Poziomica za 828 zł z marketu. SN uchylił karę, bo wyrok nie określał liczby godzin pracy

S. B. został oskarżony o to, że: w dniu 16 lipca 2025 roku w W. woj. […] na

terenie marketu „C.” przy ul. […] dokonał zaboru w celu przywłaszczenia 1 sztuki

poziomicy laserowej marki „B." o wartości 828 zł, czym spowodował straty w łącznej

I KK 367/26

2

kwocie 828 zł, czym działał na szkodę marketu „C.”, tj. o popełnienie czynu art. 278

§ 1 k.k.

Sąd Rejonowy w Wałbrzychu w dniu 16 października 2025 roku, sygn. akt III

K 1055/25 wydał w tej sprawie wyrok, a jego mocą:

1. oskarżonego S. B. uznał za winnego popełnienia zarzucanego mu

czynu, opisanego w części wstępnej wyroku, z tym że przyjął, iż oskarżony

działał na szkodę „C. ” spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie

oraz przyjął, iż czyn ten stanowi wypadek mniejszej wagi określony w art. 278

§ 3 k.k., to jest występku z art. 278 § 1 i 3 k.k. i za czyn ten, na podstawie art.

278 § 3 k.k. wymierzył mu karę 4 miesięcy ograniczenia wolności z

obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele

społeczne w stosunku miesięcznym;

2. na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej wobec oskarżonego

kary ograniczenia wolności zaliczył okres jego zatrzymania 17 lipca 2025 roku,

przyjmując, iż ten dzień zatrzymania jest równoważny dwóm dniom kary

ograniczenia wolności (2 godzinom);

3. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty procesy w

kwocie 180 zł, w tym, 120 zł tytułem opłaty.

Wobec niezaskarżenia wyroku przez żadną ze stron powyższy wyrok

uprawomocnił się w dniu 24 października 2025 roku.

Kasację od tego orzeczenia wniósł Prokurator Generalny zarzucając rażące i

mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego i

materialnego, a mianowicie art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. i art. 35 § 1 k.k. polegające na

orzeczeniu wobec oskarżonego S. B. kary 4 miesięcy ograniczenia wolności z

obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej kontrolowanej pracy na cel społeczny, bez

określenia wymiaru czasu tej pracy w stosunku miesięcznym, co czyni wydany wyrok

niewykonalnym w tym zakresie

W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie wyroku w

zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania

Sądowi Rejonowemu w Wałbrzychu.

I KK 367/26

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Kasacja Prokuratora Generalnego okazała się zasadna w stopniu oczywistym

uzasadniającym jej uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.

W myśl art. 34 § 1a k.k. kara ograniczenia wolności polega na: obowiązku

wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne (pkt 1) lub

potrąceniu od 10% do 25% wynagrodzenia za pracę w stosunku miesięcznym na cel

społeczny wskazany przez sąd (pkt 4). Obowiązki i potrącenie, o których tu mowa,

orzeka się przy tym łącznie lub osobno (art. 34 § 1b k.k.). Z kolei nieodpłatna,

kontrolowana praca na cele społeczne jest wykonywana w wymiarze od 20 do 40

godzin w stosunku miesięcznym (art. 35 § 1 k.k.).

Powyższe wskazuje, że sąd orzekający karę ograniczenia wolności powinien

w wyroku skazującym nie tylko określić jej postać, ale - rozstrzygając, że omawiana

kara polegać ma na obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na

cele społeczne – winien również określić wymiar godzin w stosunku miesięcznym, w

czasie których oskarżony jest zobligowany wykonywać ową nieodpłatną,

dozorowaną pracę na cele społeczne. Dopiero dopełnienie tych wymogów realizuje

wynikający z przepisu art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. nakaz dotyczący każdego wyroku

skazującego, aby zawierał on „rozstrzygnięcie co do kary i środków karnych” i przez

to czyni w ogóle możliwym wykonanie tego wyroku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać trzeba,

że Sąd Rejonowy, wymierzając karę ograniczenia wolności w postaci polegającej na

obowiązku wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne,

winien respektować regulację zawartą w art. 34 § 1a pkt 1 k.k. w zw. z art. 35 § 1 k.k.,

i - stosownie do przyjętego wariantu kary ograniczenia wolności - określić wymiar

godzin w przedziale od 20 do 40 w stosunku miesięcznym, w trakcie których ma być

wykonywana nieodpłatna, kontrolowana praca na cele społeczne. Uchybienie temu

obowiązkowi przez Sąd Rejonowy w Wałbrzychu uniemożliwia w istocie wykonanie

zaskarżonego wyroku.

Brak wskazania w wyroku skazującym wariantu, w którym została orzeczona

kara ograniczenia wolności oraz zasad jej wykonywania, rażąco narusza wskazany

art. 413 § 2 pkt 2 k.p.k. i powoduje, że wyrok taki nie może zostać wykonany, co

I KK 367/26

4

skutkować musiało uchyleniem wyroku Sądu Rejonowego w Wałbrzychu w

zaskarżonej części i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.

Słusznie zauważa w kasacji skarżący, że braku tego nie może konwalidować,

ani postanowienie o sprostowaniu oczywistej omyłki w trybie art. 105 § 1 k.p.k., ani

też postanowienie o rozstrzygnięciu wątpliwości wydane w oparciu o przepis art. 13

§ 1 k.k.w. Dokonanie ingerencji, we wskazanych trybach, w merytoryczną treść

wyroku jest czynnością nieskuteczną i nie pociąga za sobą skutków prawnych (zob.

wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 21 sierpnia 2012 r., sygn. III KK 251/12; z dnia 11

kwietnia 2013 r., V KK 19/13 oraz z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. III KK 79/15,

OSNKW 2015, z. 10, poz. 87).

W postępowaniu ponownym Sąd Rejonowy będzie miał na względzie

powyższe zapatrywania prawne.

Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji wyroku.

SSN Jacek Błaszczyk

SSN Marek Pietruszyński

SSN Kazimierz Klugiewicz

[J.J.]

[r.g.]

Jacek Błaszczyk

Marek Pietruszyński

Kazimierz Klugiewicz