Apelacja bez żadnej czynności przez 34 miesiące. SN przyznał spółce 3500 zł

Pismem oznaczonym datą 15 września 2025 r. R. sp. z o.o. (dalej: Skarżący)

reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika r.pr. P.J. wniósł skargę

na przewlekłość postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym

w Katowicach V Wydział Cywilny w sprawie o sygn. V AGa 30/23 wnosząc o:

1. stwierdzenie przewlekłości ww. postępowania sądowego,

2. zalecenie Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach podjęcia dalszych

czynności w sprawie, w szczególności wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej.

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącego kwoty 20 000 zł,

4. zwrot kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego

według norm prawem przypisanych.

W treści uzasadnienia wskazano, że 23 lipca 2018 r. powód wytoczył przed

Sądem Okręgowym w Poznaniu względem pozwanego powództwo o zapłatę. Sąd

Okręgowy w Poznaniu stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę

do rozstrzygnięcia Sądowi Okręgowemu w Katowicach. Sąd I instancji wydał wyrok

6 października 2022 r. Od przedmiotowego orzeczenia 23 grudnia 2022 r. powód

wywiódł apelację, a pozwany złożył apelację 22 grudnia 2022 r. W marcu strony

dokonały wymiany niezbędnych pism procesowych. Były to ostatnie czynności

w sprawie rozpoznawanej przez sąd odwoławczy. Pomimo upływu 2,5 roku Sąd II

instancji nie podjął jakichkolwiek czynności zmierzających do zakończenia

I NSP 414/25

3

przedmiotowego postępowania, w szczególności nie wyznaczył nawet terminu

rozprawy apelacyjnej.

W piśmie z 27 października 2025 r., które wpłynęło z Sądu Apelacyjnego

w Katowicach, wniesiono o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1725;

dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej

prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Dla

stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy

w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd

w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie albo

czynności podjętych przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego

postępowanie przygotowawcze w celu zakończenia postępowania

przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd lub komornika sądowego w

celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy egzekucyjnej albo innej sprawy

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego. Dokonując tej oceny, uwzględnia się

łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia do chwili rozpoznania

skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga została wniesiona, a także

charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej zawiłości, znaczenie dla strony,

która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowanie się stron,

a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2

ustawy o skardze na przewlekłość).

I NSP 414/25

4

O przewlekłości postępowania można mówić zarówno wtedy, gdy sąd nie

podejmuje żadnych czynności, jak i wtedy, gdy je podejmuje, ale są one

nieprawidłowe i w ich następstwie dochodzi do zwłoki w rozpatrzeniu sprawy

(postanowienie Sądu Najwyższego z 24 lutego 2016 r., III SPP 53/15). Ustawa

o skardze na przewlekłość nie określa wprost, jaki okres oczekiwania na

rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę. W dotychczasowym

orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmowano, że o przewlekłości postępowania

apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności sądu drugiej

instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co

najmniej 12 miesięcy (postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 maja 2005 r., III SPP

96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06 oraz z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06).

Podobnie przyjmował Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienia NSA: z 7 lipca

2006 r., I OPP 64/06; z 24 kwietnia 2008 r., I OPP 16/08 oraz z 4 czerwca 2008 r., I

OPP 20/08).

Z analizy akt sprawy wynika, że przedmiotowe postępowanie zostało

zainicjowane pozwem Skarżącego, który wpłynął do Sądu Okręgowego w Poznaniu

26 lipca 2018 r. Postanowieniem z 9 listopada 2018 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu

stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Sądowi

Okręgowemu w Katowicach. Akta sprawy wpłynęły do Sądu Okręgowego

w Katowicach 27 grudnia 2018 r. Sąd I instancji wydał wyrok 6 października 2022 r.

Od powyższego wyroku apelację złożyli powód i pozwany. Akta sprawy wraz

z apelacjami wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Katowicach 17 stycznia 2023 r.

Tego samego dnia wpisano sprawę do repertorium AGa 30/23. 9 lutego 2023 r.

wydano zarządzenie o doręczeniu apelacji stronom. 7 marca 2023 r. wpłynęła

odpowiedź pozwanego na apelację powoda i odpowiedź strony pozwanej

na apelacje powoda i pozwanego, a 23 marca 2023 r. wpłynęła odpowiedź powoda

na apelację pozwanego. 18 marca 2023 r. przeprowadzono losowanie sędziego

referenta. Do dnia złożenia skargi nie wykonano żadnej innej czynności

zmierzającej do merytorycznego rozpoznania sprawy.

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, nie ulega wątpliwości iż w

I NSP 414/25

5

sprawie toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach wystąpiła

przewlekłość postępowania.

Sąd Apelacyjny od 17 stycznia 2023 r. (data wpłynięcia apelacji) nie

podejmował jakichkolwiek czynności zmierzających do rozpoznania sprawy,

a bezczynność Sądu wynosiła ponad 34 miesiące.

Powyższe ustalenia przesądzają o zasadności skargi i skutkują przyjęciem,

że w zaskarżonym postępowaniu zaszła przewlekłość procedowania.

Odnosząc się do stanowiska uczestnika postępowania zajętego w

odpowiedzi na skargę, przypomnieć należy, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

podkreśla się, że znaczy wpływ spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów

pracą pozostają bez wpływu na stwierdzenie przewlekłości postępowania w

sprawie, w której wniesiono skargę (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 21

marca 2006 r., III SPP 13/06). Obciążenie pracą, ilość spraw oraz stan kadry

orzeczniczej, co najwyżej prowadzić mogądo stwierdzenia, że przewlekłość

postępowania nie jest wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony Sądu.

Jednakże to na Państwie spoczywa obowiązek zorganizowania warunków

należytego sprawowania władzy jurysdykcyjnej (por. zamiast wielu postanowienie

Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06).

Uwzględniając skargę, wobec sformułowania przez Skarżącego stosownego

żądania, Sąd Najwyższy miał obowiązek przyznać od Skarbu Państwa sumę

pieniężną, o której mowa w art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość.

Wskazany przepis określa granice rzeczonej rekompensaty (2 000 – 20 000 zł), a

także stanowi, że wysokość sumy pieniężnej, we wskazanych granicach, wynosi nie

mniej niż 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie

od tego, ilu etapów postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość postępowania.

Skoro postępowanie sądowe w niniejszej sprawie rozpoczęło się 26 lipca

2018 r. (prezentata Sądu Okręgowego) i nadal się nie zakończyło to przyjmując

kwotę 500 zł za każdy rok trwania postępowania oraz uwzględniając specyfikę

niniejszej sprawy, Sąd Najwyższy przyznał Skarżącemu sumę pieniężną

w wysokości 3 500 zł za okres od 26 lipca 2018 r. do 19 listopada 2025 r.

I NSP 414/25

6

Jednocześnie, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do przyznania

Skarżącemu pełnej żądanej przez niego kwoty w wysokości 20 000 zł. Sąd

w sprawie nie stwierdził żadnych szczególnych przesłanek za tym przemawiających.

Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o skardze na

przewlekłość, zalecił Sądowi Apelacyjnemu w Katowicach wyznaczenie w sprawie

o sygn. AGa 30/23 rozprawy w terminie 3 miesięcy od dnia zwrotu akt.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 2 i

4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji

postanowienia.

Podstawę orzeczenia o kosztach sądowych w pkt. 3 postanowienia stanowi

art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym uwzględniając

lub odrzucając skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.

O kosztach zastępstwa procesowego (wynagrodzenie pełnomocnika

w wysokości 240 zł), Sąd Najwyższy w pkt. 6 postanowienia orzekł na podstawie

na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i art. 8 ust. 2 u.s.p.p.

w zw. z § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1935 ze zm.).

Paweł Księżak Oktawian Nawrot Mirosław Sadowski

[AP]

[r.g.]