- Sygnatura akt
- I KO 96/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Karna Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 15 września 2026 r.
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy przekazał sprawę odszkodowania za aresztowanie M.T. do Wrocławia
Przejdź do orzeczenia, 3 min czytania
Spór
M.T. domaga się odszkodowania i zadośćuczynienia za niewątpliwie niesłuszne tymczasowe aresztowanie. Apelacje w tej sprawie wnieśli pełnomocnik wnioskodawcy oraz prezes Sądu Apelacyjnego w Poznaniu.
Ustalenia sądu
Sąd Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 czerwca 2024 r. zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu i uniewinnił M.T. od zarzucanego przestępstwa.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy przekazał sprawę M.T. do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu.
Dlaczego
Obawa o bezstronność sądu w wymiarze zewnętrznym wynika z tego, że reprezentantem Skarbu Państwa jest prezes tego samego sądu, przed którym toczy się postępowanie, dlatego stosuje się art. 44² k.p.k. i przekazanie sprawy.
Dla firm
Gdy prezes sądu reprezentuje Skarb Państwa w postępowaniu o odszkodowanie przeciwko temu samemu sądowi, sprawa może zostać przekazana innemu sądowi równorzędnemu.
Więcej o sprawie
Wniosek wyszedł od Sądu Apelacyjnego w Poznaniu, który wcześniej uniewinnił M.T. od zarzucanego mu przestępstwa i sam nie mógł rozpoznać sprawy odszkodowawczej.
Zachodzić może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i zadośćuczynienie.
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Karna Wydział I
- Sygnatura
- I KO 96/26
Treść orzeczenia
I KO 96/26
POSTANOWIENIE
Dnia 15 września 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie M.T.
o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niewątpliwe niesłuszne tymczasowe
aresztowanie,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 15 września 2026 r.,
wniosku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu zawartego w postanowieniu z 22 lipca
2026 r. sygn. akt II AKa 30/26 w przedmiocie przekazania przez Sąd Najwyższy
sprawy do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym innemu sądowi
równorzędnemu,
na podstawie art. 442 pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558
k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
przekazać sprawę M.T. do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu
we Wrocławiu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny w Poznaniu wystąpił do Sądu Najwyższego na podstawie art.
44² pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 558 k.p.k. o przekazanie rozpoznania apelacjiwniesionych
przez pełnomocnika Wnioskodawcy oraz Prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
w sprawie wniosku M.T. o zasądzenie odszkodowania za wyrządzoną szkodę oraz
zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w związku z niewątpliwie niesłusznym
tymczasowym aresztowaniem, innemu równorzędnemu sądowi. W sprawie tej Sąd
Apelacyjny w Poznaniu wyrokiem z 26 czerwca 2024 r. sygn. akt II AKa 177/22
I KO 96/26
2
zmienił wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu z 15 marca 2022 r. sygn. akt III K
132/21 i uniewinnił M.T. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wystąpienie zawarte w postanowieniu Sądu Apelacyjnego w Poznaniu jest
zasadne.
Względy prawne i aksjologiczne leżące u podstaw art. 44² pkt 1 k.p.c.,
zwłaszcza postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, przemawiają za jego
stosowaniem w postępowaniu o odszkodowanie i zadośćuczynienie. Zachodzić
może bowiem uzasadniona obawa co do bezstronności sądu w wymiarze
zewnętrznym, gdy reprezentantem Skarbu Państwa będzie prezes tego samego
sądu, przed którym toczyć się będzie postępowanie o odszkodowanie i
zadośćuczynienie.
Stosowanie wprost art. 44² k.p.k. do postępowania o odszkodowanie
i zadośćuczynienie oznaczają, co trafnie wskazano w uzasadnieniu orzeczenia, że
sędziowie sądu właściwego - po myśli art. 554 §1 k.p.k. - nie mogą podejmować
w sprawie żadnych czynności, gdyż są wyłączeni od rozpoznania sprawy ex lege.
Jedyną czynnością o charakterze bardziej technicznym niż orzeczniczym jest
wydanie z urzędu postanowienia o przedstawieniu akt sprawy sądowi przełożonemu
nad sądem właściwym w celu przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu,
co w tej sprawie stało się faktem (por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt,
M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz
aktualizowany, LEX/el. 2022, art. 554, teza 7). Sądem przełożonym nad sądem
apelacyjnym, o którym mowa w art. 44² k.p.k. jest Sąd Najwyższy (por. uchwała SN
z 6 marca 1998 r. sygn. akt III CZP 70/97 oraz postanowienie SN z 18 grudnia 2012
r. sygn. akt II PO 1/12).
Wobec uznania zasadności wskazanych przez Sąd Apelacyjny przesłanek
wystąpienia o przekazanie sprawy, powiązanych z treścią art. 554 § 2b pkt 1 k.p.k.,
należało, uwzględniając dyspozycję art. 44² pkt 1 k.p.c. w zw. z art. 558 k.p.k.
przekazać sprawę do rozpoznania w postępowaniu odwoławczym Sądowi
Apelacyjnemu we Wrocławiu (tak też postanowienie SN z 27 września 2022 r. sygn.
akt II KO 90/22).
W tym stanie rzeczy postanowiono jak na wstępie.
[WB]
I KO 96/26
3
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.