Sprawa zażalenia J.S. na odmowę wszczęcia śledztwa trafi do Sądu Rejonowego w Żaganiu

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2026 r., sygn. akt II Kp 71/26, Sąd Rejonowy

w Bolesławcu, na podstawie art. 37 § 1 k.p.k., zwrócił się do Sądu Najwyższego o

przekazanie sprawy o sygn. akt II Kp 71/26, do rozpoznania innemu sądowi

równorzędnemu z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości.

W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w przedmiotowa sprawie, tocząca się

z zażalenia pokrzywdzonego J.S. na postanowienie prokuratora Prokuratury

I KO 82/26

2

Okręgowej w Jeleniej Górze o odmowie wszczęcia śledztwa w sprawie o czyny z art.

art. 231 § 1 k.k., sygn. akt […], dotyczy zawiadomienia złożonego przez J.S. o

przekroczeniu uprawnień i niedopełnieniu obowiązków przez funkcjonariuszy

publicznych (tj. czynu z art. 231 § 1 k.k.), których dopuścić się mieli m.in. sędzia Sądu

Okręgowego w Jeleniej Górze, sędziowie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz

prokuratorzy Prokuratury Rejonowej w Bolesławcu. Powyższa okoliczność, w ocenie

Sądu wnioskującego, może wzbudzić w odbiorze społecznym przekonanie, i to

niezależnie od sposobu rozstrzygnięcia w przedmiocie procesu, mające charakter

realnej wątpliwości, co do obiektywnego i bezstronnego orzekania i dlatego zaistniała

co potrzeba przekazania niniejszej sprawy innemu sądowi równorzędnemu z uwagi

na dobro wymiaru sprawiedliwości.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Określona w art. 37 § 1 k.p.k. instytucja (tzw. właściwości z delegacji) stanowi

wyjątek od zasady rozpoznania sprawy przez sąd miejscowo właściwy, zatem jej

zastosowanie powinno mieć miejsce jedynie wówczas, gdy przemawiają za tym

szczególne względy, związane z dobrem wymiaru sprawiedliwości. W orzecznictwie

Sądu Najwyższego przyjmuje się, że zastosowanie tego unormowania uzasadniają

tylko takie konkretne sytuacje, które mogą wywierać wpływ na swobodę orzekania

lub stwarzać w aspekcie zewnętrznym przekonanie - chociażby mylne - o braku

warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny (por.

postanowienia SN: z 13 lipca 1995 r., III KO 34/05, OSNKW 1995, z. 9-10, poz. 68;

z 17 maja 2006 r., II KO 27/06; z 26 czerwca 2007 r., II KO 36/07). Wśród okoliczności

uzasadniających skorzystanie z instytucji z art. 37 k.p.k. wskazuje się również i te

wypadki, gdy sędzia sądu właściwego jest osobą objętą zawiadomieniem o

podejrzeniu popełnienia przestępstwa, a rozstrzygnięciu podlega kwestia zasadności

odmowy wszczęcia postępowania karnego (zob. postanowienia SN: z 15 maja 2008

r., III KO 30/08, OSNwSK 2008/1/109; z 7 czerwca 2018 r., V KO 41/18; z 17 stycznia

2019 r., V KO 92/18; z 1 kwietnia 2021 r., IV KO 25/21; z 16 grudnia 2021 r., II KO

112/21; z 9 lipca 2024 r., IV KO 71/24, z 31 stycznia 2025 r., II KO 136/24). W

orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się również, że jeżeli stroną procesu jest

sędzia sądu hierarchicznie wyższego nad sądem terytorialnie właściwym, to sąd ten

nie powinien orzekać w sprawie. Stanowi to przejaw dbałości o dobro wymiaru

sprawiedliwości, jakim jest z jednej strony efektywność postępowania (wyklucza

I KO 82/26

3

procedurę potencjalnych wyłączeń poszczególnych sędziów od rozpoznania sprawy)

oraz wizerunek sądu jako organu niezależnego (zob. postanowienia SN: z 22 maja

2024 r., I KO 31/24; z 25 lutego 2025 r., V KO 15/25).

W świetle powyższych uwarunkowań należy zgodzić się z argumentacją

przedstawioną w uzasadnieniu wystąpienia Sądu właściwego do rozpoznania

wniesionego przez pokrzywdzonego środka odwoławczego, że skoro zawiadomienie

złożone przez J.S. dotyczyło przekroczenia uprawnień i niedopełnienia obowiązków

przez funkcjonariuszy publicznych (tj. czynu z art. 231 § 1 k.k.) - sędziego Sądu

Okręgowego w Jeleniej Górze, sędziów Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu oraz

prokuratorów Prokuratury Rejonowej w Bolesławcu, to dobro wymiaru

sprawiedliwości przemawia za przekazaniem przedmiotowej sprawy do rozpoznania

innemu sądowi równorzędnemu. Wizerunek funkcjonowania sądów wymaga, aby

unikać wszelkich sytuacji mogących stwarzać uzasadnione podejrzenia, że

postronny, ale i obiektywny obserwator określonego postępowania sądowego,

mógłby powziąć wątpliwości co do możliwości rozpoznania sprawy w sposób

obiektywny i bezstronny w sądzie ustawowo właściwym. Należy przy tym podnieść,

że fakt przekazania sprawy nie oznacza swoistej „dyskwalifikacji” Sądu właściwego,

lecz jest jedynie potwierdzeniem przez Sąd Najwyższy trafnej inicjatywy tegoż Sądu,

że przekazanie niniejszej sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu,

stworzy lepsze warunki dla wydania obiektywnego (dla postronnego obserwatora

określonego postępowania sądowego), trafnego rozstrzygnięcia. Sąd Rejonowy w

Żaganiu (posiadający siedzibę poza obszarem apelacji wrocławskiej), znajduje się w

niedalekiej odległości od Sądu wnioskującego, a zatem nie utrudni to organizacji i

prowadzenia postępowania, a zarazem wyeliminuje wskazane zagrożenia,

stwarzając możliwość obiektywnego, w odbiorze społecznym, rozpoznania niniejszej

sprawy.

Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.

SSN Stanisław Stankiewicz

[WB]

[a.ł]

I KO 82/26

4