Apelacja w sprawie o kredyt frankowy czekała ponad dwa lata. SN przyznał powódce 3000 zł

Pismem oznaczonym datą 25 kwietnia 2025 r. A.W. (dalej: Skarżąca)

reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. D.Z. wniosła skargę

na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym

w Warszawie w sprawie o sygn. VIII ACa 2021/25 (poprzednia sygn. VI ACa 990/23)

wnosząc o:

1. stwierdzenie przewlekłości ww. postępowania sądowego,

2. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej sumy pieniężnej

w wysokości 5 000 zł,

3. zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie do podjęcia czynności

procesowych w terminie 30 dni od rozpoznania skargi,

4. zwrot na rzecz Skarżącej kwoty 200 zł tytułem uiszczonej opłaty

od skargi,

5. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kosztów

zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że pozwem wniesionym do Sądu

Okręgowego w Warszawie 15 marca 2019 r. Skarżąca domagała się zasądzenia od

pozwanego Bank z siedzibą w W. m.in. ustalenia nieważności tzw. kredytu

frankowego. Wyrokiem z 14 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie

uwzględnił roszczenie powódki w całości. 7 marca 2023 r. apelację od powyższego

wyroku złożył pozwany. Do dnia złożenia skargi, oprócz zarejestrowania sprawy 11

kwietnia 2023 r. i dwukrotnym wyznaczeniu sędziego (12 kwietnia 2023 r. i 24

stycznia 2025 r.) w sprawie nie podjęto żadnych merytorycznych czynności – w tym

nie doręczono pełnomocnikowi strony powodowej apelacji złożonej ponad 2 lata

temu. Od momentu wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji minęło ponad

28 miesięcy, a od wniesienia powództwa w sprawie minęło 6 lat i 1 miesiąc.

I NSP 342/25

3

Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie, w piśmie

oznaczonym datą 22 września 2025 r. wniósł o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1725;

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę

o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie

jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla

stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy

w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd

w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo

czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania

przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w

celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się

łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania

skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także

charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2

ustawy o skardze na przewlekłość).

O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd nie

podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

I NSP 342/25

4

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Ustawa

o skardze na przewlekłość nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na

rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W dotychczasowym

orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że o przewlekłości postępowania

apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej

instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co

najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP

96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06 oraz z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06).

Podobnie przyjmował Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia NSA: z 7 lipca

2006 r., I OPP 64/06; z 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08 oraz z 4 czerwca 2008 r., I

OPP 20/08).

Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie zostało

zainicjowane pozwem Skarżącej, który wpłynął do Sądu Okręgowego w Warszawie

20 marca 2019 r. Sąd I Instancji wydał wyrok 14 grudnia 2022 r. Od powyższego

wyroku apelację złożyła strona pozwana, która wpłynęła do Sądu Okręgowego w

Warszawie 2 marca 2022 r. i wraz z aktami sprawy przedstawiona została Sądowi

Apelacyjnemu w Warszawie 12 kwietnia 2023 r. W tym samym dniu

przeprowadzono losowanie sędziego referenta, a następnego dnia wydano

zarządzenie o zawiadomieniu pełnomocników stron o składzie wyznaczonym

do rozpoznania apelacji. Zarządzeniem z 20 stycznia 2025 r. zakreślono sprawę

w repertorium ACa VI Wydziału Cywilnego i jednocześnie polecono zarejestrowanie

sprawy w repertorium ACa VIII Wydziału Cywilnego. Zarządzeniem z 6 lutego 2025

r. wezwano pełnomocnika pozwanego do usunięcia braków formalnych apelacji,

a pełnomocnika powódki do złożenia właściwego pełnomocnictwa procesowego.

Pełnomocnik powodów załączył dokument pełnomocnictwa przy piśmie z 8 maja

2025 r., a pełnomocnik pozwanego usunął braki formalne apelacji w piśmie z 1

maja 2025 r. Postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. sprawdzono i ustalono wartość

przedmiotu zaskarżenia. Zarządzeniem z 4 lipca 2025 r. wezwano pełnomocnika

pozwanego do uiszczenia brakującej opłaty od apelacji. Brak fiskalny został

usunięty 21 lipca 2025 r. 11 sierpnia 2025 r. zarządzono doręczenie odpisu apelacji

pozwanego pełnomocnikowi powodów i wyznaczono termin rozprawy na 9

I NSP 342/25

5

września 2025 r. Pełnomocnik strony powodowej wniósł 27 sierpnia 2025 r.

odpowiedź na apelację. Po upływie ponad 28 miesięcy od wpłynięcia apelacji, tj. 9

września 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie wydał wyrok w sprawie.

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, nie ulega wątpliwości ,iż w

sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie wystąpiła

przewlekłość postępowania.

Odnosząc się do stanowiska uczestnika postępowania zajętego w

odpowiedzi na skargę, przypomnieć należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

podkreśla się, że znaczy wpływ spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów

pracą pozostają bez wpływu na stwierdzenie przewlekłości postępowania w

sprawie, w której wniesiono skargę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21

marca 2006 r., III SPP 13/06). Obciążenie pracą, ilość spraw oraz stan kadry

orzeczniczej co najwyżej prowadzić mogą do stwierdzenia, że przewlekłość

postępowania nie jest wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony Sądu.

Jednakże to na Państwie spoczywa obowiązek zorganizowania warunków

należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej (por. zamiast wielu postanowienie

Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06).

Należy również pokreślić, że warunkiem rozpoznania skargi na przewlekłość

postępowania, stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o skardze o skardze na

przewlekłość, jest jej wniesienie w toku postępowania. W przedmiotowej sprawie

Skarżąca wniosła skargę 25 kwietnia 2025 r., a postępowanie zakończyło się

prawomocnie 9 września 2025 r. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu

Najwyższego wydanie orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, w której

wniesiona została skarga na przewlekłość postępowania sądowego, nie powoduje

zbędności (bezprzedmiotowości) rozstrzygnięcia o zasadności skargi

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 5 maja 2021 r., I NSP 29/21; 23 lipca

2014 r., WSP 8/14; 25 stycznia 2008 r., III SPP 50/07).

Uwzględniając skargę, wobec sformułowania przez Skarżącą stosownego

żądania, Sąd Najwyższy miał obowiązek przyznać od Skarbu Państwa sumę

pieniężną, o której mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość.

Wskazany przepis określa granice rzeczonej rekompensaty (2 000 – 20 000 zł), a

I NSP 342/25

6

także stanowi, że wysokość sumy pieniężnej, we wskazanych granicach, wynosi nie

mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie

od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania.

Skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie rozpoczęło się 20 marca

2019 r. (prezentata Sądu Okręgowego), a zakończyło 9 września 2025 r. (wyrok

Sądu Apelacyjnego) to przyjmując kwotę 500 zł za każdy rok trwania postępowania

oraz uwzględniając specyfikę niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy przyznał Skarżącej

sumę pieniężną w wysokości 3 000 zł za okres od 20 marca 2019 r. do 9 września

2025 r.

Jednocześnie, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do przyznania Skarżącej

pełnej żądanej przez nią kwoty w wysokości 5 000 zł. Sąd w sprawie nie stwierdził

żadnych szczególnych przesłanek za tym przemawiających.

Ze względu na rozpoznanie apelacji co do istoty sprawy 9 września 2025 r.,

wniosek Skarżącej o zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie do podjęcia

czynności procesowych w terminie 30 dni od rozpoznania skargi jest

bezprzedmiotowy.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 i 4

ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji

postanowienia.

Podstawę orzeczenia o kosztach sądowych w pkt. 3 postanowienia stanowi

art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym uwzględniając

lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.

O kosztach zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika

w wysokości 240 zł), Sąd Najwyższy w pkt. 6 postanowienia orzekł na podstawie

na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 8 ust. 2 u.s.p.p.

w zw. z § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1935 ze zm.).

Paweł Księżak

Oktawian Nawrot

Mirosław Sadowski

I NSP 342/25

7

[r.g.]