Ponad dwa lata w apelacji nie wystarczyły do stwierdzenia przewlekłości. SN oddalił skargę

I. I.1. Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki datowaną na 21 lipca 2025 r. J. S.-K. (dalej także:

„Skarżąca”), zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o:

1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Kotowicach

w sprawie o sygn. I ACa […] nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. wydanie prowadzącemu postępowanie w niniejszej sprawie Sądowi

Apelacyjnemu w Katowicach Wydziałowi I Cywilnemu zalecenia rozpoznania

jej bez zbędnej zwłoki

I NSP 346/25

2

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącej kwoty 10.000,00 zł

Uzasadniając wniesioną skargę Skarżąca wskazała, że postępowanie

w sprawie o sygn. I ACa […] trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia

okoliczności faktycznych i prawnych sprawy.

I.2. W odpowiedzi na skargę na przewlekłość postępowania datowanej

na 6 października 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach zgłosił swój

udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

II. II.1. 31 października 2022 r. do Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej wpłynął

pozew Skarżącej przeciwko S. B. P. S.A. z siedzibą w W.(dalej także: „Pozwany).

Sprawa została zarejestrowana pod sygn. I C […].

II.2. 28 marca 2023 r. Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej wydał wyrok w sprawie

o sygn. I C […].

II.3. 10 maja 2023 r. do Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej wpłynęła apelacja

Pozwanego, w której domagano się m.in. przeprowadzenia uzupełniającego

postępowania dowodowego i rozpoznania sprawy na rozprawie.

II.4. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Katowicach

30 maja 2023 r. 30 maja 2023 r. zarządzono zarejestrowanie sprawy w rep. ACa

za numerem […], zarejestrowanie sprawy w systemie SLPS, przedstawienie akt

asystentowi sędziego celem nadania biegu apelacji. Tego samego dnia

sporządzono raport z losowania – przydziału w sprawie sędziego referenta.

II.5. Postanowieniem z 31 sierpnia 2023 r. sprawdzono wartość przedmiotu

zaskarżenia, którą ustalono na kwotę inną aniżeli wskazana w apelacji.

Tego samego dnia wydano zarządzenie w przedmiocie wezwania Pozwanego

do uzupełnienia braków formalnych apelacji. Pismo zawierające uzupełnienie

braków wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Katowicach 2 października 2023 r.

Następnie 10 października 2023 r. zarządzono doręczenie odpisu apelacji

pełnomocnikowi Skarżącej.

I NSP 346/25

3

II.6. 26 października 2023 r. do Sądu Apelacyjnego w Katowicach wpłynęła

odpowiedź na apelację.

II.7. 19 marca 2024 r. zarządzono skierowanie sprawy do ponownego losowania

w narzędziu informatycznym SLPS wobec niemożności rozpoznania sprawy przez

dotychczasowego sędziego referenta a następnie przedłożenie sprawy sędziemu

sprawozdawcy celem podjęcia dalszych czynności. Tego samego dnia

sporządzono raport z losowania – przydziału w sprawie sędziego referenta.

II.8. 8 kwietnia 2024 r. zarządzono poinformowanie stron o składzie sądu

wylosowanym do rozpoznania sprawy.

II.9. Pismem z 2 grudnia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Katowicach poinformował Sąd

Najwyższy, że pismem z 27 listopada 2025 r. Powódka (Skarżąca) cofnęła pozew

w całości ze zrzeczeniem się roszczenia oraz wniosła o umorzenie postępowania

w sprawie, wobec zawarcia ugody z pozwanym.

III. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

III.1. Według art. 2 ust. 1 ustawy z 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym

prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym

bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023 poz. 1725, dalej: u.s.p.p.)

strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga

dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania

rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne

dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż

to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W myśl art. 2 ust. 2 u.s.p.p. dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło

do przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość

i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny

dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi,

I NSP 346/25

4

niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także charakter

sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

III.2. W ustawie o skardze na przewlekłość postępowania nie określono, jaki okres

oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.

W orzecznictwie przyjmuje się, że pod pojęciem tym należy rozumieć

wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na niewyznaczaniu rozprawy bądź

niepodejmowaniu czynności (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia

2018 r., I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r.,

I NSP 151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r.,

I NSP 151/20). W odniesieniu do postępowania apelacyjnego wskazuje się,

że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić

w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji, polegającej na niewyznaczeniu

rozprawy apelacyjnej w ciągu 12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji

(m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 27 marca 2019 r., I NSP 88/18;

z 6 września 2019 r., I NSP 74/19; z 31 października 2019 r., I NSP 134/19;

z 19 grudnia 2019 r., I NSP 173/19).

Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa ETPC,

który ocenia, czy przewlekłość postępowania jest nieuzasadniona, w świetle

szczególnych warunków sprawy i przy uwzględnieniu takich kryteriów,

jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy, zachowanie stron i organów

prowadzących sprawę oraz znaczenia materii objętej skargą (zob. np. wyroki ETPC:

z 14 stycznia 2003 r., skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce;

zob. też M.A. Nowicki, Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I

– Prawo do rzetelnego procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane

tam orzecznictwo tego Trybunału, a także postanowienia Sądu Najwyższego:

z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 28 września 2021 r, I NSP 145/21). Utrwalone

orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje przy tym, że sprawa

jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata w pierwszej instancji

(zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 10 lipca 1984 r.

w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch instancjach

I NSP 346/25

5

powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 7 lutego

2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02). Opóźnienie zaistniałe

w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne, pod warunkiem, że łączny

czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi (wyrok Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie Pretto i inni v. Włochy;

skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 4 stycznia 2023 r.,

I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r., I NSP 35/23).

III.3. Akta sprawy wraz z apelacją wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Katowicach

30 maja 2023 r. Początkowo sąd sprawnie podejmował kolejne czynności

nakierowane na nadanie apelacji prawidłowego biegu. Czynności te, obejmujące

m.in. sprawdzenie apelacji pod kątem wymogów formalnych, wezwanie Pozwanego

do uzupełnienia braków oraz doręczenie odpisu apelacji stronie przeciwnej zostały

zakończone do 10 października 2023 r. 26 października 2023 r. do sądu wpłynęła

odpowiedź na apelację Skarżącej. Od tego czasu formalnie nie było przeszkód

do wyznaczenia terminu rozprawy, niemniej 19 marca 2024 r. zarządzono

skierowanie sprawy do ponownego losowania w systemie SLPS ze względu

na niemożność rozpoznania sprawy przez dotychczasowego sędziego referenta.

Mając na względzie czas trwania postępowania apelacyjnego oraz

przedstawiony wyżej opis czynności podejmowanych przez Sąd Apelacyjny

w Katowicach należy stwierdzić, że czynności te podejmowane są w racjonalnych

terminach, uzasadnionych koniecznością rozpoznawania spraw według kolejności

wpływu. Nie bez znaczenia jest przy tym, że strony postępowania same wpływały

na czas trwania postępowania poprzez nienależytą staranność w zakresie

wymogów formalnych apelacji, co tamowało przebieg postępowania. Jednocześnie

nie sposób wymagać od sądu, że czynności w sprawie będą podejmowane

natychmiast tym bardziej w sytuacji gdy w apelacji zawarty jest wniosek

o rozpoznanie sprawy na rozprawie i przeprowadzenie uzupełniającego

postępowania dowodowego. Postępowanie powinno być bowiem nie tylko szybkie

ale i rzetelne. Sąd Najwyższy zauważa nadto, że postępowanie na dzień wpływu

skargi do Sądu Apelacyjnego w Katowicach, postępowanie trwało łącznie 2 lata

i 8 miesięcy. Uwzględniając łączny czas trwania postępowania w obu instancjach

nie można zatem uznać, że trwa ono nadmiernie długo wedle standardów

I NSP 346/25

6

orzecznictwa międzynarodowego przywołanego w pkt III.2. niniejszego

uzasadnienia.

Mając na względzie powyższe, nie można uznać, że w sprawie toczącej się

przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie doszło do długotrwałej nieuzasadnionej

bezczynności sądu. Ponadto Skarżąca, nie czekając na zakończenie postępowania

przed sądem drugiej instancji, pismem, które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego

1 grudnia 2025 r. zrzekła się roszczenia oraz wniosła o umorzenie postępowania.

III.4. Z tych wszystkich względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12

ust. 1 u.s.p.p. orzekł jak w sentencji postanowienia, oddalając skargę.

Tomasz Demendecki Adam Redzik Tomasz Przesławski

sk

[a.ł]