Sąd Najwyższy przekazał skargę na przewlekłość z Bełchatowa sądowi w Piotrkowie

J. H., działając w imieniu własnym, pismem z 25 czerwca 2026 r., które

wpłynęło do Sądu Najwyższego 2 lipca 2026 r. wniósł skargę na naruszenie prawa

strony do rozstrzygnięcia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki o sygn. akt II KP

201/25 toczącej się przed Sądem Rejonowym w Bełchatowie. W treści skargi

zawarł wykaz spraw powiązanych oraz opis okoliczności przedmiotowej sprawy.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

I NSP 347/26

2

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 614 ze zm., dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych

albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W myśl dyspozycji art. 6 ust. 1-3 u.s.p.p., każdorazowa skarga

na przewlekłość postępowania musi spełniać określone wymogi przewidziane

dla pisma procesowego, w tym obligatoryjnie winna zawierać żądanie stwierdzenia

przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy, jak również

przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie. Należy podkreślić, że jest to

wymóg bezwzględny w świetle w/w ustawy. Ponadto, skarga może zawierać żądanie

wydania sądowi rozpoznającemu sprawę albo prokuratorowi prowadzącemu

lub nadzorującemu postępowania przygotowawcze zlecenie podjęcia

w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej

sumy pieniężnej, co kwalifikowane jest jako wymóg fakultatywny.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko, że skarga

podlega rozpoznaniu, o ile spełnia wymagania formalne przewidziane w art. 6 ust. 2

pkt 2 u.s.p.p. Oznacza to, że skarżący w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać

musi, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy,

tj. w sposób precyzyjny przedstawi konkretne działania bądź zaniechania sądu

rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do zwłoki

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 września 2022 r., I NSP 290/22;

z 19 stycznia 2022 r., I NSP 264/21; z 10 czerwca 2020 r., I NSP 49/20; z 21 lutego

2007 r., III SPP 5/07; z 7 czerwca 2005 r., III SPP 103/05). Wskazanie powyższych

okoliczności jest niezbędne dla merytorycznej oceny skargi. Sąd musi wiedzieć,

na jakim etapie postępowania doszło według strony do przewlekłości, na czym

ona polegała, tzn. jakie konkretnie czynności procesowe zostały podjęte przez sąd

wadliwie lub nie zostały podjęte w ogóle (zob. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 21 lipca 2020 r., I NSP 93/20; z 1 marca 2022 r., I NSP 31/22). Bez wskazania

powyższych okoliczności sąd nie jest w stanie dokonać oceny czynności sądu

w oparciu o kryteria wskazane w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. (zob. postanowienie

I NSP 347/26

3

Sądu Najwyższego z 16 grudnia 2020 r., I NSP 162/20; z 19 stycznia 2022 r.,

I NSP 264/21).

Ponadto, zgodnie z art. 4 u.s.p.p. uregulowano kwestię właściwości rzeczowej

Sądu Najwyższego i sądów powszechnych dotyczącej skargi.

Stosownie do art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy

jest właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jeżeli skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Jeżeli zaś skarga

odnosi się do przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym – właściwy

do jej rozpoznania w całości jest sąd okręgowy, jako sąd przełożony nad sądem,

przed którym toczy się postępowanie (art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość).

Przepisy wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania

skarg na przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym,

powinny być interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienie Sądu Najwyższego

z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19).

Sąd Najwyższy, po dokładnej analizie treści skargi, doszedł do przekonania,

że zarówno literalny zakres żądania, zarzuty, jak i ujęte w uzasadnieniu:

opis przebiegu postępowania przed Sądem Rejonowym z uwzględnieniem

elementów postępowania prokuratorskiego czy też konkluzje, co do sposobu jego

prowadzenia, nie są zgodne z instytucjonalnym przeznaczenie skargi

na przewlekłość postępowania ani nie mogą być rozpoznane przez Sąd Najwyższy.

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 4 ust. 1 oraz art. 8 ust.

2 ustawy o skardze na przewlekłość stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał

sprawę według właściwości Sądowi Okręgowemu w Piotrkowie Trybunalskim.

jw

[a.ł]