Pobicie w obronie matki. Sąd Najwyższy oddalił kasację oskarżyciela prywatnego

Wyrokiem z dnia 28 października 2024 r., sygn. akt XII K 595/22, Sąd

Rejonowy dla Wrocławia-Fabrycznej we Wrocławiu uniewinnił oskarżonego M.S. od

zarzutu popełnienia czynu z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 9 § 1 k.k., polegającego na

tym, że w dniu 16 sierpnia 2021 roku w W., działając w zamiarze bezpośrednim,

spowodował naruszenie czynności narządu ciała oraz roztrój zdrowia trwający nie

I KK 282/25

2

dłużej niż 7 dni u S.P. poprzez uderzenie go kilkanaście razy w głowę, policzek oraz

nos pięścią lewej ręki.

Apelację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżyciela

prywatnego S.P., zaskarżając orzeczenie Sądu pierwszej instancji w całości i

zarzucając mu w szczególności obrazę prawa materialnego, tj. art. 25 § 1 k.k.

poprzez jego błędne zastosowanie.

Wyrokiem z dnia 17 kwietnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 239/25, Sąd Okręgowy

we Wrocławiu utrzymał w mocy zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego.

Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł pełnomocnik

oskarżyciela prywatnego S.P., zaskarżając orzeczenie w całości na niekorzyść M.S.

Autor kasacji, na podstawie art. 523 § 1 k.p.k., zarzucił zaskarżonemu wyrokowi:

„rażące naruszenie przepisów postępowania, a to art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art.

457 § 3 k.p.k. poprzez zaniechanie należytego rozważenia przez Sąd II instancji

podniesionych w apelacji zarzutów, a mianowicie zarzutu naruszenia przez Sąd I

instancji art. 25 § 1 k.k. oraz zaniechanie konkretnego i rzetelnego odniesienia się

do tego zarzutu w uzasadnieniu wyroku, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia

Sądu ad quem.”

Podnosząc powyższy zarzut, pełnomocnik oskarżyciela prywatnego wniósł o

uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu i przekazanie

sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik oskarżyciela prywatnego

wskazał, że Sąd drugiej instancji w sposób nienależyty wywiązał się z obowiązku

rzetelnej kontroli instancyjnej. Podniósł on, iż sformułowane w apelacji zarzuty

dotyczące błędnego przyjęcia przez Sąd Rejonowy, że oskarżony działał w ramach

obrony koniecznej (art. 25 § 1 k.k.), zostały potraktowane przez Sąd Okręgowy w

sposób ogólnikowy i powierzchowny. Zdaniem pełnomocnika, uzasadnienie wyroku

Sądu odwoławczego nie zawiera konkretnej i wyczerpującej odpowiedzi na

argumentację skarżącego, co stanowi rażące naruszenie standardów rzetelnego

procesu i miało decydujący wpływ na treść rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy

wyrok uniewinniający.

Oskarżony wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

I KK 282/25

3

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.

Analiza pisemnych motywów zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że

Sąd Okręgowy we Wrocławiu w sposób ponadstandardowy wywiązał się z

obowiązków wynikających z art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Wbrew

twierdzeniom skarżącego, Sąd odwoławczy poddał zaskarżone orzeczenie Sądu

pierwszej instancji niezwykle wnikliwej i kompleksowej kontroli instancyjnej. Należy

podkreślić, że Sąd ad quem poruszył każdy istotny wątek zdarzenia, odnosząc się

merytorycznie i wyczerpująco do każdego z zarzutów apelacji, mimo że ta ostatnia

sformułowana została w sposób ogólnikowy i opierała się w znacznej mierze na

subiektywnej polemice z ustaleniami faktycznymi.

Sąd Okręgowy trafnie przyjął, że skarżący nie przedstawił racjonalnych

argumentów, które mogłyby podważyć dokonaną przez Sąd Rejonowy ocenę

dowodów przez pryzmat art. 7 k.p.k. W uzasadnieniu wyroku Sądu drugiej instancji

słusznie wskazano, iż samo niezadowolenie strony z oceny dowodów nie jest

tożsame z wykazaniem naruszenia zasady swobodnej oceny. Sąd odwoławczy

szczegółowo przeanalizował relacje świadków, w tym osób obcych dla stron

(funkcjonariuszy Policji oraz świadków P. T. i M. S.), a także skrupulatnie

zweryfikował dokumentację medyczną oskarżyciela prywatnego. Prawidłowo

skonstatowano, że wyniki badań fizykalnych, TK głowy oraz konsultacji

specjalistycznych (okulistycznej i laryngologicznej) nie potwierdziły wersji o

wielokrotnym, brutalnym biciu pokrzywdzonego, a jedynie wykazały dwa niewielkie

obrzęki, co w pełni koresponduje z wyjaśnieniami oskarżyciela o działaniu podjętym

w celu odparcia ataku na matkę.

W tym kontekście, Sąd odwoławczy zasadnie utrzymał w mocy ustalenia

dotyczące działania oskarżonego w ramach obrony koniecznej (art. 25 § 1 k.k.).

Sąd ten trafnie uznał, iż M.S. zaingerował w zdarzenie dopiero w fazie eskalacji

agresji S.P. wobec E.P., stosując sposób obrony współmierny do

niebezpieczeństwa zamachu.

Odnosząc się do treści wniesionej kasacji, Sąd Najwyższy zauważa, że

skarżący praktycznie nie przedstawia w niej argumentów ściśle nawiązujących do

realiów dowodowych niniejszej sprawy. Skarga kasacyjna stanowi w przeważającej

mierze rekapitulację orzecznictwa Sądu Najwyższego oraz poglądów doktryny

I KK 282/25

4

dotyczących teoretycznej istoty i granic obrony koniecznej. Tak sformułowany

środek zaskarżenia, abstrahujący od poczynionych w sprawie i rzetelnie

skontrolowanych ustaleń faktycznych, nie jest wystarczający dla skutecznego

zakwestionowania prawomocnego wyroku uniewinniającego. Kasacja nie może

ograniczać się do teoretycznych rozważań prawnych w oderwaniu od konkretnych

dowodów, które w niniejszej sprawie legły u podstaw uznania, że oskarżony

odpierał bezpośredni i bezprawny zamach na zdrowie i życie innej osoby.

Reasumując, skoro Sąd odwoławczy rzetelnie i rygorystycznie ocenił

zasadność zastosowania art. 25 § 1 k.k. w świetle zgromadzonego materiału, to

powielanie w kasacji ogólnych definicji obrony koniecznej bez wskazania

konkretnych uchybień w procesie kontroli odwoławczej czyni ten środek

zaskarżenia bezzasadnym.

[WB]

[r.g.]