Sąd Najwyższy nie rozpoznał skargi P. G. na przewlekłość postępowania o zwrot mienia

P. G. (dalej: „skarżący”) pismem datowanym na 17 lutego 2026 r. wniósł

skargę na przewlekłość postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w

Łodzi wskazując, że od 31 października 2025 r. nie otrzymał żadnej odpowiedzi z

Sądu Apelacyjnego w Łodzi. W piśmie z 17 lutego 2026 r. wskazano sygnaturę akt

IV K 91/21.

Pismem z 7 kwietnia 2026 r. skarżący wskazał, że skarga dotyczy

postępowania o zwrot mienia, ponownie podnosząc, że nie otrzymał odpowiedzi

od Sądu Apelacyjnego, do którego skarga została przekazana.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skargę P. G. wniesioną w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

I NSP 260/26

2

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) pozostawiono bez rozpoznania.

Po pierwsze, zwrócić należy uwagę, że skarga na przewlekłość

nie przysługuje w każdym postępowaniu, lecz dotyczy tylko postępowań

wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog ten ma charakter zamknięty

(m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22;

11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r.,

I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20).

Postępowanie w przedmiocie dowodów rzeczowych, a takim postępowaniem

jest postępowanie, którego stwierdzenia przewlekłości domaga się skarżący,

nie znajduje się w tym katalogu. Dlatego przyjąć należy, że wniesiona skarga jest

niedopuszczalna.

Niezależenie od tego wskazać należy, że zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p.

skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła

przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Przepis ten

określa zatem okres, w którym można skutecznie wystąpić ze skargą

na przewlekłość. Z przywołanego przepisu wynika, że nie jest to możliwe

po zakończeniu postępowania. Postępowanie II AKz 830/25 zostało zakończone

26 listopada 2025 r. wydaniem przez Sąd Apelacyjny w Łodzi postanowienia

utrzymującego w mocy zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi.

Skarga datowana jest na 17 lutego 2026 r., a zatem wniesiona została

po zakończeniu postępowania.

Na marginesie należy zauważyć, że rozpoznanie skargi na przewlekłość

postępowania po jego prawomocnym zakończeniu jest dopuszczalne wyłącznie

w przypadku, gdy skarga została wywiedziona jeszcze w jego toku

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 9 października 2024 r., I NSP 364/24).

W niniejszej sprawie taka okoliczność nie wystąpiła.

Po trzecie z kolei, zauważyć należy, że w art. 6 ust. 1 i 2 u.s.p.p. określono

wymagania formalne skargi na przewlekłość. Stosownie do art. 6 ust. 1 u.s.p.p,

skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma

procesowego. Zgodnie zaś z art. 6 ust. 2 u.s.p.p., skarga powinna zawierać:

I NSP 260/26

3

1. żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga

dotyczy;

2. przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.

Istotnym elementem skargi jest precyzyjne określenie postępowania,

którego stwierdzenia przewlekłości domaga się skarżący. Następuje to poprzez

wskazanie sygnatury sprawy, aby sąd rozpoznający sprawę nie miał wątpliwości

ani nie musiał domyślać się, które postępowanie powinno zostać objęte badaniem.

Ponadto, w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że skarga spełnia

wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2 pkt 2 u.s.p.p., o ile skarżący

w uzasadnieniu skargi wskaże, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki

w rozpoznaniu jego sprawy, tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania

bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji

doprowadziły do zwłoki (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 czerwca

2005 r., III SPP 103/05; 21 lutego 2007 r., III SPP 5/07; 19 stycznia 2022 r.,

I NSP 264/21; 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Oznacza to, że wskazanie

powyższych okoliczności jest warunkiem niezbędnym dla merytorycznej oceny

skargi. Sąd rozpoznający skargę musi wiedzieć, na jakim etapie postępowania

doszło według strony do przewlekłości, na czym ona polegała (jakie konkretnie

czynności procesowe zostały podjęte przez sąd wadliwie lub nie zostały podjęte

w ogóle) i czym została spowodowana. Bez wskazania powyższych okoliczności

sąd rozpoznający skargę nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu

w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 marca 2022 r., I NSP 29/22;

20 kwietnia 2022, I NSP 52/22; 13 kwietnia 2022 r., I NSP 53/22).

Ze względu na przywołane powyżej okoliczności, Sąd Najwyższy,

na podstawie 430 § 1 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p.,

orzekł jak w sentencji.

MR

[a.ł]

I NSP 260/26

4