Sąd Najwyższy oddalił skargę na przewlekłość kasacji jako przedwczesną

M. R. (dalej: „skarżąca”), działając przez pełnomocnika profesjonalnego,

pismem datowanym na 7 kwietnia 2026 r. wywiodła skargę na przewlekłość

postępowania przed Sądem Najwyższym, sygn. I CSK 3126/25, wnosząc o:

1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Najwyższym w sprawie z

powództwa M. R. przeciwko S. w W. toczącej się pod sygn. akt I CSK

3126/25 nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. przyznanie od Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego na rzecz skarżącej

kwoty 20 000 zł wraz z odsetkami ustawowymi od dnia wniesienia skargi do

dnia zapłaty;

I NSP 156/26

2

3. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego - kosztów tego

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg stosownych

przepisów.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że sprawa została przekazana

do Sądu Najwyższego w październiku 2025 r. Pod koniec listopada 2025 r.

pełnomocnik skarżącej otrzymał zawiadomienie o składzie rozpoznającym sprawę.

Podniesiono, że do chwili wniesienia skargi brak było jakiejkolwiek informacji

o dalszych czynnościach w sprawie. Jak podkreśliła skarżąca, oznacza to.

że od 6 miesięcy w sprawie nie toczą się jakiekolwiek czynności, co w ocenie

skarżącej świadczy o przewlekłości tego postępowania.

Pismem z 21 maja 2026 r. Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zgłosił swój

udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej

lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazano elementy podlegające analizie na etapie

postępowania w przedmiocie przewlekłości. W świetle tego przepisu dokonując

oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia

do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została

wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości,

I NSP 156/26

3

znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień

oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość

postępowania.

Ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu, po upływie którego

następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się, że wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą

na niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać

z przewlekłością sądu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia

2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r.,

I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r.,

I NSP 151/20).

Podkreślić należy, że ocena przewlekłości postępowania ma jednak

charakter indywidualny i uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja

2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r.,

I NSP 145/21). W toku postępowania o stwierdzenie przewlekłości postępowania

sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko okres zaniechania jej rozpoznania,

lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria, o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p.

W petitum skargi pełnomocnik profesjonalny skarżącej precyzyjnie określił,

że dopatruje się przewlekłości w postępowaniu przed Sądem Najwyższym

o sygn. I CSK 3126/25.

W przypadku wniesienia skargi na przewlekłość postępowania wszczętego

skargą kasacyjną, kognicja Sądu Najwyższego ograniczona jest wyłącznie

do oceny czy standard ochrony prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej

zwłoki został zachowany w postępowaniu toczącym się przed Sądem Najwyższym

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 listopada 2024 r., I NSP 402/24).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowane jest bowiem stanowisko,

że postępowanie kasacyjne przed Sądem Najwyższym nie jest kontynuacją

wcześniejszych postępowań, lecz dotyczy nowej sprawy wszczętej

przez wniesienie skargi kasacyjnej w sprawie cywilnej albo kasacji w sprawie karnej,

które to nadzwyczajne środki zaskarżenia przysługują od prawomocnych orzeczeń

sądu drugiej instancji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 10 czerwca

I NSP 156/26

4

2021 r., III UZ 10/21; z 12 sierpnia 2020 r., I NSP 84/20; z 17 marca 2020 r.,

I NSP 9/20; z 9 lutego 2017 r., III SPP 70/16; z 18 marca 2015 r., I CZ 5/15;

z 20 stycznia 2015 r., V CZ 93/15; z 10 stycznia 2014 r., I CZ 105/13).

Zwrócić należy uwagę, że postępowanie w sprawie cywilnej wszczętej

skargą kasacyjną jest nowym postępowaniem w sprawie w rozumieniu art. 5

ust. 1 u.s.p.p., zaś zarzuty odnośnie do przebiegu tego postępowania wnoszone

w jego toku podlegają rozpoznaniu wyłącznie przez Sąd Najwyższy stosownie

do treści art. 4 ust. 2 u.s.p.p., zgodnie z którym, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przed Sądem Najwyższym, właściwy do jej rozpoznania

jest Sąd Najwyższy (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 20 marca

2024 r., I NSP 238/23; z 14 sierpnia 2013 r., III SPP 152/13; uchwałę składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13).

Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt postępowania

toczącego przed Sądem Najwyższym pod sygnaturą I CSK 3126/25.

Zarządzeniem Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej

z dnia 31 października 2025 r. sprawa o sygn. I CSK 3126/25 została przydzielona

SSN Monice Kobie. Prezes Sądu Najwyższego zarządził również o zawiadomieniu

o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy. Ponadto, w dniu 13 listopada

2025 r. w związku z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Sąd Najwyższy

Izba Cywilna zwrócił akta sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie,

który ponownie przedstawił skargę kasacyjną powódki w dniu 25 listopada 2025 r.

W związku z powyższym, zawiadomienie o składzie rozpoznającym sprawę zostało

wystosowane w dniu 26 listopada 2025 r. i doręczone pełnomocnikowi strony

powodowej w dniu 28 listopada 2025 r.

Ocena toczącego się przed Sądem Najwyższym postępowania nie daje

podstaw do stwierdzenia, że w sprawie nastąpiła przewlekłość, o której stanowi

art. 2 ust. 1 u.s.p.p. Nie można pominąć tego, że skargę na przewlekłość

postępowania złożono bowiem po ok. 6 miesiącach od wpływu akt

do Sądu Najwyższego. W tak ukształtowanych realiach sprawy skargę należy

uznać za przedwczesną.

Mając na uwadze powyżej podniesione okoliczności, Sąd Najwyższy

na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę.

I NSP 156/26

5

Tomasz Przesławski Oktawian Nawrot Maria Szczepaniec

MR

[a.ł]