- Sygnatura akt
- I KO 135/25
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Karna Wydział I
- Rodzaj
- Zarządzenie
- Data orzeczenia
- 22 stycznia 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap
Skazany podważał sędziego z nominacji KRS. SN stwierdził niedopuszczalność wznowienia
Przejdź do orzeczenia, 4 min czytania
Spór
Skazany P. M. wskazywał, że w składzie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zasiadał sędzia X.Y. powołany na wniosek KRS ukształtowanej ustawą z 8 grudnia 2017 r., co miało stanowić bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Ustalenia sądu
Według pisma skazanego w składzie sądu zasiadał sędzia powołany na wniosek KRS w nowym składzie; SN ustalił, że wskazanych w piśmie okoliczności, które wykazałyby brak niezawisłości lub bezstronności in concreto, nie podano.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził niedopuszczalność wznowienia z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24.
Dlaczego
Postępowania o wznowienie zakończonego prawomocnym oddaleniem wniosku nie można wznowić, a sama instytucjonalna wadliwość powołania sędziego bez wykazania in concreto naruszenia standardu niezawisłości nie wystarcza, zgodnie z uchwałami SN.
Więcej o sprawie
Chodziło o postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 28 marca 2024 r., utrzymujące odmowę przyjęcia wniosku o wznowienie z powodu jego oczywistej bezzasadności. Zdaniem SN takiego postanowienia nie można wznowić ani z urzędu, ani na wniosek.
Analiza orzeczeń Sądu Najwyższego wskazuje zaś, że organ ten oddalał jako oczywiście bezzasadne kasacje wywodzone od orzeczeń wydanych przez sąd, w składzie którego zasiadał SSA X.Y.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział I
- Sygnatura
- I KO 135/25
Treść orzeczenia
I KO 135/25
ZARZĄDZENIE
Dnia 22 stycznia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Dariusz Kala
w związku z pismem skazanego P. M. z dnia 1 września 2025 r., uzupełnionym
pismem z dnia 6 października 2025 r. sygnalizującym potrzebę wznowienia z
urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Apelacyjnego w
Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24 utrzymującym w mocy
postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15 lutego 2024 r., sygn. akt II
AKo 133/23, na mocy którego odmówiono przyjęcia wniosku skazanego o
wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej bezzasadności
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k.
zarządza:
stwierdzić niedopuszczalność wznowienia z urzędu wyżej
opisanego postępowania.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 1 września 2025 r., uzupełnionym pismem z dnia 6
października 2025 r., skazany P. M. zwrócił się do Sądu Najwyższego o
wznowienie z urzędu postępowania zakończonego postanowieniem Sądu
Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 28 marca 2024 r., sygn. akt II AKz 149/24,
utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 15
lutego 2024 r., sygn. akt II AKo 133/23, na mocy którego odmówiono przyjęcia
wniosku skazanego o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej
bezzasadności.
I KO 135/25
2
Jako podstawę wznowienia postępowania skazany wskazał wystąpienie w
tym postępowaniu uchybienia, stanowiącego bezwzględną przyczynę odwoławczą
z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., polegającego na tym, że w składzie Sądu Apelacyjnego,
który wydał wskazane wyżej postanowienie z dnia 15 lutego 2024 r., zasiadał SSA
X.Y., powołany na swój urząd na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej przez ustawę z dnia 8 grudnia 2017 r.
Powyższa inicjatywa skazanego nie mogła przynieść oczekiwanego przez
niego rezultatu. Należy bowiem podzielić trafny pogląd, który od lat prezentowany
jest w orzecznictwie, że nie jest możliwe wznowienie, zarówno na wniosek strony,
jak i z urzędu, samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio
prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub orzeczeniem o
braku podstaw do wznowienia ex officio (zob. szerzej postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 20 maja 2010 r., sygn. V KO 47/10; postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. III KO 99/10; postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 9 lipca 2013 r., sygn. II KO 17/13; postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 24 marca 2021 r., sygn. I KO 10/21; postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., sygn. I KZP 17/22 i argumentację
przywołaną w tych judykatach). To samo dotyczy postępowań zakończonych
utrzymaniem w mocy postanowienia o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie
postepowania wobec jego oczywistej bezzasadności (art. 545 § 3 k.p.k.) – zob.
zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 28 października 2019 r., II KO
86/19, zarządzenie sędziego Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2022 r., III KO
80/22.
W tej sytuacji jedynie na marginesie należy zauważyć, że już z uchwały
składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110-1/20, wynika, że
brak jest podstaw do twierdzenia, iż każdy sędzia sądu powszechnego, który
uzyskał nominację w następstwie brania udziału w konkursie przed Krajową Radą
Sądownictwa po dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu
niezawisłości i bezstronności i każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie
obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Wskazana bezwzględna
I KO 135/25
3
przyczyna odwoławcza, zgodnie z treścią powołanej uchwały, zachodzi wyłącznie
wtedy, gdy wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności. W powyższym kontekście należy także
przypomnieć, że Sąd Najwyższy w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 2
czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, odnosząc się do ww. uchwały połączonych
Izb również wskazał, że brak jest podstaw do przyjęcia a priori, iż każdy sędzia
sądu powszechnego, który uzyskał nominację w następstwie brania udziału w
konkursie przed Krajową Radą Sądownictwa po 17 stycznia 2018 r. nie spełnia
minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości, a każdorazowo sąd z jego
udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Oznacza to, że w świetle ww. uchwał, dla wykazania zaistnienia w konkretnej
sprawie stanu określanego mianem „nienależytej obsady sądu” nie wystarczy
odwołać się do instytucjonalnej nieprawidłowości powoływania sędziów na
podstawie procedury konkursowej z udziałem Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie ustanowionym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. (Dz. U. 2018, poz. 3).
Konieczne jest bowiem wykazanie in concreto, że sędzia nie gwarantował
chociażby minimalnego standardu bezstronności i niezawisłości. To zaś należy
uczynić odwołując się do testu, którego elementy zostały opisane w obu ww.
uchwałach Sądu Najwyższego (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31
sierpnia 2022 r., II KK 85/22, zob. także postanowienie Sądu Najwyższego z dnia
24 sierpnia 2022 r., III KK 216/22, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22
czerwca 2022 r., sygn. akt V KK 171/22). Tego rodzaju okoliczności w ww. piśmie
nie podano. Analiza orzeczeń Sądu Najwyższego wskazuje zaś, że organ ten
oddalał jako oczywiście bezzasadne kasacje wywodzone od orzeczeń wydanych
przez sąd, w składzie którego zasiadał SSA X.Y. (zob. postanowienia: Sądu
Najwyższegoz dnia 22 października 2024 r., I KK 362/24, z dnia 10 sierpnia 2024 r.,
I KK 85/23 oraz z dnia 12 lipca 2023 r., I KK 181/23).
Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak wyżej
I KO 135/25
4
[J.J.]
[a.ł]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.