Skarga na przewlekłość odrzucona, bo sprawa kasacyjna była już zakończona

I. I.1. Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki wniesioną 8 grudnia 2025 r. (data nadania w urzędzie

pocztowym), B. L. (dalej także: Skarżąca), zastępowana przez profesjonalnego

pełnomocnika wniosła o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Sądem Najwyższym

w sprawie ze skargi kasacyjnej prowadzonej pod sygn. akt I CSK 2115/24;

2. wydanie Sądowi Najwyższemu zalecenia wyznaczenia do

rozpoznania sprawy składu sędziowskiego zgodnego z art. 45 ust. 1

I NSP 558/25

2

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie

Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284

ze zm.) oraz art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej i art. 19

ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej;

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej sumy pieniężnej

w wysokości 2.000 zł

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Najwyższego kosztów procesu

w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem

przepisanych.

I.2. W uzasadnieniu skargi Skarżąca wskazała, że w sprawie I CSK 2115/24

zainicjowanej skargą kasacyjną od postanowienia Sądu Okręgowego w

Białymstoku z 5 marca 2024 r., sygn. II Ca 1152/23, 25 września 2024 r. zostało

wydane postanowienie o odmowie przyjęcia skargi do rozpoznania. Ze względu na

brzmienie uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego: Izby Cywilnej, Karnej i

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 stycznia 2020 r., BSA 14110-1/20,

orzeczenie to należy jednak uznać za nieistniejące z uwagi na to, że zostało

wydane z udziałem sędziego powołanego na urząd na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8

grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych

innych ustaw. W konsekwencji należy uznać, że postępowanie w sprawie I CSK

2115/24 nie zostało zakończone i w jego toku nastąpiła bezczynność sądu.

II. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

II.1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. 2004.179.1843 z późn.

zm. dalej jako: "u.s.p."), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w

postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

I NSP 558/25

3

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające

do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, wniesienie skargi na przewlekłości postępowania jest dopuszczalne

w toku postępowania w sprawie, którego skarga dotyczy.

II.2. Treść przywołanych przepisów wskazuje na to, że prawomocne zakończenie

postępowania czyni niedopuszczalną skargę na przewlekłość postępowania.

Ustawa dopuszcza, co prawda, rozpoznanie skargi na przewlekłość postępowania,

które zostało prawomocnie zakończone, jednakże pod warunkiem, że skarżący

wniósł ją na etapie, gdy postępowanie, którego skarga dotyczyła, nadal było w toku.

Wynika to z celu ustawy o skardze na przewlekłość, który wyraża się w dążeniu

ustawodawcy do zapewnienia odpowiedniej dynamiki postępowania poprzez

wyposażenie sądu rozpoznającego skargę w ustawowo określone kompetencje

mające przeciwdziałać przewlekłości postępowania. Cel ten nie może zostać

zrealizowany, gdy postępowanie zostało prawomocnie zakończone.

II.3. Powyższe zapatrywanie znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym

orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym przesądzono, że czynności

podejmowane po prawomocnym zakończeniu postępowania w sprawie nie mogą

być objęte zakresem skargi na przewlekłość postępowania (tak też postanowienia

Sądu Najwyższego z: 20 stycznia 2015 r., III SPP 234/14; 15 grudnia 2015 r.; III

SPP 28/15; 27 października 2015 r., III SPP 24/15; 24 września 2014 r., III

SPP 205/14, OSNP 2016 Nr 7, poz. 96).

II.4. Przenosząc powyższe na kanwę przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że

postępowanie, którego dotyczyła rozpatrywana skarga uległo prawomocnemu

zakończeniu na skutek wydania przez Sąd Najwyższy postanowienia z 25 września

2025 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Uwzględniając, że skarga na przewlekłość postępowania w sprawie I CSK 2115/24

została wniesiona przez Skarżącego po prawomocnym zakończeniu ww. sprawy

(8 grudnia 2025 r.) to należało uznać ją za niedopuszczalną.

I NSP 558/25

4

Nie mogła przy tym odnieść zamierzonego skutku argumentacja Skarżącej,

wskazująca na rzekomą wadliwość składu orzekającego, w którym wydano

postanowienie kończące postępowanie kasacyjne. Uzasadnienie skargi wskazuje,

że została ona oparta o treść uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej

oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z 23 stycznia 2020 r., BSA 1-4110-1/20.

Skarżąca nie wzięła jednak pod uwagę, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z

20 kwietnia 2020 r., U 2/20, uchwała ta, jako niezgodna z Konstytucją, utraciła moc

obowiązującą. Podkreślenia wymaga również, że w przywołana uchwała Sądu

Najwyższego nie kształtuje i nie kształtowała zasady prawnej wedle której

orzeczenia wydane z udziałem sędziego powołanego na urząd na wniosek

Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy

z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa

oraz niektórych innych ustaw należy traktować za nieistniejące.

II.5. Zważywszy na powyższe, wniesienie przez Skarżącą skargi na przewlekłość

poza tokiem postępowania, którego ona dotyczy, tj. po prawomocnym zakończeniu

postępowania o sygn. I CSK 2115/24, uprawnia Sąd Najwyższy do jej odrzucenia

na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

w związku z art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art. 3986 § 3 k.p.c.

II.6. O zwrocie Skarżącej uiszczonej przez nią opłaty sądowej w kwocie 200 zł

Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 u.s.p.p.

Adam Redzik

SK

[r.g.]