Skarga na przewlekłość odrzucona, bo postępowanie zakończyło się wcześniej

Wyrokiem z 21 stycznia 2026 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu,

III AUa 680/24 oddalił apelację T.K. od wyroku Sądu Okręgowego w Świdnicy z 30

kwietnia 2024 r., VII U 1044/23.

Postanowieniem z 26 lutego 2026 r. Sąd Apelacyjny we Wrocławiu odrzucił

skargę kasacyjną T.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 stycznia

2026 r., III AUa 680/24.

Pismem z 27 kwietnia 2026 r. (data prezentaty biura podawczego) T.K. (dalej

jako: „skarżący”) działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o

skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r.,

I NSP 237/26

2

poz. 1725, dalej: u.s.p.) złożył skargę na przewlekłość postępowania toczącego się

przed Sądem Apelacyjnym we Wrocławiu o sygn. akt III AUa 680/24.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki podlegała odrzuceniu.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1725,

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”, „u.s.p.”) strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania). Przy czym zwrot „rozstrzygnięcie kończące sprawę”,

którym ustawodawca posługuje się w art. 2 ust. 1 u.s.p., oznacza w praktyce

prawomocne zakończenie postępowania. Stanowi ono nieprzekraczalną cezurę

dla skutecznego wniesienia skargi na przewlekłość postępowania.

Zgodnie z przepisem art. 363 § 1 k.p.c., orzeczenie sądu staje się

prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek

zaskarżenia. Biorąc pod uwagę okoliczność, że postępowanie w sprawie

III AUa 680/24 zostało prawomocnie zakończone w Sądzie Apelacyjnym

we Wrocławiu 21 stycznia 2026 r., a pismo mające stanowić skargę

na przewlekłość wniesione zostało 27 kwietnia 2026 r., to jest ono niedopuszczalne

i jako takie podlega odrzuceniu a limine.

Z takim stanowiskiem koresponduje treść art. 5 ust. 1 u.s.p.,

zgodnie z którym skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Wniesienie skargi powinno zatem nastąpić w czasie trwania postępowania,

I NSP 237/26

3

zatem nie później niż do jego prawomocnego zakończenia. Cel ustawy o skardze

na przewlekłość postępowania, wyrażający się dążeniem ustawodawcy

do zapewnienia odpowiedniej dynamiki postępowania poprzez wyposażenie sądu

rozpoznającego skargę w kompetencje do: stwierdzenia stanu przewlekłości

(art. 12 ust. 2 u.s.p.), zalecenia sądowi meriti podjęcia odpowiednich czynności

w wyznaczonym terminie (art. 12 ust. 2 zdanie 1 u.s.p.), przyznawania od Skarbu

Państwa na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w przypadku uwzględnienia skargi

(art. 12 ust. 4 zdanie 1 u.s.p.), z przyczyn oczywistych nie może zostać

zrealizowany, gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone. W utrwalonym

już orzecznictwie Sądu Najwyższego przesądzono, że czynności podejmowane

po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie nie mogą być objęte

zakresem skargi na przewlekłość postępowania (tak też postanowienia

Sądu Najwyższego z: 20 stycznia 2015 r., III SPP 234/14; 15 grudnia 2015 r.;

III SPP 28/15; 27 października 2015 r., III SPP 24/15; 24 września 2014 r.,

III SPP 205/14, OSNP 2016 Nr 7, poz. 96).

Powyższego nie zmienia fakt wniesienia przez skarżącego skargi kasacyjnej

od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 21 stycznia 2026 r., III AUa 680/24

ponieważ postępowanie to również zostało zakończone przed wniesieniem skargi

na przewlekłość postępowania (postanowieniem z 26 lutego 2026 r.).

Wobec powyższego Sąd Najwyższy, na podstawie art. 5 ust. 1 u.s.p.

w zw. z art. 3941 § 3, art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c., orzekł jak w sentencji.

M.L.

[a.ł]