Apelacja czekała na termin prawie rok. SN oddalił skargę na przewlekłość

Skargą datowaną na 20 października 2025 r. R.P., zastępowany przez

profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o: (1) stwierdzenie przewlekłości

postępowania prowadzonego przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu pod sygn. I AGa

437/24; (2) nakazanie Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu niezwłocznego

wyznaczenia terminu posiedzenia, a następnie, w miarę możliwości, wydania

rozstrzygnięcia w sprawie; (3) zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącego

kwoty 2000 zł; (4) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania

z uwzględnieniem opłat od skargi oraz kosztów zastępstwa procesowego wedle

norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, liczonymi od dnia

I NSP 554/25

2

uprawomocnienia się orzeczenia wydanego w sprawie do dnia zapłaty;

(5) przeprowadzenie dowodów z dokumentów oraz (6) zwrot uiszczonej opłaty

od skargi w razie jej uwzględnienia.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że pismem z 4 grudnia 2024 r.

pełnomocnik skarżącego złożył, za pośrednictwem Sądu Okręgowego w Poznaniu,

apelację od wyroku sądu I instancji. Środek zaskarżenia zarejestrowano w Sądzie

Apelacyjnym w Poznaniu 9 grudnia 2024 r. Apelację datowaną na 4 grudnia 2024 r.

złożył także pełnomocnik pozwanej, której wpływ odnotowano 6 grudnia 2024 r.

Pismami z 10 stycznia 2025 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu doręczył

pełnomocnikom stron odpisy złożonych apelacji wraz z pouczeniem oraz

poinformował o składzie wyznaczonym do rozpoznania sprawy. Wpływ odpowiedzi

na apelację pełnomocnika skarżącego, jak i pełnomocnika pozwanej, odnotowano

w sądzie II instancji 31 stycznia 2025 r. Powyższa czynność była ostatnią

czynnością podjętą w sprawie przez Sąd Apelacyjny w Poznaniu. W czasie od 31

stycznia 2025 r. do dnia wniesienia skargi na przewlekłość, nie odnotowano

żadnych dalszych działań sądu. W szczególności do dnia wniesienia skargi nie

wyznaczono terminu rozprawy. Pismem z 27 sierpnia 2025 r. pełnomocnik

skarżącego wystosował do Przewodniczącego I Wydziału Cywilnego i Własności

Intelektualnej Sądu Apelacyjnego w Poznaniu monit z prośbą o podjęcie

pozostających w gestii Przewodniczącego Wydziału działań zmierzających do

weryfikacji prawidłowości procedowania w sprawie oraz - w razie stwierdzenia takiej

konieczności - zapewnienie dalszego prawidłowego toku postępowania w sprawie.

W piśmie tym zwrócono uwagę na wielomiesięczny brak jakiejkolwiek aktywności

Sądu.

W odpowiedzi na powyższe, pismem z 12 września 2025 r., pełnomocnikowi

skarżącego udzielono odpowiedzi, iż „aktualnie z uwagi na wysoki wpływ spraw, a

zwłaszcza dotyczących kredytów frankowych oraz istotne braki kadrowe związane

z nieobsadzeniem stanowisk sędziowskich, na terminy rozpraw w listopadzie 2025 r.

wyznaczane są sprawy które wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Poznaniu do

referatu sędziego sprawozdawcy w połowie 2023 r.”. W ocenie skarżącego,

opisane okoliczności nie pozostawiają wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie Sąd

Apelacyjny w Poznaniu pozostaje bezczynny od niemal roku. Skutkiem tego jest

I NSP 554/25

3

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki. Nie sposób też twierdzić, aby bezczynność Sądu była

jakkolwiek uzasadniona. Przedmiotowe postępowanie, trwa obecnie łącznie ponad

2 lata, z czego niemal rok akta sprawy zalegają w Sądzie II instancji, który od 9

miesięcy nie podejmuje żadnych czynności zmierzających do jej merytorycznego

rozstrzygnięcia. Uznać zatem należy, iż na skutek opieszałości działań Sądu

postępowania trwa znacząco dłużej niż powinno. Zwłaszcza, iż dotyczy sprawy

typowej, niewyróżniającej się niczym szczególnym na tle innych spraw o roszczenia

odszkodowawcze dochodzone od ubezpieczyciela.

Skarb Państwa reprezentowany przez Prezesa Sądu Apelacyjnego

w Poznaniu w piśmie z 5 grudnia 2025 r. wniósł o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w

postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające

do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.p.p., dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do

przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i

prawidłowość czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

I NSP 554/25

4

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od

jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie

skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej

jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej

zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania.

2. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005, nr 23, poz. 384; z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 120; z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06,

OSNP 2007, nr 7-8, poz. 121; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r., III

SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18;

z 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca

2019 r., I NSP 88/18). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku,

w którym przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie którego nie wyznaczono

terminu posiedzenia, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w

rozumieniu ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym

terminie zależy od konkretnych okoliczności, a więc wymaga uwzględnienia wielu

czynników wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że

przewlekłość postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny,

z uwzględnieniem wymienionych okoliczności.

3. Wskazany przez skarżącego stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie

w aktach sprawy o sygn. I AGa 437/24, stąd nie ma potrzeby jego ponownego

przytaczania.

4. W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, trudno doszukiwać się

na obecnym etapie postępowania przewlekłości postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w Poznaniu. Skarga wywiedziona została przed upływem 12 miesięcy

od daty wpływu apelacji, a w tym czasie podjęte zostały czynności zmierzające do

I NSP 554/25

5

rozpoznania sprawy. Wyznaczenie terminu posiedzenia możliwe stało się dopiero

po wpływie odpowiedzi na apelację, jak również upływie terminu do złożenia

wniosku o tzw. test niezależności i bezstronności, a więc pod koniec stycznia 2025

r. Biorąc pod uwagę datę skargi – 20 października 2025 r. w ocenie Sądu

Najwyższego nie doszło do upływu przyjętego w orzecznictwie

dwunastomiesięcznego terminu na wyznaczenie posiedzenia apelacyjnego.

5. Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy oddalił skargę

na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p.

6. Sąd Najwyższy w wyniku wydanego rozstrzygnięcia i opisanych

okolicznościach doszedł także do przekonania, że wobec braku przewlekłości

postępowania w sprawie, nie mogły zasługiwać na uwzględnienie wnioski

skarżącego o wydanie Sądowi odpowiednich zaleceń, a także przyznanie

skarżącemu odpowiedniej sumy pieniężnej oraz zasądzenie kosztów postępowania

i zwrot opłaty od skargi.

7. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[P.Sz.]

[r.g.]

Adam Redzik Oktawian Nawrot

Paweł Wojciechowski