Oskarżyciel posiłkowy dopłaci obrońcy B.Ł. 3000,49 zł za postępowanie kasacyjne

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2026 r., sygn. akt I KK

106/25, oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną na niekorzyść B.Ł.

przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego subsydiarnego Z.W. Kosztami

procesu za postępowanie kasacyjne obciążył oskarżyciela posiłkowego, w tym

I KK 106/25

2

zasądził od niego na rzecz B.Ł. 1920 zł tytułem zwrotu kosztów obrony w

postępowaniu kasacyjnym.

Pismem datowanym 30 kwietnia 2026 r. obrońca B.Ł. wniósł o „wydanie

postanowienia o zasądzeniu od oskarżyciela subsydiarnego Z.W. na rzecz

oskarżonego B.Ł. dodatkowo (tj. ponad kwotę 1920 zł zasądzoną już w

postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 28.04.2026 r.) pozostałej kwoty 3.000,34

zł tytułem rzeczywiście poniesionych kosztów zastępstwa adwokackiego zgodnie z

załączonymi fakturami”. Do pisma autor dołączył 3 faktury VAT: nr […] na kwotę

3690,00 zł (za reprezentację w postępowaniu kasacyjnym), nr […] na kwotę 984,49

zł (koszt dojazdu pełnomocnika na rozprawę w dniu 14.04.2026 r. przed SN), nr […]

na kwotę 246,00 zł (zastępstwo substytucyjne na rozprawie w dniu 28.04.2026 r.

przed SN) – w sumie na kwotę 4920,49 zł. Stwierdził, że „łączna kwota ww.

kosztów zastępstwa rzeczywiście poniesionych przez oskarżonego, tj. 4920,49 zł

nie przekracza sześciokrotności stawki minimalnej przewidzianej w rozporządzeniu

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności

adwokackie, które za postępowanie przed Sądem Najwyższym wynosi 1200 zł x 6

= 7200 zł (§ 11 ust. 2 pkt 6). (…). Rzeczywiście poniesione przez oskarżonego

koszty są o ponad 2 tys. zł mniejsze od maksymalnej, dopuszczalnej ww.

przepisem”, zatem „wniosek o zasądzenie dodatkowo kwoty 3000,49 zł jest w pełni

zasadny”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie. W postanowieniu wydanym na

rozprawie Sąd Najwyższy orzekł, że kosztami procesu za postępowanie kasacyjne

jest obciążony oskarżyciel posiłkowy Z.W., przy czym należy mieć na uwadze, że

art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. stanowi, iż do kosztów procesu należą uzasadnione wydatki

stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika.

Wobec tego, że obrońca tylko ogólnie żądał zasądzenia na rzecz oskarżonego

poniesionych przez niego kosztów zastępstwa procesowego, w postanowieniu

wydanym na rozprawie Sąd Najwyższy zasądził te koszty z uwzględnieniem stawek

minimalnych określonych we wspomnianym rozporządzeniu Ministra

Sprawiedliwości (720 zł za sporządzenie odpowiedzi na kasację oraz 1200 zł za

I KK 106/25

3

obronę na rozprawie kasacyjnej). Następnie, składając stosowne dokumenty,

obrońca domagał się zasądzenia na rzecz B.Ł. dodatkowej kwoty 3000,49 zł

(wynikiem omyłki pisarskiej jest początkowe wskazanie kwoty 3000,34 zł) tytułem

poniesionych przez niego rzeczywistych kosztów związanych z ustanowieniem

obrońcy w postępowaniu kasacyjnym, tj. z uwzględnieniem już zasądzonej kwoty

1920 zł – łącznie 4920,49 zł.

Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o

adwokaturze (Dz. U. z 2024 r. poz. 1564 ze zm.) opłaty za czynności adwokackie

ustala umowa z klientem, niemniej jednak umowa ta jest wiążąca tylko w relacji

pomiędzy pełnomocnikiem (obrońcą) i jego mocodawcą, zatem ustalona w umowie

wysokość opłat za czynności adwokackie nie musi stanowić podstawy zasądzenia

przez sąd poniesionych przez stronę kosztów zastępstwa prawnego. Wysokość

kosztów procesu zasądzanych w sprawie karnej od przeciwnika procesowego na

rzecz strony, której racje zostały uwzględnione w procesie, jest limitowana

wysokością rzeczywiście poniesionych kosztów, przy czym nie może przekroczyć

sześciokrotności stawki minimalnej określonej stosownym rozporządzeniem

Ministra Sprawiedliwości. W orzecznictwie (zob. postanowienia SN: z dnia 23

marca 2011 r., I KZP 1/11; z dnia 18 lutego 2020 r., V KK 534/18; z dnia 13 marca

2024 r., I KZ 7/24 i in.) wskazuje się, że sąd może kontrolować wysokość żądanego

przez stronę wynagrodzenia pełnomocnika (adwokata) w zakresie przekraczającym

stawkę minimalną, przy czym kontrola ta jest dokonywana przy uwzględnieniu m.in.

niezbędnego nakładu pracy adwokata i rodzaju oraz zawiłości sprawy (§ 15 ust. 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności adwokackie – t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215).

Kontrolując zasadność przedmiotowego żądania Sąd Najwyższy miał w polu

widzenia, że sprawa, w której adwokat świadczył pomoc prawną B.Ł., należała do

zawiłych i wymagała z jego strony znacznego nakładu pracy. W postępowaniu

kasacyjnym adwokat sporządził na piśmie obszerną i szczegółową odpowiedź na

bardzo rozbudowaną kasację pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz wystąpił

na rozprawie kasacyjnej. Zatem ustalona kwota wynagrodzenia nie może być

uznana za wygórowaną; jest ona znacznie niższa od maksymalnej kwoty określonej

I KK 106/25

4

stosownym aktem prawnym, przy czym – co pominął autor wniosku – maksymalna

kwota 7200 zł odnosi się tylko do należnej adwokatowi opłaty, natomiast nie

uwzględnia niezbędnych wydatków poniesionych przez adwokata w związku z

wykonywaniem czynności, np. kosztów dojazdu na rozprawę (jedna z faktur VAT

dołączonych do wniosku koszty te określała na prawie tysiąc zł).

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]