Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi pozwanych, a skargę syndyka przyjął do rozpoznania

Wyrokiem z 6 listopada 2025 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, w sprawie z

powództwa Syndyka masy upadłościowej Banku spółki akcyjnej w W. przeciwko

D.A. i P.P. o zapłatę, na skutek apelacji strony powodowej i strony pozwanej od

wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 16 lipca 2002 r. sygn. akt I C 72/16,

oddalił obydwie apelacje i zniósł wzajemnie między stronami koszty procesu w

postępowaniu apelacyjnym.

I CSK 964/26

2

Wyrok został zaskarżony zarówno przez stronę powodową jak i przez stronę

pozwaną. Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

strona powodowa wskazała istnienie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

natomiast strona pozwana wskazała zarówno na występowanie istotnych

zagadnień prawnych, jak również na potrzebę wykładni przepisów prawnych

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz oczywistą zasadność

skargi.

Strona powodowa oraz pozwana odpowiednio, złożyły odpowiedzi na skargi

kasacyjne, w których wniosły o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej strony

przeciwnej do rozpoznania, ewentualnie o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna strony pozwanej nie kwalifikowała się do przyjęcia celem

jej merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach Kodeksu

postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na

ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości

orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu

prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń

umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. Konieczna selekcji

skarg pod kątem realizacji tego celu odbywa się w drodze badania zasadności

wniosku skarżącego o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Przesłanki

pozytywnej weryfikacji tego wniosku określa art. 3989 § 1 k.p.c. Są nimi: (1)

występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego; (2) istnienie potrzeby

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów; (3) nieważność postępowania lub (4)

oczywista zasadność skargi. Dokonując tej weryfikacji, Sąd Najwyższy bada jednie

to, czy w sprawie zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek uzasadniających

wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania, nie zaś podstawy kasacyjne i ich

uzasadnienie.

I CSK 964/26

3

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że istotnym

zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie

objęte podstawami kasacyjnymi, doniosłe z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy

i nierozstrzygnięte dotąd w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może się przyczynić

do rozwoju prawa. Powołanie się przez skarżącego na takie zagadnienie wymaga

jego sformułowania oraz uzasadnienia twierdzenia, że występuje ono w danej

sprawie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 listopada 2003r., II CK 324/03,

postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2005 r., V CSK 3/05, z 13 lipca

2007r., III CSK 180/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 22 listopada 2007r., I

CSK 326/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 26 września 2005r., II PK 98/05,

postanowienie Sądu Najwyższego z 10 maja 2019 r., I CSK 627/18). Zagadnienie

przedstawione w skardze kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium.

Strona pozwana wskazała, że w sprawie występują cztery istotne

zagadnienia prawne przy czym poprzestała na ich sformułowaniu nie popartym

żadnym ich uzasadnieniem, co uniemożliwiało weryfikację w tym zakresie

zasadności wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Jako uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazano też

potrzebę wykładni przepisów prawnych o której mowa w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Powołanie się na konieczność wykładni przepisów wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga: 1) wskazania przepisu prawa,

którego wykładnia budzić ma wątpliwości; 2) określenia zakresu koniecznej

wykładni; 3) wykazania, że wątpliwości interpretacyjne mają poważny charakter i

wymagają zajęcia stanowiska przez Sąd Najwyższy. Jeżeli natomiast podstawą

wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o występujących w orzecznictwie sądowym

rozbieżnościach wynikających z dokonywania przez sądy różnej wykładni danego

przepisu, konieczne jest wskazanie rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i

wykazanie, że rozbieżność wynika z różnej wykładni przepisu (zob. postanowienie

Sądu Najwyższego z 15 października 2002r., II CZ 102/02, postanowienie Sądu

Najwyższego z 28 marca 2007r., II CSK 84/07, postanowienie Sądu Najwyższego z

11 stycznia 2008r., I UK 283/07, postanowienie Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008

r., I CSK 111/08). Skarga kasacyjna nie spełnia powyższego wymagania.

I CSK 964/26

4

Strona pozwana w pierwszej kolejności nie wskazała wyraźnie, potrzeba

wykładni których przepisów prawnych miałaby istnieć w sprawie, lub wywoływać

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Z treści uzasadnienia tego wniosku można się

domyślać, że może chodzić o art. 321 § 1 k.p.c. jednak nigdzie to nie zostało

wyraźnie stwierdzone przez stronę pozwaną, która wskazała jako istotny również

art. 10 u.k.w.h. Wprawdzie przytoczono we wniosku szereg orzeczeń Sądu

Najwyższego, jednak nie wyjaśniono, jakie rozbieżności mają z nich wynikać i w

jakim stosunku do sprawy miałyby one pozostawać. Wniosek w tym zakresie raczej

pozoruje istnienie potrzeby wykładni przepisów prawnych, niźli ją identyfikuje i

dlatego nie mógł być uwzględniony.

Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi

kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz

szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają

uwzględnienie skargi. Skarżący twierdząc, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona, powinien wyjaśnić w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić

to twierdzenie. Oznacza to powinność wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa materialnego lub procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,

przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, które dodatkowo prowadziło

do wydania oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (zob. postanowienia SN z: 8

października 2015 r., IV CSK 189/15; 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC

2004, nr 3, poz. 49; 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75; 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06). Ze względu na wyjątkowy charakter przesłanki

oczywistej zasadności skargi kasacyjnej powinna dać się stwierdzić „na pierwszy

rzut oka”, bez zbytniego wgłębiania się w sprawę (zob. postanowienie SN z 2

sierpnia 2007 r., III UK 45/07). Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi

kasacyjnej nie spełnia powyższego kryterium.

Wniosek pozwanych w zakresie w jakim powołuje się na oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej streszcza jedynie uzasadnienie zarzutów kasacyjnych

i w żadnym wypadku nie wyjaśnia, gdzie miałoby zaistnieć prima facie oczywiste

naruszenie przepisów. Wniosek nie precyzuje również, które przepisy miałyby

zostać w ten sposób naruszone. Wywód strony pozwanej stanowi w tym zakresie

I CSK 964/26

5

jedynie perswazyjną polemikę z Sądem Apelacyjnym w Szczecinie, która w żaden

sposób nie dowodzi oczywistej zasadności skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy nie stwierdził zaistnienia w

spawie istotnego zagadnienia prawnego ani potrzeby wykładni przepisów prawnych

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jak również skarga pozwanych

nie była oczywiście zasadna. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).

Aleksander Stępkowski

(Ł.W.)

[r.g.]