Cofnięta skarga M. O. na przewlekłość postępowania pozostawiona bez rozpoznania

W dniu 4 maja 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga na naruszenie prawa

strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki

złożona przez M. O., w której domagał się: stwierdzenia przewlekłości postępowania przed

Sądem Najwyższym w sprawie nierozpoznania wniosku o wznowienie postępowania o

sygn. I KO 53/25; wydanie zalecenia Sądowi Najwyższemu – Izbie Karnej do

niezwłocznego wyznaczenia nowego składu orzekającego i wyznaczenie terminu

posiedzenia; przyznania na rzecz Skarżącego od Skarbu Państwa sumy pieniężnej w

wysokości 12.000,00 zł.

Pismem z 25 maja 2026 r. Skarżący wniósł o cofnięcie złożonej skargi

o stwierdzenie przewlekłości postępowania, albowiem posiedzenie w sprawie o sygn. I KO

53/25 odbyło się w dniu 14 maja 2026 r. oraz o zwrot uiszczonej opłaty stałej od niniejszej

skargi w wysokości 200,00 zł. Na wskazane w piśmie konto bankowe.

I NSP 203/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania wywołanego skargą na przewlekłość

jest badanie, czy doszło do naruszenia przysługującego Skarżącemu prawa

do sądu przez przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie od chwili jego

wszczęcia do prawomocnego zakończenia. Ustawa z dnia 17 czerwca 2004 r.,

o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r.,

poz. 1725, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość) została wprowadzona w celu

konieczności zapewnienia przestrzegania prawa każdego obywatela

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, które zostało naruszone na

skutek działania lub bezczynności sądu (art. 1 ust. 1 u.s.przewl.). Realizacją tego

celu jest przysługujące obywatelowi prawo do wniesienia skargi o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jego prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie

trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość w sprawach

nieuregulowanych wskazaną ustawą do postępowania toczącego się na skutek

skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym

obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. W realiach niniejszej

sprawy zastosowanie zatem znajdą przede wszystkim przepisy rozdziału 48 i 50

ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego

(tekst jedn. Dz. U. 2026, poz. 490, dalej: k.p.k.). Wobec jednoznacznej deklaracji

Skarżącego wyrażonej w piśmie z 25 maja 2026 r. o cofnięciu złożonej skargi,

Sąd Najwyższy podkreśla, że w postępowaniu w przedmiocie skargi

na przewlekłość postępowania może w tym wypadku zostać odpowiednio

zastosowany art. 431 § 1 k.p.k. Z treści tego przepisu jednoznacznie bowiem

wynika, że wniesiona do sądu skarga na przewlekłość postępowania może zostać

I NSP 203/26

3

cofnięta, aż do momentu wydania postanowienia w jej przedmiocie.

Oczywiście uprawnienie do cofnięcia skargi posiada osoba, która ją wniosła

(art. 431 § 2 i 3 k.p.k.). Natomiast zgodnie z art. 432 k.p.k. cofniętą skargę

rozpoznający ją sąd pozostawia bez rozpoznania, a przewidziane w postępowaniu

karnym wyjątki od tej zasady, ze względu na swój charakter, w odniesieniu

do skargi na przewlekłość postępowania nie znajdują zastosowania.

Sąd Najwyższy podkreśla także, że ustawą z dnia 20 lutego 2009 r.

o zmianie u.s.przewl. (Dz. U. 2009, Nr 61, poz. 948) zmieniono art. 17 ust. 3

ustawy o skardze na przewlekłość. Nowa treść tego przepisu nakazuje zwrócić

Skarżącemu stałą opłatę od skargi również w przypadku jej odrzucenia. Zmiana ta

została uzasadniona tym, że brak możliwości merytorycznego rozpoznania skargi,

nie powinna obciążać Skarżącego ciężarami fiskalnymi na rzecz Skarbu Państwa.

W niniejszej sprawie skargi wprawdzie nie odrzucono, albowiem ustawa przewiduje

możliwość jej odrzucenia jedynie z przyczyn określonych w art. 9 u.s.przewl.

Jednak w ocenie Sądu Najwyższego inna forma orzeczenia niż odrzucenie skargi,

nie stoi na przeszkodzie zastosowaniu w niniejszej sprawie art. 17 ust. 3 ustawy

o skardze na przewlekłość, gdyż u podstaw zwrotu stałej opłaty od skargi stoją

te same względy. Brak możliwości merytorycznego rozpoznania skargi,

które uzasadniały brak obciążania ciężarami fiskalnymi Skarżącego w razie

odrzucenia skargi, przemawiają także za tym, aby również w przypadku

pozostawienia skargi bez rozpoznania, sąd zwracał z urzędu wniesioną opłatę

(zob. także: Postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 października 2013 r., KSP 8/13;

z 1 września 2020 r., I NSP 77/20).

Ze względu na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy

o skardze na przewlekłość w zw. z art. 432 k.p.k. oraz art. 17 ust. 3 ustawy

o skardze na przewlekłość orzekł jak w sentencji.

[a.ł]

I NSP 203/26

4