Wniosek o wyłączenie sędzi po oddaleniu kasacji. SN wyłączył sędzię Dziergawkę

W dniu 23 października 2023 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja

obrońcy skazanego W. P. od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 6

czerwca 2023 r., IV Ka 511/23, zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Strzelinie

z dnia 28 września 2021 r., II K 86/21, która zarejestrowana została pod sygn. I KK

385/23.

I KK 385/23

2

Po wyłączeniu – na wnioski obrońcy – od udziału w tej sprawie: sędziego

Zbigniewa Kapińskiego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 kwietnia 2024

r., KRI 408), sędziego Adama Rocha (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11

kwietnia 2024 r., KRI 407), sędziego Pawła Kołodziejskiego (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 5 czerwca 2024 r., KRI 405), sędzi Małgorzaty Bednarek

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 lipca 2024 r., KRI 524), sędziego

Antoniego Bojańczyka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 lutego 2025 r.,

KRI 788), sędziego Marka Motuka (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4

czerwca 2025 r., KRI 904) i sędziego Ryszarda Witkowskiego (postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 29 października 2025 r., KRI 1278), zarządzeniem z dnia 7

listopada 2025 r. wyznaczono kolejnego referenta w osobie sędzi Anny Dziergawki.

Pismem z dnia 9 grudnia 2025 r. (data wpływu do SN) obrońca skazanego

W. P. złożył wnioski o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędzi Anny

Dziergawki w oparciu o przepis art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 622 – dalej w tekście u.SN) oraz o jej

wyłączenie w oparciu o przepisy art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.

Zarządzeniem z dnia 18 grudnia 2025 r., I KB 115/25, odrzucono wniosek

obrońcy złożony na podstawie art. 29 § 5 u.SN, natomiast wniosek oparty o

przepisy procedury karnej nie został poddany procedowaniu.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2026 r., I KK 385/23, Sąd Najwyższy w

osobie sędzi Anny Dziergawki kasację obrońcy skazanego W. P. oddalił jako

oczywiście bezzasadną.

W dniu 16 stycznia 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło datowane na

dzień 12 stycznia 2026 r. pismo obrońcy skazanego W. P. zatytułowane „Wniosek o

wyłączenie sędziego”, w którym adw. J. B. , powołując się na przepisy art. 41 § 1

k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k. wniósł o wyłączenie od udziału w sprawie I KK

385/23 sędzi Anny Dziergawki przypominając, że wprawdzie co do złożonego w

dniu 9 grudnia 2025 r. jego wniosku opartego o przepis art. 29 § 5 u.SN wydane

zostało zarządzenie o jego odrzuceniu (zresztą, jak zauważa obrońca, przez

sędziego Igora Zgolińskiego, którego dotyczą tożsame okoliczności związane z

jego powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego jak w wypadku sędzi Anny

I KK 385/23

3

Dziergawki), lecz nie został merytorycznie rozpoznany zawarty w tym samym

piśmie wniosek o wyłączenie oparty o przepisy procedury karnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Pomimo tego, że ostatnie pismo obrońcy zawierające żądanie wyłączenia od

udziału w sprawie I KK 385/23 sędzi Anny Dziergawki wpłynęło do Sądu

Najwyższego po wydaniu w dniu 14 stycznia 2026 r. postanowienia o oddaleniu

kasacji złożonej w sprawie W. P. jako oczywiście bezzasadnej, wniosek o

wyłączenie tej sędzi mógł zostać merytorycznie rozpoznany. Zasadnie

Przewodniczący Wydziału I Izby Karnej anulował swoje wcześniejsze zarządzenie

o nienadawaniu wnioskowi z dnia 12 stycznia 2026 r. dalszego biegu, gdyż

pierwotny wniosek oparty o przepisy art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.

złożony w dniu 9 grudnia 2025 r. nie był – do czasu wyznaczenia w dniu 13

stycznia 2026 r. przez sędzię referenta posiedzenia na dzień 14 stycznia 2026 r. –

procedowany. Co więcej, obrońca dochował też terminu z art. 41 § 2 k.p.k. nadając

ostatnie swoje pismo zawierające wniosek o wyłączenie w placówce podmiotu

zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej (art. 124

k.p.k.) w dniu 13 stycznia 2026 r. (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15

lutego 2022 r., III KO 10/22, OSNK 2022, z. 3, poz. 11).

Można w tym miejscu wyrazić jedynie zdziwienie, że sędzia Anna

Dziergwaka przystąpiła w dniu 14 stycznia 2026 r. do rozpoznania kasacji

wniesionej przez obrońcę skazanego W. P. pomimo posiadanej bez wątpienia

wiedzy, że wniosek o jej wyłączenie złożony w dniu 9 grudnia 2025 r. nie został do

tego czasu merytorycznie rozpoznany, a wcześniejsze wnioski adw. J. B. oparte na

tej samej podstawie faktycznej [powołanie określonych osób na urząd Sędziego

Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w

trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej

Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 – dalej

w tekście ustawa o KRS z 2017 r.)] i prawnej [art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. – pkt 1

uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. BSA I-

4110-1/20, OSNK 2020, z. 2, poz. 7] skutkowały wyłączeniem od udziału w sprawie

I KK 385/23 siedmiu innych sędziów, których procedura powołania dotknięta była

takim samym uchybieniem jak w wypadku sędzi referentki.

I KK 385/23

4

Niniejsza sprawa jest zresztą kolejnym potwierdzeniem destrukcyjnych dla

działalności Sądu Najwyższego oraz dla wymiaru sprawiedliwości Rzeczypospolitej

Polskiej czynności podejmowanych przez sędziów powołanych do tego Sądu po

dniu 17 stycznia 2018 r., którzy nie respektując orzecznictwa organów

międzynarodowych [Europejskiego Trybunału Praw Człowieka (ETPCz) i Trybunału

Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE)] oraz Sądu Najwyższego (zob. powołana

wyżej uchwała z dnia 23 stycznia 2020 r. oraz uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz.

22], a jednocześnie odrzucając, jak w tej sprawie, wnioski o zbadanie podstawie

art. 29 § 5 u.SN wymogów niezawisłości i bezstronności konkretnych sędziów oraz

pozostawiając bez rozpoznania wnioski oparte o przepis art. 41 § 1 k.p.k.,

uniemożliwiają stronom rozpoznanie ich sprawy przez sąd niezależny i niezawisły,

pozbawiając je tym samym prawa do sądu gwarantowanego przepisami Konstytucji

RP (art. 45 ust. 1) oraz normami traktatowymi [art. 47 Karty Praw Podstawowych

Unii Europejskiej (KPP) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

podstawowych wolności (EKPC)].

Sam wniosek obrońcy o wyłączenie od udziału w sprawie I KK 385/23 sędzi

Anny Dziergawki jest oczywiście zasadny. Podzielić należy w całej rozciągłości

argumentację autora tego wniosku zawartą w jego pismach z dnia 9 grudnia 2025 r.

i z dnia 12 stycznia 2026 r., w której wskazuje na brak po stronie wymienionej sędzi

instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności, powodującej brak

zdolności do orzekania w tej i każdej innej rozpoznawanej sprawie.

Argumentację tę wspierają również pisemne motywy wskazanych w

niniejszym uzasadnieniu postanowień Sądu Najwyższego (KRI 405, 407, 408, 524,

788, 904 i 1278), którymi wyłączono już od udziału w tej sprawie sędziów:

Zbigniewa Kapińskiego, Adama Rocha, Pawła Kołodziejskiego, Małgorzatę

Bednarek, Antoniego Bojańczyka, Marka Motuka i Ryszarda Witkowskiego, a które

mają pełne odniesienie do sędzi Anny Dziergawki powołanej na urząd sędziego

Sądu Najwyższego w trybie przepisów ustawy o KRS z 2017 r., a więc takim

samym jak wszyscy wskazani wyżej sędziowie.

Uwzględniając powyższe, a więc dla zagwarantowania skazanemu W. P.

prawa do „sądu ustanowionego ustawą” w rozumieniu przepisów konstytucyjnych

I KK 385/23

5

oraz konwencyjnych, uniknięcia wystąpienia na etapie postepowania kasacyjnego

uchybienie mającego postać bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w

art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co musiałoby skutkować wznowieniem z urzędu tego

postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.) oraz dla zapobieżenia konieczności ponoszenia

przez Państwo Polskie wymiernych konsekwencji ekonomicznych w wypadku

ewentualnego złożenia skargi do ETPCz, wyłączenie sędzi Anny Dziergawki od

udziału w tej sprawie było koniecznością (pkt 1 postanowienia).

Wskazana powyżej decyzja procesowa skutkowała też, a to stosownie do

treści art. 42 § 3 zdanie trzecie k.p.k., bezskutecznością z mocy prawa czynności

procesowych dokonanych z jej odziałem po złożeniu wniosków z dnia 9 grudnia

2025 r. i z dnia 12 stycznia 2026 r., a więc postanowienia z dnia 14 stycznia 2026

r., I KK 385/23, o oddaleniu kasacji obrońcy skazanego W. P. jako oczywiście

bezzasadnej (pkt 2 postanowienia) – zob. też powołane już w tym uzasadnieniu

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 lutego 2022 r., III KO 10/22.

Kierując się powołanymi wyżej względami orzeczono jak w części

dyspozytywnej, co skutkuje koniecznością ponownego rozpoznania przez Sąd

Najwyższy sprawy I KK 385/23.

[J.J.]

[a.ł]

SSN (Tomasz Artymiuk)