Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółki T. w sporze o zapłatę ze Skarbem Państwa

Wyrokiem z 27 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z

powództwa T. Spółki Akcyjnej w S. przeciwko Skarbowi Państwa P. w S., o zapłatę,

na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 13 grudnia

2024 r., oddalił apelację (pkt I) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania (pkt II).

I CSK 962/26

2

Wyrok został zaskarżony przez stronę powodową. Jako uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona powodowa wskazała,

że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Strona pozwana złożyła odpowiedź na skargę kasacyjną, w której wniosła o

odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie o oddalenie

skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności

wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki

pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)

oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie

to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających

wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

I CSK 962/26

3

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić

to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło

do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8

października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC

2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy

rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2

sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego kryterium.

Miarkowanie kary umownej jest przejawem prawa sądu do ingerencji w

stosunki umowne. Katalog kryteriów pozwalających na zmniejszenie kary umownej

jest otwarty, a decyzja sądu o miarkowaniu lub odmowie redukcji tej kary jest silnie

warunkowana okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy (zob. uchwała SN z 6

listopada 2003 r., III CZP 61/03, OSNC 2004, nr 5, poz. 69, wyrok SN z 13 czerwca

2003 r., III CKN 50/01, wyrok SN z 6 maja 2004 r., II CK 261/03, wyrok SN z 16

stycznia 2009 r., III CSK 198/08, wyrok SN z 2 kwietnia 2014 r., IV CSK 416/13,

wyrok SN z 12 lutego 2015 r., IV CSK 276/14). Tymczasem Sąd Najwyższy nie jest

uprawniony do weryfikowania w ramach kontroli kasacyjnej ustaleń faktycznych

poczynionych przez sądy powszechne (art. 3983 § 3 k.p.c.). Trzeba jednocześnie

podkreślić, że Sąd Apelacyjny szczegółowo uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.

Podkreślił, że powód nie poniósł żadnej szkody, a wręcz przeciwnie odniósł

korzyść, w szczególności nie zapłacił kar umownych podwykonawcom. Nie ma

jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że taka ocena prawna jest oczywiście wadliwa.

Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania kasacyjnego

orzeczono na podstawie art. 32 ust. 3 ustawy z dnia 15 grudnia 2016 r. o

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej (tj. Dz. U z 2024 r. poz. 1192 ze

zm.).

I CSK 962/26

4

Aleksander Stępkowski

(ŁW)

[a.ł]