- Sygnatura akt
- I PSK 211/26
- Sąd
- Sąd Najwyższy
- Wydział
- Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Rodzaj
- Postanowienie
- Data orzeczenia
- 13 sierpnia 2026 r.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 1350 zł
- W serwisie od
Zestawienie z tego dnia- Kategorie
- Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi powódki o odprawę, zapłaci 1350 zł
Zwolnienie ze służby nastąpiło na jej pisemne żądanie z 31 maja 2017 r., a nie z mocy ustawy, jak twierdziła powódka. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty dotyczą ustaleń faktycznych.
- Rozstrzygnięcie
- Zasądzono
- Zasądzono
- 1350 zł
- Sąd
- Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
- Sygnatura
- I PSK 211/26
Dla firm: Skarga kasacyjna nie może opierać się na kwestionowaniu ustaleń faktycznych i oceny dowodów, bo Sąd Najwyższy jest nimi związany. Wniosek o przyjęcie skargi musi wskazywać istotne zagadnienie prawne albo poważne wątpliwości co do wykładni przepisu.
Sąd pierwszej instancji ustalił, a ustalenia te Sąd drugiej instancji podzielił, że zwolnienie skarżącej ze służby nastąpiło na jej pisemne żądanie.
Treść orzeczenia około 19 minut czytania
I PSK 211/26
POSTANOWIENIE
Dnia 13 sierpnia 2026 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Renata Żywicka
w sprawie z powództwa A.S.
przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej w W.
o odprawę pieniężną,
po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych w dniu 13 sierpnia 2026 r.,
skargi kasacyjnej powódki od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 9 stycznia 2025 r., sygn. akt VIII Pa 193/24,
1. prostuje oczywistą niedokładność w komparycji
zaskarżonego wyroku w ten sposób, że w miejsce słów:
"przeciwko Izbie Administracji Skarbowej w W." wpisuje:
"przeciwko Skarbowi Państwa - Izbie Administracji Skarbowej
w W.";
2. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
3. zasądza od A.S. na rzecz Skarbu Państwa - Prokuratorii
Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej kwotę 1350 zł (jeden tysiąc
trzysta pięćdziesiąt złotych) wraz z odsetkami wynikającymi z art.
98 §11 kpc tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
I PSK 211/26
2
Uzasadnienie
Powódka ostatecznie domagała się od pozwanego zasądzenia kwoty 30
727,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie liczonymi od 1 września 2017
r. do dnia zapłaty tytułem odprawy w związku z likwidacją lub reorganizacją jednostki
organizacyjnej (dalej „odprawa likwidacyjna”) na podstawie art. 170 ust. 4 ustawy z
dnia 16 listopada 2016 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji
Skarbowej (Dz.U.2016.1948) – dalej „p.w.K.A.S.”, w zw. z art. 159 p.w.K.A.S. w zw.
z art. 163 ust. 4 ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. 2016 poz.
1799) – dalej „u.s.c.” w zw. z art. 32 Konstytucji RP, a także zasądzenia zwrotu
kosztów procesu.
Sąd Rejonowy dla Wrocławia - Śródmieścia we Wrocławiu, wyrokiem z 13
czerwca 2024 r., oddalił powództwo (pkt 1), odstąpił od obciążania powódki kosztami
procesowymi strony pozwanej (pkt 2), nieuiszczone koszty sądowe zaliczył na
rachunek Skarbu Państwa (pkt 3).
Powódka zaskarżyła wyrok Sądu pierwszej instancji w całości.
Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z 9 stycznia 2025 r., oddalił apelację
(pkt 1), odstąpił od obciążania powódki kosztami zastępstwa procesowego w
postępowaniu apelacyjnym (pkt 2).
Powódka zaskarżyła wyrok Sadu drugiej instancji w całości.
W punkcie pierwszym podstawy kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów
prawa materialnego: „1) art. 163 ust. 4 Ustawy o Służbie Celnej w zw. z art. 170 ust.
3 i 4 p.w.K.A.S. w zw. z art. 32 Konstytucji RP, przez ich niewłaściwe zastosowanie,
gdy tymczasem oznaczony przepis stanowi, iż funkcjonariusz zwolniony ze służby
na skutek zniesienia lub reorganizacji jednostki otrzymuje należną odprawę. W
efekcie powódka do dnia 31.05.2017 r. nie otrzymała tzw. propozycji służby
(umożliwiającej kontynuowanie służby), o tym, że nie otrzyma takiej propozycji
dowiedziała się już w lutym 2017 r. (co potwierdza także ujawniony w 2021 r.
dokument w postaci listy funkcjonariuszy przeznaczonych do zwolnienia ze służby i
do pozostawienia w służby przygotowany do dnia 28.02.2017 r.). W konsekwencji,
odprawa likwidacyjna jest należna z mocy ustawy, a jedynym warunkiem do
otrzymania odprawy jest zwolnienie ze służby. Stąd też, Dyrektor IAS w W.,
zwalniając powódkę ze służby przez nie złożenie żadnej propozycji ani pracy, ani
I PSK 211/26
3
służby (art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.) był
zobowiązany do wypłaty w dniu 31.08.2017 r. należnej odprawy z tytułu zwolnienia
ze służby na skutek zniesienia lub reorganizacji jednostki”.
W punkcie drugim skargi kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów
postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest:
„1) art. 233 k.p.c. w zw. z art. 299 k.p.c. przez nieuwzględnienie zeznań
powódki, w zakresie, w którym podnosiła, że już w lutym 2017 r. zakomunikowano
jej, że do dnia 31.05.2017 r. nie otrzyma żadnej propozycji ani pracy, ani służby i jej
stosunek służby z mocy ustawy wygaśnie z dniem 31.08.2017 r. Dlatego też w
obawie o możliwość utraty należnych praw z tytułu zwolnienia ze służby (powódka w
dniu 31.05.2017 r. nie otrzymała żadnego dokumentu, że będzie zwolniona ze służby
z dniem 31.08.2017 r. i uzyskała wiedzę, że jeżeli funkcjonariusz nie napisze pismo
o potwierdzenie zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r. nie otrzyma żadnego
świadczenia) napisała w dniu 31.05.2017 r. pismo do Dyrektora IAS w celu
potwierdzenia, za pomocą dokumentu, zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r. Z
tym, że zamiarem powódki nie było jednostronne rozwiązanie stosunku służby z
dniem 31.08.2017 r., tylko potwierdzenie zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r.
na podstawie art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S. W
istocie powódka nie miała żadnego motywu, żeby wnosić w dniu 31.05.2017 r. o
rozwiązanie stosunku służby z dniem 31.08.2017 r. Skoro w dniu 31.05.2017 r.
wobec czynności/zaniechania Dyrektora IAS (niezłożenia propozycji służby) było
oczywiste, że, stosunek służby zakończy się z dniem 31.08.2017 r. na mocy ustawy
(art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.)”;
„2) art. 233 k.p.c. w zw. z art. 244 k.p.c. przez błędne ustalenie, że powódka
jednostronnie zwolniła się ze służby o czym świadczy treść pisma z dnia 31.05.2017
r. oraz decyzja Dyrektora IAS w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: [...]), gdy tymczasem
zamiarem powódki w dniu 31.05.2017 r. nie było jednostronne rozwiązanie stosunku
służby z dniem 31.08.2017 r. tylko pisemne potwierdzenie przez Dyrektora IAS
zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r. na mocy ustawy (art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S.
w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.), które zgodnie z najlepszą wiedzą powódki,
posiadaną w 2017 r., pozwalało dochodzić należnych praw z tytułu zwolnienia ze
służby.”
„3) art. 233 k.p.c. w zw. z art. 244 k.p.c. przez pominięcie listy funkcjonariuszy
przygotowanej na etapie Służby Celnej do dnia 28.02.2017 r. (tj. do czasu likwidacji
I PSK 211/26
4
tej formacji) na której powódka widniała jako funkcjonariusz przeznaczony do
zwolnienia ze służby (A.S., rubryka zmiana statusu: tak). W tym stanie rzeczy
Dyrektor Izby Celnej w W. (w przygotowanej liście, która została następnie
przekazana w dniu 1.03.2017 r. Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej w W.)
rozstrzygnął o zwolnieniu powódki ze służby. Dlatego też, pismo powódki z dnia
31.05.2017 r. ma całkowicie wtórne znaczenie i nie mogło wywołać skutków
prawnych w postaci rozwiązania stosunku służby, w sytuacji kiedy zwolnienie
powódki ze służby nastąpiło (dnia 31.08.2017 r.) z mocy ustawy, przez nie złożenie
do dnia 31.05.2017 r. propozycji służby (art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170
ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.).”
„4) art. 233 k.p.c. w zw. z art. 244 k.p.c., przez pominięcie pisma powódki z
dnia 22.07.2024 r., podczas gdy A.S. zainicjowała postępowanie administracyjne, w
celu wyeliminowania z obrotu prawnego, wadliwej decyzji z dnia 6.06.2017 r. (znak:
[...]), o zwolnieniu powódki ze służby na podstawie błędnych przesłanek i w oparciu
o nieobowiązujący w dniu zakończenia stosunku służby przepis prawa. Aktualnie
sprawa zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, pod
sygn. akt: II SA/Wa 168/25.”
W punkcie trzecim skargi kasacyjnej, skarżąca ewentualnie, w przypadku nie
uznania za zasadny zarzutu opisanego w pkt. I ppkt 1 i ustalenia, że w sprawie o
odprawę należną funkcjonariuszowi Służby Celnej zwolnionemu ze służby z dniem
31.08.2017 r. znajdą zastosowanie przepisy Ustawy o Krajowej Administracji
Skarbowej, zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego: „1) art. 250 ust 4
Ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, przez jego niezastosowanie, gdy
tymczasem wyżej oznaczony przepis stanowi, że funkcjonariusz zwolniony ze służby
na skutek zniesienia lub reorganizacji jednostki otrzymuje należną odprawę. W
efekcie powódka do dnia 31.05.2017 r. nie otrzymała tzw. propozycji służby
(czynności Dyrektora IAS która umożliwiała kontynuowanie służby), o tym, że nie
otrzyma takiej propozycji dowiedziała się już w lutym 2017 r. (co potwierdza także
ujawniony w 2021 r. dokument w postaci listy funkcjonariuszy przeznaczonych do
zwolnienia ze służby i do pozostawienia w służby przygotowany do dnia 28.02.2017
r.). Dlatego też odprawa likwidacyjna jest należna z mocy ustawy, a jedynym
warunkiem do otrzymania odprawy jest zwolnienie ze służby. W konsekwencji
Dyrektor IAS w W., zwalniając powódkę ze służby przez nie złożenie żadnej
propozycji ani pracy, ani służby (art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt
I PSK 211/26
5
1 p.w.K.A.S.) był zobligowany do wypłaty w dniu 31.08.2017 r. należnej odprawy z
tytułu zwolnienia ze służby na skutek zniesienia lub reorganizacji jednostki.”
Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując,
że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, jak również zachodzi potrzeba
dokonania wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości, a mianowicie:
„1) w wyroku z dnia 21.02.2024 r. (sygn. akt: III PSKP 2/23) Sąd Najwyższy
ustalił, że odprawa likwidacyjna należna na podstawie art. 163 ust. 4 u.s.c. w zw. z
art. 170 ust 4 p.w.K.A.S. oraz odprawa emerytalna należna na podstawie art. 163 ust.
1 u.s.c. (a następnie od 1.03.2017 r. na podstawie art. 250 ust 1 K.A.S.) są to dwie
niezależne odprawy, oparte na zupełnie innych podstawach prawnych i faktycznych.
W efekcie w wyroku z dnia 21.02.2024 r. (sygn. akt: III PSKP 2/23) Sąd Najwyższy
rozstrzygnął, że funkcjonariusz Służby Celnej zwolniony ze służby z dniem
31.08.2017 r. przez nie otrzymanie od Dyrektora IAS do dnia 31.05.2017 r. żadnej
propozycji ani pracy ani służby, bez uzasadnienia (w ramach regulacji art. 165. ust.
7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.), który otrzymał odprawę na art.
163 ust 4 u.s.c. w zw. z art. 170 ust. 4 p.w.K.A.S. (tzw. odprawę likwidacyjną) a
następnie po upokarzającym zwolnieniu ze służby, bez uzasadnienia, postanowił nie
kontynuować drogi zawodowej i przeszedł na emeryturę, powinien otrzymać
odprawę emerytalną. Zatem, czy powódka która została zwolniona ze służby, w
identyczny sposób z dniem 31.08.2017 r. przez nie otrzymanie do dnia 31.05.2017 r.
żadnej propozycji ani pracy ani służby (art. 165 ust 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust
1 pkt 1 p.w.K.A.S.), która postanowiła nie kontynuować drogi zawodowej i przejść na
emeryturę powinna otrzymać odprawę tzw. likwidacyjną (na zasadzie art. 163 ust. 4
u.s.c. w zw. z art. 170 ust 4 p.w.K.A.S.) oraz odprawę emerytalną (art. 163 ust. 1
u.s.c. ewentualnie na zasadzie art. 250 ust 1 K.A.S. w zw. z art. 165 ust 3 p.w.K.A.S.).
Zaznaczam, że powódka otrzymała odprawę emerytalną. Z tym, że nie otrzymała od
pracodawcy odprawy likwidacyjnej”;
„2) W świetle art. 165 ust. 7 w zw. z art. 170 ust 1 p.w.K.A.S. stosunek służby
funkcjonariusza Służby Celnej (po przeniesieniu ex lege z dniem 1.03.2017 r. w trybie
art. 165 ust 3 p.w.K.A.S. funkcjonariusza Służby Celno - Skarbowej) wygasa z dniem
31.08.2017 r., jeżeli nie otrzyma on od Dyrektora IAS, do dnia 31.05.2017 r. tzw.
propozycji służby. W tym stanie rzeczy, skoro powódka nie otrzymała do dnia
31.05.2017 r. od Dyrektora IAS żadnej propozycji ani pracy, ani służby i oczywiste
było, że jej stosunek służby wygaśnie z dniem 31.08.2017 r. (z mocy prawa), to czy
I PSK 211/26
6
jest możliwe, aby pismo powódki z dnia 31.05.2017 r. doprowadziło do
jednostronnego zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r. (taką interpretację
przedstawia Dyrektor IAS w W.). O tym, że powódka została przewidziana do
zwolnienia ze służby w procesie reformy, potwierdza także ujawniony w 2021 r.
dokument w postaci listy funkcjonariuszy przeznaczonych do zwolnienia ze służby i
do pozostawienia w służby przygotowany do dnia 28.02.2017 r. W konsekwencji,
pismo powódki z dnia 31.05.2017 r. ma całkowicie wtórny charakter wobec regulacji
art. 165 ust 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S. oraz de facto decyzji
Dyrektora IAS o zwolnieniu powódki ze służby, przez nie przedstawienie do dnia
31.05.2017 r. tzw. propozycji służby. Wbrew ocenie Sądów obu instancji, zamiarem
powódki w dniu 31.05.2017 r. nie było jednostronne rozwiązanie stosunku służby z
dniem 31.08.2017 r. (który wygasał w dniu 31.08.2017 r. z mocy prawa), tylko
pisemne potwierdzenie przez Dyrektora IAS zwolnienia ze służby z dniem
31.08.2017 r. na mocy ustawy (art. 165 ust. 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1
p.w.K.A.S.), które zgodnie z najlepszą wiedzą powódki na dany czas, pozwalało
dochodzić należnych praw z tytułu zwolnienia ze służby. Zaznaczam, że
funkcjonariusz zwolniony ze służby z dniem 31.08.2017 r. w formie
czynności/zaniechania Dyrektora IAS przez nie złożenie do dnia 31.05.2017 r. tzw.
propozycji służby, (art. 165 ust 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S.)
nie otrzymał żadnego uzasadnienia zwolnienia ze służby (do dnia dzisiejszego A.S.
nie wie w którym elemencie okazała się funkcjonariuszem o niższych kwalifikacjach
od tych którzy do dnia 31.05.2017 r. otrzymali tzw. propozycje służby), nie otrzymał
pouczenia o drodze odwoławczej, jak również nie otrzymał pouczenia o
przysługujących uprawnieniach z tytułu zwolnienia ze służby”;
„3) W świetle ustaleń Sądu Rejonowego dla Wrocławia Śródmieścia i Sądu
Okręgowego we Wrocławiu, decyzja Dyrektora IAS w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak:
[…]), uniemożliwia przyznanie prawa do otrzymania odprawy likwidacyjnej na mocy
art. 163 ust 4 u.s.c. w zw. z art. 170 ust 4 p.w.K.A.S. W tym miejscu wskazuje, że
decyzja Dyrektora IAS w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: […]) o zwolnieniu powódki ze
służby z dniem 31.08,.2017 r. (na jej wniosek z dnia 31.05.2017 r.) jest wadliwa,
ponieważ: a) Dyrektor IAS w W., wbrew woli powódki, zinterpretował pismo z dnia
31.05.2017 r. jako wniosek o zwolnienie ze służby z dniem 31.08.2017 r., gdy
tymczasem A.S. domagała się jedynie pisemnego potwierdzenia zwolnienia ze
służby z dniem 31.08.2017 r., na skutek nie otrzymania od Dyrektora IAS do dnia
I PSK 211/26
7
31.05.2017 r. propozycji dalszej służby (art. 165 ust 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust
1 pkt 1 p.w.K.A.S.). Innymi słowy powódka miała świadomość, że zgodnie z
przepisami Ustawy p.w.K.A.S., stosunek służby wygaśnie z dniem 31.08.2017 r. na
skutek nie otrzymania do dnia 31.05.2017 r. propozycji służby i domagała się jedynie
pisemnego potwierdzenia zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r. w oparciu o art.
165 ust 7 p.w.K.A.S. w zw. z art. 170 ust 1 pkt 1 p.w.K.A.S. Należy zauważyć, że
powódka nie miała żadnego interesu ani prawnego ani faktycznego, żeby w piśmie z
dnia 31.05.2017 r. wskazywać jako datę zwolnienia ze służby (31.08.2017 r.) skoro
stosunek służby wygasał z dniem 31.08.2017 r. (z mocy przepisu prawa). Sygnalizuje,
że gdyby powódka miała taką możliwość, kontynuowałaby służbę w Służbie Celno -
Skarbowej po dniu 1.09.2017 r. W tym stanie rzeczy Dyrektor IAS nie rozpoznał istoty
wniosku powódki z dnia 31.05.2017 r.; b) decyzja Dyrektora IAS w W. z dnia
6.06.2017 r. (znak: […]) została wydana, z rażącym naruszeniem prawa, albowiem
jako podstawę prawną zwolnienia ze służby z dniem 31.08.2017 r., wskazuje art. 104
ust 1 pkt. 10 Ustawy o Służbie Celnej (tj. przepis Ustawy, która w dniu 31.08.2017 r.
nie obowiązywała). W związku z powyższym, powódka zainicjowała postępowanie
administracyjne, w celu wyeliminowania z obrotu prawnego, decyzji Dyrektora IAS w
W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: […]). Aktualnie sprawa zawisła przed Wojewódzkim
Sądem Administracyjnym w Warszawie pod sygn. akt: II SA/Wa 168/25. Zatem
zasadne jest postawienie pytania czy sprawa powinna być rozpoznana na podstawie
zgromadzonego materiału dowodowego, czy też sprawa powinna być rozpoznana
po prawomocnym zakończeniu postępowania administracyjnego i sądowo -
administracyjnego zainicjowanego przez stronę postępowania w celu stwierdzenia
nieważności decyzji Dyrektora IAS w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: […]). W świetle
ustaleń Sądu I i II instancji, przedmiotowa decyzja z dnia 6.06.2017 r., uniemożliwia
udzielenie ochrony prawnej roszczeniu powódki. Z drugiej strony Sądy Powszechne
obu instancji, przyznały, że gdyby nie było w obrocie prawnym decyzji Dyrektora IAS
w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: […]), A.S. powinna otrzymać odprawę tzw.
likwidacyjną. W tym stanie rzeczy poddaje pod rozwagę Sądu Najwyższego
możliwość zawieszenia postępowania i rozpoznania sprawy po prawomocnym
zakończeniu sprawy w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora IAS
w W. z dnia 6.06.2017 r. (znak: […]). Sprawa aktualnie zawisła przed Wojewódzkim
Sądem Administracyjnym w Warszawie II Wydział pod sygn. akt: II SA/Wa 168/25”.
I PSK 211/26
8
Pozwany, zastępowany przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej
Polskiej, w odpowiedzi na skargę kasacyjną, wniósł o odmowę przyjęcia skargi
kasacyjnej oraz o zasądzenie od powódki na rzecz pozwanego kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym, według norm przepisanych wraz z
odsetkami, o których stanowi art. 98 §11 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność
postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W związku z
tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że
zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a
jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc
pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi
przez Sąd Najwyższy.
Uwzględniając rozbudowaną treść wniosku skarżącej o przyjęcie skargi
kasacyjnej, należy podkreślić, po pierwsze, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny
nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, a skarga kasacyjna nie jest środkiem
zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji
kończącego postępowanie w sprawie z uwagi na przeważający w charakterze skargi
kasacyjnej element interesu publicznego. Po drugie, Sąd Najwyższy w ramach tzw.
przedsądu bada przede wszystkim zaistnienie okoliczności uzasadniających
przyjęcie je do rozpoznania, co ma umożliwić wybór jedynie takich spraw, które
powinny zostać rozpoznane przez organ najwyższego szczebla sądownictwa ze
względu na interes publiczny (przykładowo postanowienia Sądu Najwyższego: z 26
stycznia 2011 r., I UK I UK 295/10, LEX nr 3385498; z 4 kwietnia 2013 r., III UK 98/12,
LEX nr 1619123). Po trzecie, w postępowaniu kasacyjnym nie jest dopuszczalne
powołanie nowych faktów i dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami
faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 3983 § 3 k.p.c.
oraz art. 39813 § 2 k.p.c.).
I PSK 211/26
9
Skarżąca jako okoliczności uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania, wskazała na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych
oraz potrzebę wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości.
Zgodnie z ustalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego, istotne zagadnienie
prawne występuje, gdy istniejące w rozpoznawanej sprawie zagadnienie prawne ma
znaczenie dla rozwoju prawa lub ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania
innych podobnych spraw. Oznacza to, że powołanie się w skardze kasacyjnej na
występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga od strony
skarżącej sformułowania tego zagadnienia, wykazania jego istotności oraz nadania
mu charakteru prawnego przez przytoczenie przepisów, w związku z którymi
powstało. W przeciwnym razie zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym
(przykładowo postanowienie Sądu Najwyższego z 26 maja 2010 r., II PK 55/10, LEX
nr 1663558). Ponadto, istotne zagadnienie prawne nie może być redukowane do
oceny normy prawnej w indywidulanej sprawie, ponieważ stanowi problem
jurydycznie doniosły, o ważkim znaczeniu dla systemu lub dziedziny prawa,
opracowany na podstawie analizy prawa, orzecznictwa, a nawet doktryny, po której
to sam skarżący może wpierw stwierdzić, że takie zagadnienie prawne rzeczywiście
występuje i dlatego powinien rozpoznać je Sąd Najwyższy (postanowienie Sądu
Najwyższego z 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr 1678073). Należy
jednocześnie podkreślić, że nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne,
jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub
wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie
zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu (por.
postanowienia Sądu Najwyższego: z 3 marca 2020 r., II PK 36/19, LEX nr 3034647;
z 12 maja 2020 r., I UK 128/19, LEX nr 3026475; z 12 marca 2010 r., II UK 400/09,
LEX nr 577468; z 19 stycznia 2012 r., I UK 328/11, LEX nr 1215423; z 19 marca
2012 r., II PK 294/11, LEX nr 1214578; z dnia 10 kwietnia 2018 r., I CSK 733/17, LEX
nr 2495968; z 10 kwietnia 2018 r., II PK 143/17, LEX nr 2525398; z 19 kwietnia 2018
r., I CSK 709/17, LEX nr 2486162; z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18, LEX nr 2508114;
z 16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka z 2003 r. Nr 13, poz. 5).
Jeżeli chodzi o przesłankę istnienia potrzeby wykładni przepisów prawnych
budzących poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), to zgodnie z utrwalonym
orzecznictwem Sądu Najwyższego, oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania na tej przesłance wymaga od strony skarżącej wykazania, że określony
I PSK 211/26
10
przepis prawa, będący źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie
doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w
odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych (postanowienie
Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17, LEX nr 2497710).
Przedstawiane wątpliwości i rozbieżności należy przytoczyć, przedstawiając ich
doktrynalne lub orzecznicze źródła (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 13
czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365; z 18 lutego 2015 r., II CSK 428/14,
LEX nr 1652383). Konieczne jest też wskazanie argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji
interpretacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2007 r., I
PK 233/07, OSNP 2009 nr 3-4, poz. 43).
Należy podkreślić, że nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego jak i nie
występuje potrzeba wykładni przepisów prawa - uzasadniające przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania, w sytuacji, gdy wyjaśnienie wskazywanego przez stronę
skarżącą problemu prawnego nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 26 września 2005 r. II PK 98/05, OSNP
2006/15-16 poz. 243, czy z 19 września 2013 r., I PK 98/13, LEX nr 1555051).
Na koniec, koniecznym jest również przypomnienie, że każda z przyczyn
wniesienia skargi kasacyjnej musi być powiązana z ustalonym w sprawie stanem
faktycznym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 kwietnia 2008 r., II PZP 5/08,
OSNP 2009 nr 15-16, poz. 203; z 19 lutego 2014, I UK 412/13, LEX nr 1646934; z
dnia 16 grudnia 2025 r., I USK 27/25, LEX nr 3980933).
Skarżąca nie spełniła powyższych wymagań.
Sformułowane we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
zagadnienia, mające uzasadniać przyjęcie skargi kasacyjnej, opierają się na
twierdzeniu, że stosunek służby skarżącej wygasł z mocy ustawy, na skutek
nieotrzymania propozycji dalszej służby lub pracy. Twierdzenie to koliduje z
ustaleniami faktycznymi dokonanymi w tej sprawie. Sąd pierwszej instancji ustalił, a
ustalenia te Sąd drugiej instancji podzielił, że zwolnienie skarżącej ze służby
nastąpiło na jej pisemne żądanie. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku
jednoznacznie wyjaśniono, w jakich okolicznościach skarżąca nabyłaby prawo do
dwóch odprawy (to jest odprawy likwidacyjnej i emerytalnej). Do nabycia przez
skarżącą prawa do obydwu odpraw doszłoby, gdyby nie złożyła 31 maja 2017 r.
wniosku o zwolnienie ze służby oraz gdyby doszło do wygaśnięcia jej stosunku
I PSK 211/26
11
służby zgodnie z zapisami art. 170 ust. 1 pkt 1 p.w. K.A.S. i jednocześnie po
wygaśnięciu stosunku służby przeszłaby na emeryturę.
Skarżąca nie sformułowała istotnego zagadnienia prawne (art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c.) oraz nie wykazała potrzeby wykładni przepisów prawa budzących poważne
wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Twierdzenia i argumentacja skarżącej dotyczą
wyłącznie oceny materiału dowodowego i przyjętych w sprawie ustaleń faktycznych.
Tego rodzaju kontrowersje nie stanowią przedmiotu kontroli kasacyjnej (art. 3983 § 3
oraz art. 39813 § 2 k.p.c.), w związku z czym nie mogą też uzasadniać wniosku o
przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzeczono
jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie
reguły z art. 98 § 1, 11 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 w zw. z 39821 k.p.c.
[az]
[r.g.]
Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.