Relacje o podpaleniach na osiedlu bez nazwiska lokatorki. SN oddalił kasację

W.W. stanął pod trzema zarzutami: dwóch zniesławień popełnionych w

ramach czynu ciągłego a polegających na tym, że działając w krótkich odstępach

czasu w sposób umyślny i z góry podjętym zamiarem z podaniem danych

umożliwiających identyfikację oskarżycielki prywatnej podawał nieprawdziwe i

I KK 343/25

2

pomawiające ją informacje po pierwsze za pomocą materiałów prasowych oraz

strony internetowej gazety […] oraz materiałów prasowych Telewizji [...] – reportażu

[…], a więc środków masowego komunikowania się, czym miał wyczerpać

znamiona czynu z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. i po drugie

rozpowszechniał zniesławiający oskarżycielkę prywatną artykuł w gazecie […], co

poniżyło ją w opinii publicznej i naraziło na utratę zaufania potrzebnego dla

wykonywania zawodu radcy prawnego, czym miał wyczerpać znamiona czynu z art.

212 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz jednego zniesławienia oraz znieważenia

polegającego na tym, że za pomocą środków masowego komunikowania się w

Portalu Społecznościowym [...] udostępnił wizerunek pokrzywdzonej wraz z

podaniem nieprawdziwych i pomawiających ją informacji, czym miał wypełnić

znamiona czynu z art. 212 § 2 k.k. w zb. z art. 216 § 2 k.k.

Sąd Rejonowy dla Wrocławia – Śródmieścia we Wrocławiu, wyrokiem z 8

kwietnia 2024 r., uniewinnił W.W. od dwóch pierwszych zarzutów popełnienia w

ramach czynów ciągłych występków z art. 212 § 1 i 2 k.k. i w ramach trzeciego

czynu uznał go za winnego popełnienia przestępstwa z art. 216 § 2 k.k., za co

wymierzył mu karę grzywny oraz orzekł nawiązkę z art. 216 § 4 k.k.

Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżycielki prywatnej Sąd

Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z 18 grudnia2024 r., utrzymał w mocy

zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji.

W kasacji od orzeczenia Sądu odwoławczego pełnomocnik zarzucił rażące i

mające istotny wpływ na treść tego wyroku naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. polegające na powtórzeniu dokonanej przez

Sąd Rejonowy argumentacji opartej na ocenie dowodów dokonanej z naruszeniem

zasady, o której mowa w art. 7 k.p.k. oraz nierozważeniu zarzutu częściowego

uniewinnienia W.W. od zarzutu z punktu III aktu oskarżenia dokonania występku z

ar. 212 § 2 k.k. Przy tak sformułowanych zarzutach autor kasacji wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznana w

postępowaniu odwoławczym.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna w rozumieniu art. 535 § 3 k.p.k.

I KK 343/25

3

Sąd Okręgowy we Wrocławiu odniósł się do wszystkich bez wyjątku

zarzutów nadzwyczajnego środka zaskarżenia wniesionego przez pełnomocnika

pokrzywdzonej, stosownie do treści art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. i w pełni

zaaprobował zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszoinstancyjnego i choć uczynił to

lakonicznie to w przedmiotowej sprawie nie miał potrzeby jeszcze bardziej

szczegółowego odnoszenia się do poszczególnych zarzutów apelacji. Kontrola

instancyjna potwierdziła, że procedowanie Sądu meriti było prowadzone bez

najmniejszych zastrzeżeń, z zachowaniem wszelkich zasad procedury karnej, w

tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 7 k.p.k.), domniemania niewinności

(art. 5 § 2 k.p.k.) i obiektywizmu (art. 4 k.p.k.), a pisemne motywy wyroku

sporządzone zostały w taki sposób, że zawierało pełną i rzetelną ocenę

całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i odpowiadało wymogom z art.

424 § 1 k.p.k.

Należało przypomnieć, że stopień szczegółowości rozważań Sądu

odwoławczego jest uzależniony od jakości oceny dokonanej przez Sąd pierwszej

instancji. Jeżeli ta ocena jest wszechstronna, pełna, logiczna i wsparta zasadami

doświadczenia życiowego, a więc w pełni odpowiada wymogom nałożonym przez

reguły z art. 7 k.p.k., to wówczas Sąd odwoławczy zwolniony jest od

drobiazgowego uzasadniania wyroku, co sprowadzałoby się do powtarzania

prawidłowych argumentów zawartych w pisemnych motywach orzeczenia Sądu

meriti. Nie zwalnia to Sądu odwoławczego od obowiązku rozpoznania wszystkich

wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, czemu wrocławski Sąd

Okręgowy sprostał, odnosząc się do wszystkich zarzutów zwykłego środka

odwoławczego i podając czym kierował się wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i

wnioski apelacji uznał za niezasadne. Odmienne stanowisko autora kasacji jest

odosobnione i stanowi przyjętą linię obrony.

Przechodząc do niniejszej sprawy należało zacząć od wyjaśnienia, że

wolność słowa, współcześnie uznawana jako standard norm cywilizacyjnych oraz

czynnik demokracji, jest prawem do publicznego wyrażania własnych poglądów, a

jej gwarantem został art. 54 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiący, że każdemu

zapewnia się wolność wyrażania własnych poglądów oraz pozyskiwania i

rozpowszechniania swoich informacji. Wolność słowa idzie nierozłącznie w parze z

I KK 343/25

4

zasadą wolności prasy, stanowiącą realizację prawa obywateli do rzetelnej, a więc

prawdziwej, uczciwej nie wprowadzającej w błąd informacji. Dla pełnego

zilustrowania problematyki omawianej sprawy trzeba odnieść się do treści art. 212

k.k. Realizacja znamion typu czynu zabronionego opisanego w art. 212 k.k.

warunkowana jest ustaleniem, że poddane prawnokarnej ocenie zachowanie

sprawcy godzi w dobro prawne jednostki, co w realiach niniejszej sprawy zostało

wykluczone, a z czym konsekwentnie nie zgadza się skarżący. W odpowiedzi na

wątpliwości autora kasacji należało jasno postawić sprawę, że publiczne

zaprezentowanie wypowiedzi krytycznej spełniającej określone wymogi, nie musi

iść w parze z poszarganiem dobra prawnego innego człowieka. W rozpoznawanej

sprawie doszło właśnie do takiej sytuacji, w której na łamach prasy oraz w

reportażu […] zawarto informacje pochodzące od W.W., które pokrzywdzona

niesłusznie poczytała jako pomawiające ją w oczach opinii publicznej. Przekaz

oskarżonego zawierał bowiem krytykę dramatycznych zdarzeń w postaci podpaleń,

do których dochodziło na osiedlu B. w W.. Nie ma wątpliwości, że przekaz

medialny, oparty na relacji oskarżonego, miał na celu upublicznienie problemu,

zaznaczenie bezsilności lokatorów, przedstawienie obaw mieszkańców związanych

przede wszystkim z pożarami, ale też nieakceptowalnym społecznie zachowaniem

jednej z lokatorek, która wzbudzała niepokój mieszkańców. Podkreślenia

wymagało, że po pierwsze relacje oskarżonego bezsprzecznie oparte były na

faktach to znaczy odnosiły się wyłącznie do zaistniałych w rzeczywistości sytuacji, a

po drugie nie identyfikowały oskarżycielki prywatnej, tak aby można było mówić o

jej zniesławieniu. Działania oskarżonego sprowadzały się do tego, że przedstawił

za pomocą środków masowego przekazu swoje obserwacje, wsparte relacjami

anonimowych mieszkańców osiedla, wykorzystując zagwarantowaną mu ustawowo

wolności słowa do krytyki wydarzeń, które dotykały lokalną społeczność, kierując

się troską o dobro ogółu przez upublicznienie problemu nękającego mieszkańców,

nie identyfikując przy tym oskarżycielki prywatnej, ani z nazwiska, ani nie podając

żadnych innych jej danych. To, nawiasem mówiąc, z informacji Komendy Miejskiej

Policji w W. oraz z Gazety [...] wynikały te bliższe dane o pokrzywdzonej. Nie ma

też żadnych wątpliwości co do tego, że W.W. nie jest autorem artykułu prasowego

oraz reportażu, a jego rola polegała na udzieleniu dziennikarzom konkretnych

I KK 343/25

5

informacji opartych na jego spostrzeżeniach, natomiast bezsprzecznie autorami

reportażu oraz artykułu są konkretni reporterzy i to wyłącznie ich dotyczy

obowiązek rzetelnej, niewprowadzającej odbiorców w błąd wiadomości.

Biorąc powyższe pod uwagę zarzut niewłaściwej kontroli apelacyjnej

odnośnie uniewinnienia W.W. od dwóch pierwszych zarzutów popełnienia

występków z art. 212 § 1 i 2 k.k. był oczywiście bezzasadny.

Bezzasadny w stopniu oczywistym był również zarzut nieodniesienia się

przez Sąd ad quem do uchybienia w postaci częściowego uniewinnienia

oskarżonego od zarzutu z pkt III aktu oskarżenia, albowiem Sąd Okręgowy

rozważył ten zarzut na str. 2 uzasadnienia.

W realiach niniejszej sprawy pełnomocnik nie wykazał, aby Sąd odwoławczy

nie zrealizował obowiązków ciążących na instancji apelacyjnej, co mogłoby mieć

wpływ na pozostawanie w obrocie prawnym wyroku niesprawiedliwego. Gołosłowne

deklaracje strony, poprzedzone szerokim wywodem na temat zasad procedury

karnej, a zarazem stojące w bezpodstawnej opozycji do prawidłowego

procedowania Sądów obu instancji, nie były w stanie podważyć dotychczasowej

oceny dowodów i ustaleń faktycznych dokonanych na ich podstawie.

Dlatego Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji w granicach zaskarżenia i

podniesionych zarzutów (art. 536 k.p.k.), oddalił kasację na posiedzeniu bez

udziału stron w trybie przewidzianym w art. 535 § 3 k.p.k. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono po myśli art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.

[WB]

[r.g.]