Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość postępowania ze skargi na przewlekłość

Pismem datowanym na 5 sierpnia 2026 r. M.B., działając osobiście, wniósł

skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej

zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach w sprawie o sygn.

II S 27/26, domagając się stwierdzenia przewlekłości tegoż postępowania, wydania

Sądowi Apelacyjnemu odpowiednich zaleceń oraz przyznania kwoty 20 000 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

I NSP 444/26

2

poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga taka przysługuje

wówczas, gdy postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż jest to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

Stosownie do przepisów powołanej ustawy, skarga na przewlekłość

nie przysługuje w każdym postępowaniu, a wyłącznie w postępowaniach

wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog tych postępowań ma charakter zamknięty

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22;

11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r.,

I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20).

W szczególności nie jest dopuszczalne skuteczne wniesienie skargi na przewlekłość

postępowania, którego przedmiotem jest rozpoznanie skargi na przewlekłość innego

postępowania. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują bowiem

odrębnej skargi na przewlekłość postępowania toczącego się na skutek skargi

o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września2023 r., I NSP 63/23).

Stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie

Sądu Najwyższego, w którym jednoznacznie wskazano, że postępowanie ze skargi

na przewlekłość nie stanowi samodzielnego postępowania (zob. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04),

a ono charakter incydentalny, wpadkowy, a jego istotą jest wyłącznie kontrola

sprawności postępowania głównego oraz przeciwdziałanie istniejącej przewlekłości

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2022 r., I NSP 134/22;

27 kwietnia 2022 r., I NSP 77/22; 19 stycznia 2022 r., I NSP 266/21;

5 października2021 r., I NSP 153/21).

W konsekwencji rozpoznawaną skargę – jako dotyczącą postępowania,

którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości innego postępowania –

należało uznać za niedopuszczalną.

Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s.p.p., w sprawach nieuregulowanych w ustawie

do postępowania toczącego się na skutek skargi stosuje się odpowiednio przepisy

I NSP 444/26

3

o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga

dotyczy.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3986 § 3

w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 u.s.p.p., orzekł jak w sentencji.

[P.Sz.]

[a.ł]