Skarżący sam wniósł skargę na przewlekłość w Sądzie Najwyższym. Została odrzucona

Pismem datowanym na 9 grudnia 2025 r. M. O. (dalej: „Skarżący”), działając

osobiście, wniósł skargę na przewlekłość postępowania w sprawie o sygn. I CSK

3687/24 żądając stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie toczącej się

przed Sądem Najwyższym. Skarżący wniósł nadto o zasądzenie

od Skarbu Państwa na jego rzecz sumy pieniężnej w wysokości 15.000 zł

oraz wyłączenie od orzekania w sprawie Sędziego Sądu Najwyższego Jacka Grelę.

W uzasadnieniu Skarżący opisał szereg okoliczności dotyczących całego

postępowania, świadczących w jego ocenie o zaistnieniu przewlekłości

postępowania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

I NSP 555/25

2

Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), jeżeli skarga dotyczy

przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym

właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Zgodnie zaś z art. 871 § 1 k.p.c.

w postępowaniu przed Sądem Najwyższym zastępstwo strony przez adwokata

lub radcę prawnego jest obowiązkowe (por. uchwała siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego – zasada prawna z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04;

postanowienia Sądu Najwyższego: z 24 lutego 2005 r., III SPP 38/05;

z 18 października 2018 r., I NSP 75/18; z 16 marca 2021, I NSP 4/21).

Ustawą z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego

oraz niektórych innych ustaw (tekst jedn. Dz.U. 2023 r., poz. 614), dodano do art. 6

ustawy o skardze na przewlekłość ust. 4 w brzmieniu: „W prowadzonym

przed Sądem Najwyższym postępowaniu ze skargi dotyczącej przewlekłości

postępowania przed sądem apelacyjnym zastępstwo strony przez adwokata

lub radcę prawnego nie jest wymagane”. Jak wynika z uzasadnienia,

celem nowelizacji jest potrzeba zapewnienia stronom pełniejszego prawa

do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W ocenie ustawodawcy skoro

w postępowaniu przed sądem apelacyjnym nie obowiązuje przymus

adwokacko-radcowski, a okoliczności powoływane w skardze na przewlekłość

dotyczą w zasadzie wyłącznie okoliczności faktycznych i nie wymagają pogłębionej

argumentacji prawnej, to nie ma potrzeby ograniczania zdolności postulacyjnej

stron w takim postępowaniu. Z brzmienia przepisu oraz jego uzasadnienia wynika,

że de lege lata skargę na przewlekłość postępowania przed sądem apelacyjnym

strona może wnieść osobiście. Natomiast w przypadku skargi na przewlekłość

postępowania przed Sądem Najwyższym zdolność strony do podejmowania

przez nią osobiście czynności procesowych jest nadal wyłączona (art. 871 § 1 k.p.c.

w związku z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość).

Przepisu art. 871 § 1 k.p.c. nie stosuje się tylko w postępowaniu o zwolnienie

od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata, radcy prawnego

I NSP 555/25

3

lub rzecznika patentowego oraz gdy stroną, jej organem, jej przedstawicielem

ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor

lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem

lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca

Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a w sprawach własności

intelektualnej rzecznik patentowy (art. 871 § 2 k.p.c.) (tak też postanowienie

Sądu Najwyższego z 18 czerwca 2024 r., I NSP 167/24).

Skarżący wniósł osobiście skargę na przewlekłość postępowania

przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. I CSK 3687/24. Z uwagi na treść

art. 871 § 1 k.p.c. oraz brak podstaw do zastosowania art. 871 § 2 k.p.c., stanowi to

brak nieusuwalny skutkujący obowiązkiem odrzucenia pisma bez wzywania

do uzupełnienia braku na podstawie stosowanych odpowiednio przepisów

o postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym (art. 8 ust. 2 ustawy

o skardze na przewlekłość w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3986

§ 3 k.p.c. w związku z art. 871 § 1 k.p.c.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia.

[a.ł]