Skarga na przewlekłość skargi na przewlekłość odrzucona przez Sąd Najwyższy

Pismem datowanym na 27 września 2025 r. B. W. C., działając osobiście,

wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Gdańsku w

sprawie o sygn. III S 20/25, którego przedmiotem było stwierdzenie przewlekłości

postępowania przed Sądem Okręgowym w Gdańsku w sprawie o sygn. VIIU upr

1659/25.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

I NSP 462/25

2

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie,

że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa

do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Skarga taka przysługuje

wówczas, gdy postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż jest to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

Stosownie do przepisów powołanej ustawy, skarga na przewlekłość

nie przysługuje w każdym postępowaniu, wyłącznie w postępowaniach

wymienionych w art. 3 u.s.p.p. Katalog tych postępowań ma charakter zamknięty

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 1 czerwca 2022 r., I NSP 177/22;

11 maja 2022 r., I NSP 134/22; 11 maja 2022 r.; I NSP 101/22; 20 kwietnia 2022 r.,

I NSP 98/22; 12 września 2019 r.; I NSP 97/19; 8 maja 2020 r., I NSP 47/20).

W szczególności nie jest dopuszczalne skuteczne wniesienie skargi

na przewlekłość postępowania, którego przedmiotem jest rozpoznanie skargi

na przewlekłość innego postępowania. Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość

nie przewidują bowiem odrębnej skargi na przewlekłość postępowania toczącego

się na skutek skargi o naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 września

2023 r., I NSP 63/23). Stanowisko to znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie

Sądu Najwyższego, w którym jednoznacznie wskazano, że postępowanie ze skargi

na przewlekłość nie stanowi samodzielnego postępowania (zob. uchwała składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04).

Ma ono charakter incydentalny, wpadkowy, a jego istotą jest wyłącznie kontrola

sprawności postępowania głównego oraz przeciwdziałanie istniejącej przewlekłości

(zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 maja 2022 r., I NSP 134/22;

27 kwietnia 2022 r., I NSP 77/22; 19 stycznia 2022 r., I NSP 266/21; 5 października

2021 r., I NSP 153/21).

I NSP 462/25

3

W konsekwencji rozpoznawaną skargę – jako dotyczącą postępowania,

którego przedmiotem jest stwierdzenie przewlekłości innego postępowania –

należało uznać za niedopuszczalną. Zgodnie z art. 8 ust. 2 u.s.p.p., w sprawach

nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi

stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące

w postępowaniu, którego skarga dotyczy.

Konsekwencją odrzucenia skargi na przewlekłość postępowania,

wobec jej niedopuszczalności jest zbędność orzekania w przedmiocie wniosku

skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty od skargi.

Postępowanie w tym zakresie należało więc umorzyć na podstawie art. 8 ust. 2

ustawa o skardze na przewlekłość w zw. z art. 3941 § 3 w zw. z art. 39821

w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 355 k.p.c.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie przytoczonych

przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.

[a.ł]

Janusz Niczyporuk