Skarga na przewlekłość apelacji w sporze z S. B. P. S.A. oddalona

I. I.1. 13 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) P. G. i M. G. (dalej także: Skarżący)

wnieśli skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej, w

której domagali się:

1. stwierdzenia, że w postępowaniu sądowym zawisłym przed Sądem Apelacyjnym

w Warszawie, VIII Wydział Cywilny pod sygn. akt VIII ACa […] (uprzednio: VI

ACa […]), nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. wydania organowi rozpoznającemu sprawę zaleceń do podjęcia w wyznaczonym

terminie odpowiednich czynności zmierzających do możliwie jak najszybszego

zakończenia postępowania;

I NSP 288/25

2

3. zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz Skarżących kwoty po 2.000 zł;

4. zasądzenia od Skarbu Państwa na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania

skargowego.

W uzasadnieniu Skarżący wskazali, że w sprawie wystąpiła nieuzasadniona

bezczynność sądu.

I.2. W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie zgłosił

swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

II. II.1. 19 października 2020 r. P. G. i M. G. wnieśli pozew przeciwko S. B. P. S.A. z

siedzibą w W. Postępowanie toczyło się przed Sądem Okręgowym w Warszawie

pod o sygn. akt I C […].

II.2. 27 października 2023 r. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok w sprawie

o sygn. I C […]. Strony postępowania odpowiednio 12 lutego 2024 r. i 19 lutego

2024 r. wniosły apelację od ww. wyroku.

II.4. 13 lutego 2024 r. akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie.

Tego samego dnia sporządzono raport z losowania – przydziału w sprawie

sędziego. Kolejnego dnia wydano zarządzenie o zarejestrowaniu w repertorium

ACa o zawiadomieniu stron o składzie sądu.

II.5. 20 stycznia 2025 r. zarządzono zakreślenie sprawy w VI Wydziale Cywilnym

Sądu Apelacyjnego w Warszawie i zarejestrowanie sprawy w VIII Wydziale

Cywilnym.

II.6. 3 lutego 2025 r. do Sądu Apelacyjnego w Warszawie wpłynął wniosek

Skarżących o niezwłoczne podjęcie czynności w sprawie. Na podstawie

zarządzenia z 28 czerwca 2025 r. pełnomocnik Skarżących został poinformowany,

że czynności podejmowane są zgodnie z kolejnością wpływu sprawy do referatu.

II.7. 7 lipca 2025 r. wydano zarządzenie m.in. w przedmiocie przedstawienia

akt sprawy sędziemu referentowi celem ustalenia wartości przedmiotu sporu.

I NSP 288/25

3

II.8. 4 listopada 2025 r. do Sądu Apelacyjnego w Warszawie wpłynęło

oświadczenie Skarżących o cofnięciu apelacji wraz ze zrzeczeniem się

dochodzonych roszczeń oraz z wnioskiem o umorzenie postępowania.

Tego samego dnia wydano postanowienie w przedmiocie umorzenia postępowania

oraz kosztów postępowania.

III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

III.1. Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym

bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023 poz. 1725, dalej: u.s.p.p.)

strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga

dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania

rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne

dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż

to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W myśl art. 2 ust. 2 u.s.p.p. dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło

do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość

i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny

dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi,

niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter

sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

III.2. W ustawie o skardze na przewlekłość postępowania nie określono, jaki okres

oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.

W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem tym należy rozumieć

I NSP 288/25

4

wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź

niepodejmowaniu czynności (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia

2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r.,

I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r.,

I NSP 151/20). W odniesieniu do postępowania apelacyjnego wskazuje się,

że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić

w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji, polegającej na niewyznaczeniu

rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji

(m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 marca 2019 r., I NSP 88/18;

z 6 września 2019 r., I NSP 74/19; z 31 października 2019 r., I NSP 134/19;

z 19 grudnia 2019 r., I NSP 173/19).

Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa ETPC,

który ocenia, czy przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, w świetle

szczególnych warunków sprawy i przy uwzględnieniu takich kryteriów,

jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy, zachowanie stron i organów

prowadzących sprawę oraz znaczenia materii objętej skargą (zob. np. wyroki ETPC:

z 14 stycznia 2003 r., skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce;

zob. też M.A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I

– Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane

tam orzecznictwo tego Trybunału, a także postanowienia Sądu Najwyższego:

z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Utrwalone

orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje przy tym, że sprawa

jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata w pierwszej instancji

(zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 lipca 1984 r.

w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch instancjach

powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 lutego

2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02). Opóźnienie zaistniałe

w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne, pod warunkiem, że łączny

czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi (wyrok Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie Pretto i inni v. Włochy;

skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2023 r.,

I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r., I NSP 35/23).

I NSP 288/25

5

III.3. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie

13 lutego 2024 r. Tego samego dnia wyznaczono skład sądu do rozpoznania

sprawy. Kolejnego dnia zarządzono wpisanie sprawy do odpowiedniego

repertorium i zarządzono poinformowanie stron o składzie sądu. Kolejna czynność

w sprawie została podjęta 28 czerwca 2025 r. kiedy to odniesiono się do wniosku

Skarżących z 3 lutego 2025 r. o niezwłoczne podjęcie czynności w sprawie.

7 lipca 2025 r. referendarz sądowy zbadał apelację pod kątem wymogów

formalnych. W konsekwencji wątpliwości co do prawidłowości oznaczenia wartości

przedmiotu zaskarżenia zarządził przedstawienie akt sprawy sędziemu referentowi

celem poczynienia właściwych ustaleń w tym przedmiocie.

Mając na uwadze cele skargi, nie można nie zauważyć, że Skarżąca cofnęła

pozew, zrzekła się roszczenia w całości oraz złożyła wniosek o umorzenie

postępowania (pkt II.8).

Zauważyć należy, że czas trwania postępowania apelacyjnego oraz

przedstawiony wyżej opis czynności podejmowanych przez Sąd Apelacyjny

w Warszawie należy stwierdzić, że czynności te podejmowane są w racjonalnych

terminach, uzasadnionych koniecznością rozpoznawania spraw według kolejności

wpływu. Nie bez znaczenia jest przy tym, że strony postępowania same wpływały

na czas trwania postępowania poprzez nienależytą staranność w zakresie

wymogów formalnych apelacji, co tamowało przebieg postępowania. Jednocześnie

nie sposób wymagać od sądu, że czynności w sprawie będą podejmowane

natychmiast. Sąd Najwyższy zauważa nadto, że postępowanie apelacyjne toczyło

się zaledwie 21 miesięcy, zaś w obu instancjach nieco ponad 5 lat. Nie można

zatem uznać, że trwało ono nadmiernie długo wedle standardów orzecznictwa

międzynarodowego przywołanego w pkt III.2. niniejszego uzasadnienia.

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Tomasz Demendecki Adam Redzik Tomasz Przesławski

I NSP 288/25

6

sk

[a.ł]