.

W skardze kasacyjnej uczestnik, jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania, wskazał na przesłankę przedsądu przewidzianą w art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c.

Zdaniem skarżącego w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne.

I CSK 907/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W judykaturze już wielokrotnie wypowiadano się na temat charakterystyki

skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z 13 czerwca 2018 r., II CSK 71/18).

Wskazano tam m.in., że skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach

kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia,

nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa,

jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia

z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością

lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia

orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej.

Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw.

przedsądu, ustanowiona w art. 3989 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy

dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. Ten etap postępowania przed Sądem

Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania

przesłanek przewidzianych w art. 3989 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej

oceny skargi kasacyjnej. W razie spełnienia co najmniej jednej z tych przesłanek,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest usprawiedliwione.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia

rozstrzygnięcia sprawy i nierozwiązane dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może się przyczynić do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie

zagadnienie wymaga jego sformułowania oraz uzasadnienia występowania

w sprawie (zob. postanowienia SN: z 28 listopada 2003 r., II CK 324/03; z 7

czerwca 2005 r., V CSK 3/05; z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada

2007 r., I CSK 326/07; z 26 września 2005 r., II PK 98/05; z 10 maja 2019 r., I CSK

627/18).

Szczegółowa analiza sprawy prowadzi do wniosku, że powyższa przesłanka

nie została wykazana. W uzasadnieniu nie powołano argumentów, które mogłyby

świadczyć, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne. Wywód prawny

uzasadniający istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, a więc

cechującego się nowością i dotychczas niewyjaśnionego w orzecznictwie powinien

I CSK 907/26

3

bowiem wskazywać na wątpliwości kwalifikowane, a nie zwykłe, które mogą być

rozstrzygnięte przez sąd powszechny w toku rozpoznawania sprawy (zob.

postanowienie SN z 26 września 2019 r., I CSK 228/19). Takich wątpliwości skarga

kasacyjna nie zawiera.

Uzasadnienie wniosku jest pobieżne, niemal zdawkowe i nie powołano w nim

argumentów, które mogłyby świadczyć, że w sprawie spełniona została któraś

z przesłanek przyjęcia sprawy do rozpoznania. Należy wskazać, że nie jest rzeczą

Sądu Najwyższego przy ocenie, czy skarga kasacyjna powinna być przyjęta do

rozpoznania, doszukiwanie się jurydycznej argumentacji mającej wykazać istnienie

istotnego zagadnienia prawnego. Samo zaś sformułowanie zagadnienia prawnego,

bez przedstawienia argumentacji służącej wykazaniu, że to zagadnienie

rzeczywiście występuje i wymaga wyjaśnienia przez Sąd Najwyższy, nie jest

wystarczające.

Biorąc to pod uwagę Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej, nie znajdując też okoliczności,

które obowiązany jest brać pod uwagę z urzędu w ramach przedsądu.

Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika skarżącego o zasądzenie

kosztów zastępstwa procesowego z urzędu, wobec niezawarcia w treści wniosku

wymaganego przez § 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja

2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu

terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata

z urzędu oświadczenia, że koszty te nie zostały pokryte w całości albo w części.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że złożenie oświadczenia

o nieopłaceniu należnego pełnomocnikowi wynagrodzenia jest obligatoryjnym

elementem wniosku, a jego brak wywołuje skutki materialnoprawne w postaci utraty

prawa do wynagrodzenia (zob. m.in. postanowienia SN: z 23 lutego 2012 r., V CZ

133/11 i z 9 września 2011 r., III SPP 27/11).

Jacek Grela

[S.J.]

I CSK 907/26

4

[a.ł]