Skazany ponownie żądał wznowienia procesu. SN nie wszczął go z urzędu

Skazany J.S. w piśmie z 13 grudnia 2025 r. ponowił wniosek

o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego we Wrocławiu z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt II AKa 260/21 i o

udzielenie pomocy w formie wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia

i podpisania wniosku o wznowienie postępowania oraz o zwolnienie z kosztów

postępowania, a także przeprowadzenia dowodu z załączonego nagrania z

wypowiedzią D.K. i przesłuchania go w charakterze świadka. Swój wniosek uzasadnił

nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych lekarzy, w sytuacji gdy w

postępowaniu przed sądem, przed wyznaczeniem mu obrońcy z urzędu przechodził

neuroinfekcję, brakiem posiadania obrońcy na początkowym etapie postępowania i

niezasadnym zastosowaniem art. 64 § 1 k.k. z uwagi na błędne dane w KRK.

I KO 148/25

2

Na wstępie podkreślić należy, że prawomocny wyrok skazujący definitywnie

zamknął obowiązywanie zasady domniemania niewinności skazanej w zakresie

czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Orzeczenie to

cechuje walor trwałości, niezmienności i ostateczności. Tylko ekstraordynaryjne

okoliczności, ściśle wskazane w przepisach procedury karnej, mogą zatem

uzasadniać potrzebę jego wzruszenia w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie z

art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego

prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Jedną z takich

podstaw jest powołany we wniosku art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., aktualizujący się z

chwilą ujawnienia po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub dowodów

przemawiających za tym, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu. Należy

przy tym mieć na względzie, że nowe fakty i dowody w rozumieniu powyższego

przepisu mogą stanowić podstawę wznowienia, jeśli nie były uprzednio znane ani

sądowi, ani stronie, nie tylko na etapie postępowania rozpoznawczego, lecz także

postępowania odwoławczego, gdyż w tym stadium procesu, odwołujący się może

powołać nowe fakty lub dowody, gdy nie mógł tego uczynić w postępowaniu przed

sądem

pierwszej

instancji,

a

nadto

z wysokim prawdopodobieństwem wskazują na błąd sądowy w zakończonym

postępowaniu (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. przez powiązanie go z treścią art. 427

§ 3 k.p.k.). Aby zatem sygnalizowane przez wnioskodawcę nowe fakty i dowody

implikowały wydanie rozstrzygnięcia o treści przez niego postulowanej, muszą one

wskazywać na to, że prawomocne orzeczenie jest błędne, przy czym stopień

pewności co do tej sądowej pomyłki określa się jako "graniczący z pewnością" lub

wskazujący na "duże lub wysokie prawdopodobieństwo". Słowem nie jest

wystarczające zgłoszenie samego faktu ujawnienia "nowych faktów lub dowodów",

albowiem postępowanie karne nie podlega wznowieniu w razie zgłoszenia we

wniosku jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale

jedynie wtedy, gdy owe nowe fakty lub dowody w sposób wiarygodny podważają

prawdziwość dokonanych ustaleń faktycznych, a więc zachodzi wysokie

prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie

odmienne od poprzedniego (postanowienie SN z 17 czerwca 2025 r. sygn. akt I KO

116/24). Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a to z uwagi

I KO 148/25

3

na istnienie domniemania prawidłowości prawomocnego orzeczenia (res iudicata pro

veritate accipitur), w tym prawdziwości ustaleń, a niewykazanie rzeczonego novum

powoduje oddalenie wniosku.

Wskazanych wymogów nie dopełnił J.S. w osobiście złożonym wniosku

wznowieniowym, albowiem wskazane we wniosku z 13 grudnia 2025 r. okoliczności

były już przedmiotem oceny przez Sąd Najwyższy w inicjowanych przez skazanego

postępowaniach, zakończonych: zarządzeniem z dnia 31 lipca 2024 r. na podstawie

art. 545 § 1 i 2 w zw. z art. 530 § 2 i art. 120 § 1 i 2 k.p.k. odmówiono przyjęcia

wniosku skazanego złożonego w przedmiotowej sprawie o wznowienie

postępowania sygn. akt I KO 20/24; zarządzeniem z 21 maja 2025 r. sygn. akt I KO

122/24 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie

stwierdzając brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o

wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania oraz zarządzeniem z 13

sierpnia 2025 r. na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z

art. 545 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia tego wniosku, wskazując, że w sytuacji, gdy

skazany J.S. nie uzupełnił wymaganego braku formalnego w terminie, jego osobisty

wniosek o wznowienie postępowania należało uznać za bezskuteczny. Rozpoznano

także kasację, którą oddalono jako oczywiście bezzasadną postanowieniem z 30

października 2024 r. sygn. akt I KK 371/24, gdzie ustosunkowano się do

prawidłowości kwalifikacji prawnej z art. 64 § 1 k.k. Nadto prawdomówność świadków

i nagrania dołączone przez skazanego do niniejszej sprawy było przedmiotem

toczącego się z zawiadomienia J.S. postępowania przygotowawczego pod sygn. [….]

o czyn z art. 233 § 1 k.k. Przypomnieć w tym kontekście należy, iż wniosek o

wznowienie postępowania oparty na podstawie z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. spełnia

wymogi formalne wskazane w art. 541 § 2 k.p.k. tylko wtedy, jeżeli wskazuje na

prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa w związku z

postępowaniem objętym wznowieniem postępowania albo jeżeli w swojej treści

wskazuje na orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym stwierdzające niemożność

wydania wyroku skazującego z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-

11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k.

I KO 148/25

4

W tym ostatnim wypadku we wniosku muszą być jednak przywołane okoliczności

świadczące o dopuszczeniu się przestępstwa w związku z postępowaniem, jeżeli

takich okoliczności nie zawiera w swojej treści wskazane orzeczenie (postanowienie

SN z 11 października 2023 r. sygn. akt I KO 53/21). Prowadzi to do konstatacji, iż

skazany nie wykazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby być choćby

hipotetycznie rozważane jako podstawy wznowienia postępowania, a podane przez

niego uchybienia były kolejną próbą zakwestionowania prawidłowości procedowania

organów wymiaru sprawiedliwości i wyrażały niezadowolenie z zapadłego

rozstrzygnięcia. Stwierdzenie oczywistej bezzasadności wniosku skazanego legło u

podstaw odmowy jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.

Z uwagi na powyższe, wobec tego, że skazany nie skorzystał z szansy

sporządzenia wniosku przez obrońcę z wyboru, po uprzednim wyznaczeniu mu

obrońcy z urzędu do analizy podstaw wznowienia tego samego postępowania

karnego, należało rozstrzygnąć jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]