Sąd Najwyższy utrzymał odmowę przyjęcia kasacji w sprawie o zawieszenie postępowania karnego

Zaskarżonym zarządzeniem odmówiono przyjęcia kasacji wniesionej przez

E.W. od postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 16 marca 2026 r.,

sygn. akt II AKz 156/26, utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Okręgowego

w Legnicy z dnia 9 lutego 2026 r., sygn. akt III K 121/17, którym nie uwzględniono

wniosku oskarżonej o zawieszenie postępowania, bez wzywania jej do usunięcia

braków formalnych skargi.

Powyższe zarządzenie zostało zaskarżone przez E.W. w całości.

I KZ 30/26

2

Zaskarżonemu zarządzeniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów

postępowania, które mogło mieć wpływ na jego treść, a to art. 519 k.p.k., poprzez

bezzasadne przyjęcie, że kasacja nie przysługuje na postanowienie sądu

odwoławczego w przedmiocie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia

postępowania karnego, podczas gdy z samej możliwości wniesienia zażalenia na

postanowienie o odmowie zawieszenia wynika, że musi ona podlegać pełnej

kontroli instancyjnej; uchybienie to miało istotny wpływ na treść orzeczenia, gdyż

skutkowało rezygnacją ze wzywania do usunięcia braków formalnych i

niezasadnym zablokowaniem możliwości skutecznego wniesienia kasacji.

W konkluzji skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i

nakazanie Prezesowi Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu wydania zarządzenia o

przyjęciu kasacji.

Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.

Wniesione zażalenie jest całkowicie niezasadne.

Skarżąca podnosi w nim bowiem, że: „wprawdzie ustawodawca nie

wymienia wśród podstaw orzeczeń podlegających kasacji postanowienia o

odmowie zawieszenia postępowania, to jednak należy przyjąć, że jest ono

dopuszczalne w drodze analogii”. Następnie, odwołując się do treści art. 22 § 2

k.p.k. oraz regulacji art. 426 § 1 i 2 k.p.k., skarżąca wywodzi w efekcie, że:

„Uznając, że brak regulacji jest luką prawną o charakterze technicznym

(niedopatrzenie ustawodawcy), a nie aksjologicznym (regulacja negatywna), należy

w drodze analogii zastosować art. 519 § 1 k.p.k. i prezes sądu powinien, stosownie

do treści art. 530 § 1 k.p.k., przyjąć przedmiotową kasację, wzywając wcześniej do

uzupełnienia ewentualnych braków formalnych”.

Uwagi te w żadnym razie nie mogły skutkować uwzględnieniem zażalenia. W

zaskarżonym zarządzeniu w pełni prawidłowo - z odwołaniem się do brzmienia art.

519 k.p.k. - przyjęto, że strona może wnieść kasację od prawomocnego wyroku

sądu odwoławczego kończącego postępowanie oraz od prawomocnego

postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu

środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Tym samym strona nie jest

uprawniona, aby wnieść kasację od postanowienia sądu odwoławczego

utrzymującego w mocy postanowienie sądu meriti o nieuwzględnieniu wniosku o

I KZ 30/26

3

zawieszenie postępowania.

Obecne brzmienie przepisu art. 519 k.p.k. nie stanowi przy tym w

omawianym zakresie żadnego przeoczenia ustawodawczego, jak sygnalizuje

skarżąca. Pamiętać bowiem trzeba, że kasacja to nadzwyczajny środek

zaskarżenia, który przysługuje od orzeczenia prawomocnego, a więc odwoływanie

się przez skarżącą do regulacji art. 22 § 2 k.p.k. i art. 426 § 1 i 2 k.p.k. w żadnym

razie przekonywać nie może, skoro dotyczą one zażalenia, a więc środka o

charakterze zwyczajnym - od decyzji nieprawomocnej. A przy tym to do decyzji

ustawodawcy pozostawione jest określenie zakresu orzeczeń, które mogą być

zaskarżone kasacją.

Zwrócić trzeba uwagę, że przepis art. 519 k.p.k. w swoim pierwotnym

brzmieniu zakładał, iż stronie kasacja przysługiwała wyłącznie od prawomocnego

wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie, a więc już nie od

jakichkolwiek postanowień. Od dnia 1 lipca 2015 r. obowiązuje obecne brzmienie

tegoż przepisu. Warto przytoczyć fragment uzasadnienia do projektu ustawy

zakładającego m.in. wprowadzenie zmian brzmienia art. 519 k.p.k., które

ostatecznie weszły w życie we wskazanej dacie, zgodnie z którym: „Zmiana w treści

art. 519 k.p.k. ma charakter gwarancyjny. Od wejścia w życie nowego kodeksu

kasacja przysługiwała stronom wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu

odwoławczego, kończącego postępowanie. Tymczasem bardzo istotne, z punktu

widzenia wolności obywatelskich, rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania i

zastosowaniu środka zabezpieczającego – którym może być również środek (…)

polegający na bezterminowym pozbawieniu wolności w zakładzie zamkniętym –

jeśli okoliczności wyłączające ściganie stwierdzone zostaną przed rozpoczęciem

przewodu sądowego, zapada w formie postanowienia. Zgodnie bowiem z art. 324 §

1 k.p.k., jeżeli zostanie ustalone, że podejrzany dopuścił się czynu w stanie

niepoczytalności, a istnieją podstawy do zastosowania środków zabezpieczających,

prokurator po zamknięciu śledztwa kieruje sprawę do sądu z wnioskiem o

umorzenie postępowania i zastosowanie środków zabezpieczających. Na

postanowienie sądu, wydane w uwzględnieniu wniosku prokuratora, przysługuje

zażalenie na podstawie art. 459 § 1 i 2 k.p.k. Orzeczenie sądu ad quem, wydawane

po rozpoznaniu zażalenia, zapada także w formie postanowienia. Stan

I KZ 30/26

4

normatywny, w którym oskarżonemu, mającemu być pozbawionym wolności w

warunkach zakładu zamkniętego, nie przysługiwała „własna” skarga kasacyjna od

takiego orzeczenia (…), był krytykowany w piśmiennictwie, jako nieodpowiadający

należytemu standardowi ochrony wolności obywatelskich. Uznając tę krytykę za

zasadną, w projekcie przewiduje się przyznanie stronie, na zasadzie wyjątku,

uprawnienie do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia, nie zaś

wyłącznie od wyroku” (zob. str. 104-105 uzasadnienia rządowego projektu ustawy

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania karnego, ustawy - Kodeks karny i

niektórych innych ustaw, druk sejmowy nr 870 Sejmu VII kadencji; dostępny na

stronie www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/druk.xsp?nr=870). Nie ma więc wątpliwości, z

jakich powodów zaskarżalne kasacją jest właśnie wyłącznie prawomocne

postanowienie sądu odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu

środka zabezpieczającego określonego w art. 93a k.k. Z przywołanego fragmentu

dobitnie wynika przekonanie ustawodawcy, że nie należało wprowadzać

zaskarżalności kasacją innych jeszcze postanowień, niż wymienionego w

aktualnym brzmieniu art. 519 k.p.k.

W żadnym razie nie przekonują więc uwagi skarżącej, że w omawianym

wypadku mamy do czynienia z luką techniczną oraz że w związku z tym trzeba

sięgać po analogię. Przypomnieć trzeba, że w sprawie niniejszej E.W. wniosła

zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy, którym nie

uwzględniono wniosku oskarżonej o zawieszenie postępowania, a decyzja ta

została poddana kontroli instancyjnej przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu.

Dlatego też w pełni prawidłowo w zaskarżonym zarządzeniu odmówiono

przyjęcia kasacji, jako niedopuszczalnej z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z

art. 530 § 2 k.p.k.), bez wzywania skarżącej do usunięcia jej braków formalnych.

Wniesione zażalenie tej oceny zmienić nie może.

Z tych wszystkich względów orzeczono, jak na wstępie.

[WB]

[a.ł]

I KZ 30/26

5