Zwolnienie dyrektora inwestycyjnego bez wypowiedzenia. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Wyrokiem z 28 stycznia 2025 r., sygn. akt V Pa 184/24, Sąd Okręgowy w

Kielcach oddalił apelację powoda T. S. od wyroku Sądu Rejonowego w Kielcach z 5

kwietnia 2024 r., sygn. akt IV P 193/21, którym Sąd pierwszej instancji oddalił

powództwo o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę.

Sąd Rejonowy w Kielcach wyrokiem z 5 kwietnia 2024 r., sygn. Akt

IV P 193/21 oddalił powództwo T. S. przeciwko C. S. A. z K. o odszkodowanie za

niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz odstąpił

od obciążania powoda kosztami procesu.

I PSK 107/25

2

Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżył apelacją powód, zarzucając mu

naruszenie art. 233 § 1 k.p.c.; art. 52 § 1 k.p.; art. 52 § 2 k.p. oraz art. 30 § 4 k.p.

Sąd Okręgowy oddalił apelację jako niezasadną.

Uznał on, że Sąd Rejonowy oceniając materiał dowodowy zgromadzony w

toku postępowania wskazał w sposób szczegółowy, które dowody stanowiły

podstawę wydanego rozstrzygnięcia, a ponadto szczegółowo podał w pisemnym

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku kryteria i merytoryczne argumenty, będące

podstawą dokonanej oceny wszystkich dowodów, a w szczególności z zeznań

świadków przesłuchanych w sprawie oraz zeznań stron. Wyjaśnił przy tym z jakich

przyczyn i w jakim zakresie uznał je za wiarygodne, a także, którym zeznaniom i

dlaczego odmówił wiarygodności.

Oświadczenie pozwanego pracodawcy o rozwiązaniu umowy o pracę bez

wypowiedzenia spełniło wszystkie formalne przesłanki, przyczyny wskazane w

pkt 1 i 3 w/w oświadczenia okazały się konkretne, prawdziwe i łącznie stanowią

zasadną, samodzielną podstawę rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z

winy pracownika. W oparciu o treść zeznań powoda stwierdzić należy, że

przyczyny rozwiązania umowy o pracę były jak najbardziej zrozumiałe dla niego, a

nadto powód był świadomy zagrożeń wynikających z nieprawidłowości jakie miały

miejsce w pozwanej spółce podczas zarządzania przez niego działem kanału

inwestycyjnego.

Odnosząc się do odpowiedzialności powoda w zakresie stworzenia

procedury kontrolnej, oraz argumentów dotyczących pandemii Covid-19, która

miała wykluczać jakąkolwiek formę kontroli, Sąd odwoławczy wskazał na zakres

odpowiedzialności powoda, zawarty w opisie stanowiskowym, dotyczący kontroli

podległych pracowników i procesów w zespole kanału inwestycyjnego. Ponadto,

kontrola inwestycji nie wymagała bezpośredniej obecności na każdej z nich,

bowiem jej sprawdzenie mogło odbywać się poprzez zwrócenie się do

kontrahentów o przesłanie odpowiedniej dokumentacji. Ponadto, skoro powód

odczuwał brak odpowiedniej liczby pracowników, którzy mogliby przeprowadzać

takie kontrole, należało dostosować liczbę inwestycji do posiadanej liczby

pracowników. Niewątpliwie takie postępowanie pozwoliłoby przeprowadzać

I PSK 107/25

3

odpowiednie kontrole zapobiegając szkodzie u pozwanego, jaka zaistniała z tego

tytułu.

Nawiązując do argumentu, że powództwo pracownicy pozwanego W. M.

zatrudnionej w dziale podległym powodowi, zostało uwzględnione przez Sąd

Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, Sąd drugiej instancji podkreślił, iż w

wymienionej sprawie Sąd ustalił, iż w pozwanej spółce nie było oficjalnych procedur

odnoszących się do stosowania konkretnego kalkulatora w przypadku

długotrwałych inwestycji. Potwierdza to również wynik audytu z marca 2021 roku, w

którym wskazano brak sformalizowanych zasad oraz wewnętrznych wytycznych

opisujących funkcjonowanie procesów sprzedażowych w kanale inwestycyjnym.

Konsekwencją tej nieprawidłowości było zalecanie opracowania procedury w

zakresie m.in. zasady kalkulacji cen i archiwizowania. Za opracowanie

ujednoliconych reguł odpowiedzialny był przełożony powódki T. S. Sam powód

przyznał w swych zeznaniach, że mając na uwadze wyniki audytu i

nieprawidłowości jakie zostały przedstawione, procedura kontrolna powinna była

zostać wprowadzona wcześniej, co tym samym potwierdza słuszność ustaleń Sądu

Rejonowego w zakresie prawdziwości przyczyn rozwiązania z powodem umowy o

pracę bez wypowiedzenia.

Wbrew argumentacji powoda słusznie przyjął Sąd Rejonowy, iż wskazane w

dokumencie z dnia 24 czerwca 2021 roku przyczyny, z uwagi na ich szczególny

charakter i sposób zachowania się powoda, stanowiły ciężkie naruszenie

obowiązków pracowniczych.

Sąd Okręgowy zauważył, iż podstawowym obowiązkiem pracowniczym

powoda zatrudnionego na stanowisku Investment Directora, była weryfikacja

prawdziwości zgłoszenia inwestycyjnego, która warunkowała możliwość przyznania

dodatkowego upustu inwestycyjnego. W konsekwencji takiego zakresu obowiązków

powód, jako osoba kierująca swoim zespołem, powinien podejmować

skuteczniejsze działania zmierzające do weryfikacji prawdziwości zgłoszeń

inwestycyjnych oraz sprawdzania stanu inwestycji w zakresie wykorzystywania

zakupionych u pozwanego produktów z wykorzystaniem dodatkowego upustu

inwestycyjnego. Przeprowadzony przez pozwanego audyt działań w dziale

kierowanym przez powoda wykazał, iż skontrolowane inwestycje nie odpowiadały

I PSK 107/25

4

danym, które zostały wprowadzone do systemu WH. W zgłoszeniach wprowadzano

produkty klasy premium, natomiast na sprawdzonych inwestycjach (w M. P. K. w

O.) użyto zupełnie innych produktów, nieklasyfikowanych jako marki premium.

Powód potwierdził dane jakie umieszczone były przez pracownika w systemie,

powołując się również na otrzymane fotografie. Jednak po weryfikacji okazało się,

że w pomieszczeniu zamiast płytek ceramicznych, znajduje się gumoleum

drewnopodobne. Podobnie w przypadku innych pomieszczeń, w systemie

umieszczono dane o wielkoformatowych płytach marki premium o łącznej

powierzchni 781 68 m2, tymczasem w trakcie audytu stwierdzono, że w

pomieszczeniach położone inne płytki, nieklasyfikowane jako marki premium. Była

to jedna z kilku zweryfikowanych inwestycji, na których ujawniono tak duże

nieprawidłowości. Nadto zarejestrowano inwestycje, które często były niezgodne z

danymi w systemie WH bądź w ogóle nie istniały. Z audytu wynikał przede

wszystkim brak reguł handlowych, sprecyzowania strategii, procedur wewnętrznych

określających zasady realizacji sprzedaży inwestycyjnej. Zasady te powinien

stworzyć T. S., bo to on był menadżerem odpowiedzialnym za ten obszar.

Jak zatem słusznie przyjął Sąd Rejonowy, zaniedbania powoda np. brak

utworzenia odpowiednich reguł handlowych oraz procedur kontrolnych, pozwalają

przyjąć, iż powód dopuścił się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.

Powód podnosił zarzut naruszenia art. 52 § 2 k.p. poprzez uznanie, że nawet

gdyby przyjąć wskazane przyczyny w dokumencie z dnia 24 czerwca 2021 roku za

prawdziwe i udowodnione nastąpiły one w terminie miesiąca przed złożeniem

oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę. W odniesieniu do tego zarzutu Sąd

odwoławczy podkreślił, iż dział kierowany przez T. S. był weryfikowany pierwszym

audytem od marca 2021 r. do maja 2021 r. pod kątem prawidłowości

wykonywanych obowiązków. Kontrolę prowadził audytor wewnętrzny. Następnie w

związku z wątpliwościami pracodawcy co do prawidłowości nadzoru inwestycji

przez T. S., od dnia 2 czerwca 2021 r. na zlecenie zarządu przeprowadzony został

kolejny audyt, dotyczący weryfikacji sprzedaży inwestycyjnej w O.: budynku M. przy

ul. P., budynków socjalnych przy ul. P., budynków wielorodzinnych przy ul. M. i ul. I.

Zdaniem Sądu Okręgowego, w niniejszej sprawie termin wskazany w art. 52

§ 2 k.p. należy liczyć od dnia 2 czerwca 2021 r., tj. od momentu przeprowadzenia

I PSK 107/25

5

przez pozwanego pracodawcę drugiego audytu. W tych okolicznościach

pracodawca, składając oświadczenie o rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia w

dniu 24 czerwca 2021 r. zachował miesięczny termin wynikający z w/w przepisu.

Sąd drugiej instancji ocenił, iż pracodawca może wskazać kilka przyczyn

rozwiązania umowy o pracę, a wypowiedzenie jest uzasadnione, gdy choćby jedna

ze wskazanych przyczyn jest usprawiedliwiona (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5

października 2005 r., I PK 61/05, OSNP 2006 nr 17-18, poz. 265). W ocenie Sądu

Okręgowego uznane przez Sąd Rejonowy przyczyny jako konkretne, prawdziwe,

rzeczywiste - uzasadniają rozwiązanie z powodem umowy o pracę. Zdaniem Sądu

Okręgowego te przyczyny z uwagi na ich szczególny charakter i sposób

zachowywania się powoda stanowiły uzasadnioną podstawę do rozwiązania

umowy o pracę. Sąd Okręgowy podzielił argumentację Sądu pierwszej instancji, że

pozwany pracodawca rozwiązując stosunek pracy z powodem nie naruszył

przepisów dotyczących rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy

pracownika.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną powód w całości.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto

na podstawie przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

(oczywista zasadność skargi kasacyjnej).

Strona skarżąca podniosła, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona z powodu niewłaściwego zastosowania przez Sąd Okręgowy art. 52 §

1 pkt 1 k.p., polegającego na przyjęciu, że w świetle stanu faktycznego sprawy, iż

powód dopuścił się rażącego naruszenia podstawowych obowiązków

pracowniczych przez zaniechanie kontroli sposobu wykorzystania upustu

inwestycyjnego, udzielonego przez pozwaną partnerom handlowym oraz przez

zaniechanie wdrożenia procedury wewnętrznej dot. m.in. kontroli upustów na

podstawie zawartych przez pozwaną umów, pomimo, iż:

(i) umowy z partnerami handlowymi nie zawierały żadnych postanowień

dotyczących prawa kontroli przez pozwanego sposobu wykorzystania upustu, a w

szczególności nie przewidywały prawa do wejścia na teren inwestycji osoby

trzeciej, prawa do żądania przekazania zdjęć bądź innych informacji od partnera

I PSK 107/25

6

handlowego, prawa do żądania wyjaśnień czy też składania sprawozdań ze

sposobu wykorzystania upustu; oraz

(ii) powód nie miał kompetencji i uprawnień do wprowadzania wewnętrznych

procedur, gdyż wewnętrzne procedury u pozwanego wprowadzał zarząd na

podstawie uchwały zarządu, a ponadto samo wdrożenie procedury wewnętrznej w

stanie faktycznym sprawy nie dawałoby gwarancji na skuteczne przeprowadzenie

kontroli upustu inwestycyjnego, gdyż zawarte z partnerami handlowymi umowy nie

przewidywały prawa kontroli przez pozwaną sposobu wykorzystania upustu

inwestycyjnego, w tym w szczególności nie zawierały żadnych postanowień

dających pozwanej prawo do wejścia na teren inwestycji w celu weryfikacji

przeznaczenia zakupionych materiałów (teren osoby trzeciej, z którą pozwany nie

miał żądnej umowy). Sąd nie ustalił w jakim trybie i na jakiej podstawie prawnej u

pozwanego wprowadzane były procedury wewnętrzne.

b) wskazane uchybienie jest widoczne na pierwszy rzut oka wyłącznie na

podstawie samej lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku bez konieczności

sięgania do dokumentów źródłowych, stanowiących dowody w sprawie. Oczywiste

bowiem jest, że powód nie może ponosić odpowiedzialności za złą organizację

pracy oraz błędy systemowe u pozwanego, w tym w szczególności za źle

sformułowane umowy z partnerami handlowymi, które nie zabezpieczały prawa

kontroli przez pozwanego udzielonego upustu inwestycyjnego, których powód nie

zawierał oraz na których treść nie miał wpływu. Umowy te w szczególności nie

przewidywały możliwości wejścia pracowników pozwanego na teren inwestycji

(teren osoby trzeciej) w celu weryfikacji sposobu wykorzystania zakupionego

asortymentu (np. płytek) oraz zrobienia zdjęć. Umowy te nie nakładały również

żadnych obowiązków na partnerów handlowych dotyczących dokumentowania

sposobu wykorzystania zakupionego u pozwanego asortymentu na zadeklarowaną

inwestycję.

c) powód nie może ponosić odpowiedzialności za niewprowadzenie procedur

wewnętrznych dotyczących kontroli wykorzystania upustu inwestycyjnego przez

partnerów handlowych, albowiem powód nie miał kompetencji oraz uprawnień do

wprowadzania wewnętrznych procedur u pozwanego, gdyż należało do

pracodawcy. Procedury u pozwanego wprowadzał zarząd na podstawie uchwały

I PSK 107/25

7

zarządu. Ponadto w stanie faktycznym sprawy nawet wdrożenie procedury

wewnętrznej nie dawałoby gwarancji możliwości przeprowadzenia efektywnej

kontroli sposobu wykorzystania upustu inwestycyjnego, gdyż do tego konieczne

było aneksowanie zawartych umów z partnerami handlowymi oraz wprowadzenie

do ich treści prawa kontroli przez pozwanego sposobu wykorzystania zakupionego

u pozwanego asortymentu z ulgą inwestycyjną, co wykraczało poza obowiązki oraz

kompetencje powoda.

d) Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, albowiem Sąd Okręgowy

rażąco naruszył art. 30 § 4 k.p. przyjmując, że wtoku postępowania przed sądem

pracy pracodawca może powoływać się na przyczyny rozwiązania umowy o pracę,

niewskazane w oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę.

Pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie w

całości i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne

zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

(3) zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w

powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący

I PSK 107/25

8

wykazał istnienie przesłanki przyjęcia skargi do rozpoznania określoną w art. 3989 §

1 pkt 4 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas,

gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności

głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi

różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r.,

I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,

OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce

kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości

zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z

23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Powołanie się na przesłankę zawartą

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje przy tym skarżącego do przedstawienia

wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście

uzasadniona, przy czym, o ile dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej

podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest

wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03).

W skardze kasacyjnej nie przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która

mogłaby świadczyć o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w zakresie pierwszego

zarzutu, związanego z naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 k.p. opiera się jedynie na

polemice z oceną materiału dowodowego i ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej

instancji, co w świetle treści art. 3983 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalne. Skarżący

opiera swoją argumentację jedynie na próbie podważenia oceny prawdziwości,

konkretności i doniosłości przyczyn rozwiązania umowy o pracę wskazanych przez

pracodawcę, dokonanej przez Sąd Okręgowy. Należy zatem podkreślić, że Sąd

Najwyższy nie jest zwykłym sądem trzeciej instancji i jest związany stanem

I PSK 107/25

9

faktycznym oraz oceną dowodów dokonaną przez sądu powszechne. O oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej nie świadczy fakt, że strona skarżąca nie jest

zadowolona z oceny dowodów dokonanej przez sąd drugiej instancji.

Natomiast w zakresie zarzutu związanego z naruszeniem art. 30 § 4 k.p. nie

sposób uznać, aby Sąd Okręgowy rzeczywiście dopuścił powołanie się przez

pracodawcę na przyczyny rozwiązania umowy o pracę nie zawarte w treści

oświadczenia woli pracodawcy. Sąd drugiej instancji istotnie odwołał się do

inwestycji na rzecz przedsiębiorstwa Usługi [...] w K., jednak podał go jedynie jako

przykład negatywnych konsekwencji braku kontroli ze strony działu kierowanego

przez powoda nad przeprowadzanymi inwestycjami. Zważyć przy tym należy, że

większość uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w

zakresie tego zarzutu odnosi się do ustaleń faktycznych dokonanych przez Sąd

Rejonowy, a przypomnieć trzeba, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyć powinny

działań sądu drugiej instancji. Niezależnie zaś od tego, ponownie warto podkreślić,

że ich przedmiotem nie mogą być ustalenia faktyczne.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd

Najwyższy oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego,

bowiem w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie zawarto wniosku o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, a zatem i o przyznanie kosztów w

przypadku takiego rozstrzygnięcia.

[KK]

[a.ł]