Akt własności ziemi spoza ustaleń sądów. SN nie przyjął skargi o rozgraniczenie

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Przepis ten

odpowiada charakterowi skargi kasacyjnej, będącej nadzwyczajnym środkiem

zaskarżenia, o dominującym publicznoprawnym charakterze, przysługującym od

orzeczeń wydanych po przeprowadzeniu dwuinstancyjnego postępowania

sądowego, w którym sąd pierwszej i drugiej instancji dysponuje pełną kognicją w

zakresie faktów i dowodów. W powiązaniu z art. 3984 § 2 k.p.c. oznacza to, że w

skardze kasacyjnej nieodzowne jest powołanie i uzasadnienie okoliczności o

charakterze publicznoprawnym, które stanowią wyłączną podstawę oceny pod

kątem przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (przyczyn kasacyjnych).

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący M.W.

powołał się na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej wynikającą z tego, że Sądy

meriti przedwcześnie oparły rozstrzygnięcie o rozgraniczeniu częściowo na

kryterium ostatniego spokojnego stanu posiadania (art. 153 zdanie pierwsze

in fine k.c.), pomijając, że w stosunku do jednej z działek objętych rozgraniczeniem

sporządzono akt własności ziemi.

Wykazanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej stawia skarżącemu

szczególnie wysokie wymagania. Jak przyjmuje się w utrwalonej judykaturze Sądu

Najwyższego, oczywista zasadność skargi kasacyjnej oznacza, że dla przeciętnego

prawnika podstawy wskazane w skardze prima facie zasługują na uwzględnienie.

Oczywiste jest przy tym tylko to, co można dostrzec bez potrzeby głębszej analizy,

czy przeprowadzenia dłuższych badań lub dociekań. Zarzucane uchybienia muszą

zatem mieć kwalifikowany charakter, odnosić się do konkretnych, powołanych

przez skarżącego przepisów prawa i być dostrzegalne na pierwszy rzut oka (por.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CKN 1780/00,

I CSK 908/25

3

OSNC 2001, nr 3, poz. 52, z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00, OSNC 2001, nr

10, poz. 156 i z dnia 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).

Bliższa analiza wniosku nie pozwalała uznać, by skarga kasacyjna była – w

przyjętym rozumieniu – oczywiście uzasadniona.

Racją jest, że stanem prawnym w aspekcie kryteriów decydujących o

rozgraniczeniu nieruchomości może być m.in. stan prawny wynikający z posiadania

przedmiotu rozgraniczenia w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 26 października

1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (por. np. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 14 lipca 2010 r., V CSK 8/10 i powołane tam

orzecznictwo). Wiążąca Sąd Najwyższy (art. 39813 § 2 k.p.c.) podstawa faktyczna

zaskarżonego postanowienia nie obejmowała jednak żadnych ustaleń co do

sporządzenia aktu własności ziemi w odniesieniu do uczestniczącej w

rozgraniczeniu działki nr […]. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

został tym samym oparty na nowej okoliczności, wybiegającej poza podstawę

faktyczną zaskarżonego postanowienia, co jest niedopuszczalne i nie może

świadczyć o zasadności skargi, a tym bardziej o jej zasadności w stopniu

oczywistym i widocznym prima vista, czego wymaga rozważana przyczyna

kasacyjna. Nie ma w tej materii znaczenia, że okoliczność tę skarżący wyprowadził

z materiału sprawy, skoro miarodajne fakty nie zostały ustalone przez Sądy meriti.

Na marginesie należało zauważyć, że na okoliczność tę skarżący nie powoływał się

w apelacji.

Niezależnie od tego, z wniosku nie wynikało, dlaczego uwzględnienie

powoływanego przez skarżącego aktu własności ziemi, czego Sąd Okręgowy nie

uczynił, miałoby prowadzić do wniosku, że zaskarżone orzeczenie jest oczywiście i

elementarnie błędne. W celu uzasadnienia oczywistej zasadności skargi kasacyjnej

nie wystarcza natomiast wytknięcie naruszenia przepisu prawa, chociażby miało

ono oczywisty charakter, lecz konieczne jest wykazanie, że naruszenie to

doprowadziło do oczywistej wadliwości zaskarżonego orzeczenia (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP

2004, nr 13, poz. 230, z dnia 21 kwietnia 2017 r., I CSK 660/16 i z dnia 29 września

2017 r., V CSK 162/17).

I CSK 908/25

4

Należało tym samym odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 w związku z art. 13 § 2 k.p.c.,

Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie

art. 520 § 1 k.p.c., nie znalazłszy podstaw do odstąpienia od zasady wynikającej z

tego przepisu.

Paweł Grzegorczyk

(K.G.)

[a.ł]