Sędzia SN L. B. wyłączony od skargi na przewlekłość sprawy, w której sam orzeka

SSN L. B. (dalej: „wnioskodawca”) pismem z 21 kwietnia 2026 r. wniósł o

wyłączenie go od rozpoznania sprawy I NSP 40/26. Jako okoliczność

uzasadniającą wyłączenie wskazano, że skarga na przewlekłość dotyczy

postępowania przez Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I NKRS 58/22, w której

SSN L. B. został wyznaczony do składu orzekającego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek SSN L. B. o wyłączenie go od orzekania w sprawie oznaczonej

sygn. akt I NSP 40/26 należało uwzględnić.

I NSP 40/26

2

Zgodnie z brzmieniem art. 49 § 1 k.p.c. sąd wyłącza sędziego na jego

żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby

wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego zaznacza się, że „instytucja wyłączenia

sędziego, trwale związana z zasadą bezstronności i stanowiąca jeden z istotnych

elementów niezawisłości, spełnia w procesie sądowym bardzo ważne funkcje;

z jednej strony zapewnia obiektywizm orzekania oraz utwierdza społeczne zaufanie

do sądu, z drugiej natomiast zwalnia sędziego od rozwiązywania trudnych

konfliktów sumienia” (postanowienie Sądu Najwyższego z 15.03.2007 r.,

II CZ 13/07).

Wykładnia art. 49 § 1 k.p.c. daje podstawy do sformułowania dwóch

przesłanek mających wpływ na uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego.

Po pierwsze, jest to obiektywna, a więc weryfikowalna, wątpliwość co do jego

bezstronności występująca w okolicznościach konkretnej sprawy (postanowienie

Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2025 r., I ZO 188/24). Po drugie, wątpliwość

ta powinna mieć charakter uzasadniony (postanowienie Sądu Najwyższego

z 16 grudnia 2019 r., II CO 208/19).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt analizowanej sprawy stwierdzić

należy, że występują obiektywne i uzasadnione wątpliwości, które podważałyby

bezstronność SSN L. B. w rozpoznaniu sprawy oznaczonej sygnaturą I NSP 40/26.

Wynika to z tego, że w sprawie o sygn. I NSP 40/26 SSN L. B. musiałby oceniać

przewlekłość postępowania w sprawie, w której jest członkiem składu

orzekającego, tj. w sprawie o sygn. I NKRS 58/22. W takiej konfiguracji procesowej

niemożliwe byłoby utrzymanie przez wnioskodawcę statusu sędziego

bezstronnego.

Wobec powyższego, Sąd Najwyższy postanowił jak na wstępie.

Tomasz Przesławski

MR

[a.ł]

I NSP 40/26

3