Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I KO 135/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Karna Wydział I
Rodzaj
Zarządzenie
Data orzeczenia
22 stycznia 2026 r.
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Skazany podważał sędziego z nominacji KRS. SN stwierdził niedopuszczalność wznowienia

Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania

Spór

Skazany P. M. wskazywał, że w składzie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zasiadał sędzia X.Y. powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Ustalenia sądu

Według pisma skazanego w składzie sądu zasiadał sędzia powołany na wniosek KRS w nowym składzie; SN ustalił, że wskazanych w piśmie okoliczności, które wykazałyby brak niezawisłości lub bezstronności in concreto, nie podano.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24.

Dlaczego

Postępowania o wznowienie zakończonego prawomocnym oddaleniem wniosku nie można wznowić, a sama instytucjonalna wadliwość powołania sędziego bez wykazania in concreto naruszenia standardu niezawisłości nie wystarcza, zgodnie z uchwałami SN.

Więcej o sprawie

Chodziło o postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28 marca 2024 r., utrzymujące odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie z powodu jego oczywistej bezzasadności. Zdaniem SN takiego postanowienia nie można wznowić ani z urzędu, ani na wniosek.

Analiza orzeczeń Sądu Najwyższego wskazuje zaś, że organ ten oddalał jako oczywiście bezzasadne kasacje wywodzone od orzeczeń wydanych przez sąd, w składzie którego zasiadał SSA X.Y.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział I
Sygnatura
I KO 135/25

Treść orzeczenia

I KO 135/25

ZARZĄDZENIE

Dnia 22 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Dariusz Kala

w związku z pismem skazanego P. M. z dnia 1 września 2025 r., uzupełnionym

pismem z dnia 6 października 2025 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z

urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w

Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24 utrzymującym w mocy

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II

AKo 133/23, na mocy którego odmówiono przyjęcia wniosku skazanego o

wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności

na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.

zarządza:

stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wyżej

opisanego postępowania.

Uzasadnienie

Pismem z dnia 1 września 2025 r., uzupełnionym pismem z dnia 6

października 2025 r., skazany P. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego o

wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu

Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24,

utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15

lutego 2024 r., sygn. akt II AKo 133/23, na mocy którego odmówiono przyjęcia

wniosku skazanego o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej

bezzasadności.

I KO 135/25

2

Jako podstawę wznowienia postępowania skazany wskazał wystąpienie w

tym postępowaniu uchybienia, stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą

z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na tym, że w składzie Sądu Apelacyjnego,

który wydał wskazane wyżej postanowienie z dnia 15 lutego 2024 r., zasiadał SSA

X.Y., powołany na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej przez ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r.

Powyższa inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez

niego rezultatu. Należy bowiem podzielić trafny pogląd, który od lat prezentowany

jest w orzecznictwie, że nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony,

jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio

prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub orzeczeniem o

braku podstaw do wznowienia ex officio (zob. szerzej postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. V KO 47/10; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. III KO 99/10; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. II KO 17/13; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 24 marca 2021 r., sygn. I KO 10/21; postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. I KZP 17/22 i argumentację

przywołaną w tych judykatach). To samo dotyczy postępowań zakończonych

utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie

postepowania wobec jego oczywistej bezzasadności (art. 545 § 3 k.p.k.) – zob.

zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2019 r., II KO

86/19, zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2022 r., III KO

80/22.

W tej sytuacji jedynie na marginesie należy zauważyć, że już z uchwały

składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, wynika, że

brak jest podstaw do twierdzenia, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który

uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą

Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu

niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie

obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazana bezwzględna

I KO 135/25

3

przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie

wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych

okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w

rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw

Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw

człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także

przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2

czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych

Izb również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia

sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w

konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia

minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a każdorazowo sąd z jego

udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej

sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy

odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na

podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w

składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2018, poz. 3).

Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował

chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy

uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww.

uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31

sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia

24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22

czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22). Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie

nie podano. Analiza orzeczeń Sądu Najwyższego wskazuje zaś, że organ ten

oddalał jako oczywiście bezzasadne kasacje wywodzone od orzeczeń wydanych

przez sąd, w składzie którego zasiadał SSA X.Y. (zob. postanowienia: Sądu

Najwyższegoz dnia 22 października 2024 r., I KK 362/24, z dnia 10 sierpnia 2024 r.,

I KK 85/23 oraz z dnia 12 lipca 2023 r., I KK 181/23).

Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej

I KO 135/25

4

[J.J.]

[a.ł]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.