Pracownik zarzucał członkowi zarządu molestowanie. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

I PSK 116/26

2

Pozwem z 31 października 2016 r. powód T. R. wniósł o zasądzenie od

pozwanej E. P. sp. z o.o. w W. odszkodowanie w wysokości 50.000 zł w związku z

naruszeniem przez pozwanego jako pracodawcy obowiązku poszanowania

godności oraz innych dóbr osobistych pracownika w związku z doświadczanym w

pracy molestowaniem seksualnym. Ponadto wniósł o zasądzenie na jego rzecz

kosztów procesu według norm przepisanych. W uzasadnieniu powód wskazał, że w

trakcie zatrudnienia notorycznie narażony był na uwłaczające godności zachowania

seksualne członka zarządu pozwanej spółki, z którym wielokrotnie zmuszany był

odbywać nieuzasadnione wyjazdy służbowe, w trakcie których miało dochodzić do

molestowania seksualnego. Zdaniem powoda, długotrwałe doświadczanie

molestowania seksualnego ze strony przełożonego doprowadziło go do problemów

zdrowotnych natury psychicznej.

W odpowiedzi na pozew pozwana E. P. sp. z o.o. w W. wniosła o oddalenie

powództwa w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz od powoda zwrotu kosztów

procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W

uzasadnieniu swego stanowiska pozwana podała, że nigdy nie doszło do

wystąpienia niedozwolonych zachowań przedstawionych w pozwie, w

szczególności tych związanych z molestowaniem seksualnym czy jakichkolwiek

innych zachowań dyskryminujących czy mobbingowych, które mogłyby godzić w

dobra osobiste powoda. Podkreślono, że zarzuty pozwu zostały wykreowane w celu

zemsty i zdyskredytowania pracownika pozwanej, z którym powód pozostaje w

konflikcie od czerwca 2014 r. w związku z łączącymi ich relacjami biznesowymi i

wzajemnymi rozliczeniami z tego tytułu, powstałymi już po rozwiązaniu stosunku

pracy z powodem. Z ostrożności procesowej pozwana zgłosiła zarzut

przedawnienia roszczenia, które nastąpiło w dniu 26 marca 2016 r. - 3 lata od

ostatniej obecności powoda w pracy, tj. z chwila, gdy mogło dojść do ostatniego

rzekomego naruszenia przepisów przez pozwaną.

Wyrokiem z 18 października 2023 r., sygn. akt VII P 1594/16, Sąd Rejonowy

dla m.st. Warszawy w Warszawie oddalił powództwo i zasądził od powoda na rzecz

pozwanej kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Apelację od tego wyroku wniósł powód, zarzucając naruszenie art. 233 § 1

k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. w zw. z art. 286 k.p.c.

I PSK 116/26

3

Wyrokiem z 28 listopada 2024 r., sygn. akt XIV Pa 56/24, Sąd Okręgowy w

Warszawie oddalił apelację.

Sąd Okręgowy podzielił dokonane przez Sąd Rejonowy ustalenia faktyczne i

argumentację prawną przedstawioną w motywach zaskarżonego wyroku,

przyjmując ustalenia i oceny tego Sądu za własne bez konieczności ich powielania.

Sąd drugiej instancji nie dopatrzył się naruszenia przez Sąd pierwszej instancji

przepisów, skutkujących koniecznością - zgodnie z żądaniem apelacji - zmiany lub

uchylenia tego orzeczenia.

Sąd odwoławczy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 k.p.c. był

nieuzasadniony. Wbrew twierdzeniom apelującego, w rozpoznawanej sprawie Sąd

Rejonowy nie dopuścił się błędnej oceny dowodów, gdyż jest ona w całości

logiczna i zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Ocena dowodów

dokonana została w sposób obiektywny, rzetelny i wszechstronny. Wszystkie

przeprowadzone dowody zostały przez Sąd Rejonowy przywołane i omówione.

Ocena dowodów, co do faktów istotnych w sprawie, nie narusza ani reguł

logicznego myślenia, ani zasad doświadczenia życiowego czy właściwego

kojarzenia faktów.

Sąd Okręgowy podkreślił, że do przyjęcia trafności zarzutu błędu w

ustaleniach faktycznych nie wystarcza wskazanie innej, możliwej na gruncie

zebranych dowodów wersji faktycznej, bowiem konieczne jest wskazanie, które z

istotnych dowodów zostały pominięte, bądź które z nich ocenione zostały z

naruszeniem przywołanych wyżej zasad. Środek odwoławczy zawierający zarzut

błędu w ustaleniach faktycznych, niespełniający powyższych wymagań, stanowi w

istocie rzeczy jedynie bezpodstawną polemikę ze stanowiskiem sądu,

korzystającym z ochrony przewidzianej w art. 233 k.p.c.

Kwestionowanie dokonanej przez Sąd oceny dowodów nie może polegać

jedynie (jak czyni to apelujący) na zaprezentowaniu przez skarżącego jego własnej

oceny dowodów i wersji stanu faktycznego. Zarzuty apelującego w tej części mają

zatem jedynie polemiczny charakter z prawidłowymi ustaleniami Sądu Rejonowego.

Już tylko z tego względu argumentacja powoda nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sąd Okręgowy podkreślił także, że w ramach swobody oceny dowodów

mieści się wybór określonych dowodów spośród dowodów zgromadzonych,

I PSK 116/26

4

pozwalających na rekonstrukcję istotnych w sprawie faktów. Sąd Rejonowy

szczegółowo umotywował przyczyny, dla których jednym dowodom dał wiarę a

którym - odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz wskazał, na których

konkretnie dowodach oparł ustalenia faktyczne. Skarżący przedstawił natomiast

własną wersję zdarzeń, opierając się jedynie na części dowodów, w tym na

wyrwanych z kontekstu fragmentach zeznań, bez odniesienia się do pozostałego

materiału dowodowego. Tak postawiony zarzut przekroczenia zasad swobodnej

oceny dowodów nie mógł zatem zostać uwzględniony.

Sąd drugiej instancji podkreślił także, że dla skuteczności zarzutu obrazy

przepisów postępowania konieczne jest wykazanie przez skarżącego, że

uchybienie sądu w tym zakresie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czego

skarżący nie uczynił.

Jeśli chodzi o pominięcie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego psychiatry,

w ocenie Sądu Okręgowego również to rozstrzygnięcie było prawidłowe. Nie można

kwestionować opinii tylko dlatego, że strona nie jest z niej zadowolona. Biegły w

swojej opinii wskazał, że nie było podstaw by twierdzić, że stan psychiczny powoda

wskazywał na molestowanie seksualne oraz że choroba psychiczna powoda jest

chorobą samoistną, na ujawnienie się której stres w pracy nie miał wpływu. Opinia

biegłego psychiatry przeprowadzona w niniejszej sprawie była jednoznaczna, biegły

przekonująco uzasadnił swoje stanowisko; wniosek powoda o dopuszczenie opinii

uzupełniającej zasadnie został pominięty jako zmierzający jedynie do przedłużenia

postępowania.

Sąd Okręgowy ocenił, że zarzuty zawarte w apelacji stanowią jedynie próbę

wkroczenia w sędziowską ocenę dowodów i gołosłowną polemikę z prawidłowymi

ustaleniami Sądu Rejonowego. W szczególności w uzasadnieniu apelacji nie

wykazano, aby argumentacja Sądu pierwszej instancji była sprzeczna z zasadami

logicznego rozumowania. Odmienna ocena zebranego w sprawie materiału

dowodowego, a w zasadzie odmienne wnioski wyprowadzone przez apelującego

na podstawie wyrywkowej oceny części dowodów, bez podjęcia próby

zakwestionowania dowodów potwierdzających okoliczności przeciwne, pozostają

jedynie w sferze dyskusji i nie są wystarczające do uznania, że Sąd Rejonowy

dopuścił się obrazy przepisów postępowania.

I PSK 116/26

5

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną powód w części, co do

pkt 1. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto

na podstawie przyjęcia skargi do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

(oczywista zasadność skargi kasacyjnej).

Skarżący podniósł, że zaskarżone orzeczenie obarczone jest naruszeniem

przepisów prawa materialnego. Wynikiem tych naruszeń jest wydanie przez Sąd

drugiej instancji oczywiście nieprawidłowego orzeczenia.

Pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej

do rozpoznania z uwagi na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 3989

k.p.c.; oddalenie ww. skargi jako bezzasadnej - na wypadek przyjęcia przez Sąd

Najwyższy tej skargi do rozpoznania; zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej

zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według

norm prawem przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powoda nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne

zagadnienie prawne, (2) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3)

zachodzi nieważność postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w

powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania na tej podstawie, że jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c.). Skarżący nie wykazał jednak istnienia przesłanki oczywistej zasadności

skargi, określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.

I PSK 116/26

6

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że przesłanka oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) spełniona jest wówczas,

gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez konieczności

głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie podlegającymi

różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 marca 2002 r.,

I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02,

OSNC 2004, Nr 3, poz. 49). Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce

kwalifikowana postać naruszenia prawa, zauważalna prima facie przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, która przesądza o wadliwości

zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym uwzględnienie skargi (por. m.in.

postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego 2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z

23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.). Powołanie się na przesłankę, zawartą

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. zobowiązuje przy tym skarżącego do przedstawienia

wywodu prawnego, uzasadniającego jego pogląd, że skarga jest oczywiście

uzasadniona. O ile jednak dla uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, że jej

podstawa jest usprawiedliwiona, to dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest

wykazanie kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z 16 września 2003 r., IV CZ 100/03).

W skardze kasacyjnej nie przedstawiono jakiejkolwiek argumentacji, która

mogłaby świadczyć o jej oczywistej zasadności. Uzasadnienie wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania opiera się jedynie na polemice z oceną materiału

dowodowego i ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji, co w świetle treści

art. 3983 § 3 k.p.c. jest niedopuszczalne. Skarżący opiera swoją argumentację

jedynie na próbie podważenia oceny materiału dowodowego dokonanej przez Sąd

drugiej instancji i przedstawieniu własnej wizji stanu faktycznego sprawy, która

jednak nie znajduje oparcia w materiale dowodowym. Skarżący nie

uprawdopodobnił zachowania o charakterze molestowania seksualnego, a jedyne,

co wykazał, to fakt odbywania podróży służbowych, który nigdy nie był przez stronę

pozwaną kwestionowany. Jednak sama podróż służbowa nie stanowi przejawu

molestowania.

I PSK 116/26

7

W kontekście odmowy przeprowadzenia dowodu z opinii uzupełniającej

biegłego psychiatry, również w tym zakresie nie wykazano, aby doszło do rażącego

naruszenia przepisów postępowania. Sądy obu instancji oceniły, że dowód z opinii

biegłego jest wystarczający do ustalenia okoliczności, na które został powołany. W

uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przytoczono stwierdzenie z opinii biegłego, że

stan psychiczny powoda nie wskazuje na molestowanie seksualne. Jest to

stwierdzenie, jasno odnoszące się do wątpliwości formułowanych przez

pełnomocnika skarżącego i wskazuje, że molestowanie nie wywołało u powoda

choroby psychicznej.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1, 11

k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9

ust. 1 pkt 2 w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22

października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (tekst jedn. Dz.U. z

2023 r., poz. 1964).

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej powodowi z urzędu w

postępowaniu kasacyjnym Sąd orzekł na podstawie § 8 ust. 1 pkt 5 i § 16 ust. 4

pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie

ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów

nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (tekst jednolity

Dz.U. z 2026 r., poz. 87)

[KK]

[a.ł]

I PSK 116/26

8