Sąd Najwyższy odrzucił wniosek sędzi X. Y. o zbadanie niezawisłości sędziego SN

Sędzia X. Y. wniosła odwołanie od uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr

[…] z dnia […] 2025 r. w przedmiocie dalszego zajmowania stanowiska przez

sędziego osiągającego wiek uprawniający do przejścia w stan spoczynku.

W toku postępowania wywołanego odwołaniem ww. Sędzia złożyła wniosek,

o którym mowa w art. 29 § 6 u.s.n., w stosunku do Sędziego Sądu Najwyższego

Oktawiana Nawrota. Podniosła przy tym okoliczności związane z powołaniem

wspomnianego Sędziego do Sądu Najwyższego. Przedstawiła również swoją

ocenę prawidłowości tego procesu nominacyjnego i stwierdziła, że objęty wnioskiem

Sędzia „swoimi orzeczeniami […]” nie tworzy „sądu w znaczeniu konstytucyjnym

I NB 1/26

2

i konwencyjnym”. Nie odniosła się przy tym do sposobu postępowania Sędziego

objętego wnioskiem po powołaniu ani nie wyjaśniła, w jaki sposób dostrzegane

przez odwołującą się kwestie mogą doprowadzić do naruszenia standardu

niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy, konkretnie

z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek odwołującej się podlegał odrzuceniu, ponieważ nie spełniał

wymagania określonego w art. 29 § 9 pkt 2 u.s.n.

Zgodnie z art. 29 § 5 u.s.n. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez

sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności

sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności

z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania

po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli

w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu

niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy

z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru spraw.

Zgodnie z art. 29 § 9 u.s.n. wniosek o przeprowadzenie takiego badania

powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego,

a ponadto zawierać: żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki,

o których mowa w art. 29 § 5 u.s.n., (pkt 1) oraz przytoczenie okoliczności

uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (pkt 2).

Przytoczone unormowanie stanowi o konstrukcji omawianego wniosku;

niedochowanie tych wymagań skutkować musi jego odrzuceniem – bez wzywania

wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych, co wprost wynika z art. 29 § 10

zd. 1 u.s.n.

Odwołująca się niewątpliwie wskazała, jakie okoliczności towarzyszące

powołaniu Sędziego objętego wnioskiem przekładają się – w jej przekonaniu – na

spełnienie przez tego Sędziego wymagań niezawisłości i bezstronności. Analiza

argumentacji odwołującej się prowadzi jednak do wniosku, że w żadnym zakresie

nie przedstawiła ona zastrzeżeń do sposobu postępowania Sędziego po powołaniu

go na urząd sędziego Sądu Najwyższego. Nie wyjaśniła ona również, jak postrzega

związek elementów wskazanych w art. 29 § 6 in principio u.s.n. z wpływem na

I NB 1/26

3

wynik sprawy. Tymczasem nie budzi wątpliwości, że wniosek, o którym mowa w art.

29 § 6 u.s.n., musi zawierać wszystkie elementy wymienione w art. 29 § 5 u.s.n. –

przepis ten wymaga bowiem badania spełnienia przez danego sędziego

określonych wymagań „z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego

powołaniu i” (nie: lub) „jego postępowania po powołaniu” (zob. postanowienia SN z:

15 marca 2023 r., III CB 22/22 oraz z 23 grudnia 2024 r., III CB 53/24, 30 maja

2025 r., II PUB 6/25).

Nadto okoliczności, które odwołująca się wiąże z powołaniem Sędziego

objętego wnioskiem na urząd sędziego Sądu Najwyższego, nie dotyczą w istocie

tego konkretnego sędziego, lecz mają charakter systemowy. Tymczasem z art. 29

§ 5 u.s.n. wynika, że powinny one dotyczyć konkretnie danego sędziego.

Przedmiotem badania w postępowaniu takim jak niniejsze jest bowiem niezawisłość

i bezstronność konkretnego sędziego, a nie ogólne rozwiązania legislacyjne

związane z systemem powoływania sędziów (zob. postanowienie SN z 11 lipca

2024 r., III CB 49/24, i przywołane tam orzecznictwo).

Wobec powyższego wniosek odwołującej się podlegał odrzuceniu

na podstawie art. 29 § 10 zd. 1 u.s.n.

Beata Janiszewska

[J.T.]

[r.g.]