Sąd Najwyższy nie przyjął skargi szpitala w sporze o płacę pielęgniarki

Sąd Okręgowy w Częstochowie, wyrokiem z 26 lutego 2025 r., oddalił apelację

pozwanego Szpitala w C. od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia

19 czerwca 2024 r., którym to zasądzono od pozwanego na rzecz powódki E.S.

kwoty: 1 516,31 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od

11 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty; 2 510,23 zł z ustawowymi odsetkami za

I PSK 249/26

2

opóźnienie od 11 września 2022 r. do dnia zapłaty; 2 344,69 zł z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie od 11 października 2022 r. do dnia zapłaty; 1 386,19 zł z

ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 listopada 2022 r. do dnia zapłaty;

2 412,15 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 grudnia 2022 r. do dnia

zapłaty; 1 948,37 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 11 stycznia 2023 r.

do dnia zapłaty; a w pozostałym zakresie powództwo oddalono.

Wyrok Sądu Okręgowego zaskarżył skargą kasacyjną pozwany w całości.

Skargę kasacyjną oparł na podstawach naruszenia prawa materialnego tj. art. 3

ust. 1 w związku z art. 3a ust. 1 w związku z art. 5a w związku z Załącznikiem do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

(jednolity tekst: Dz. U. z 2022 r., poz. 2139); pkt I ppkt 34 Załącznika do

Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji

wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w

podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (jednolity tekst: Dz.U.2021,

Nr 151, poz. 896) oraz art. 42 § 1 k.p.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i orzeczenie co

do istoty sprawy, ewentualnie uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach

postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oparto na

podstawach przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1

(występowanie istotnego zagadnienia prawnego) oraz pkt 2 (potrzeba wykładni

przepisów wywołujących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie)

k.p.c.

Strona skarżąca podniosła, że w orzecznictwie sądów powszechnych

wyraźnie dostrzegalna jest rozbieżność w przedmiocie rozumienia i interpretacji

pojęcia „kwalifikacje wymagane na zajmowanym stanowisku” pojawiającego się w

tytule Załącznika do Ustawy, a w związku z tym także na kanwie przepisów

odwołujących się do treści tegoż Załącznika, a zatem; art. 3 ust. 1 Ustawy, art. 3a

Ustawy oraz art. 5a Ustawy. Pojęcie to pojawia się także w aktach prawnych o

charakterze wykonawczym, tj. w Załączniku do Rozporządzenia uchylonego oraz w

Załączniku do Rozporządzenia obowiązującego. Jeśli chodzi o sposób wykładni

wyrażenia „kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku” dominuje pogląd,

I PSK 249/26

3

aby interpretować je literalnie jako kwalifikacje faktycznie wymagane przez

pracodawcę, a nie jako kwalifikacje posiadane przez pielęgniarki. Koncepcja ta

wyrażona została przez kilku komentatorów oraz przez orzecznictwo sądów

powszechnych.

Niezależnie od tego, sądy przyjmują także inną wykładnię pojęcia „kwalifikacje

wymagane na zajmowanym stanowisku” - a mianowicie wykładnię rozszerzającą,

funkcjonalną, uznając, że wyrażenie to należy bardziej poczytywać jako kwalifikacje

posiadane przez pielęgniarkę na zajmowanym stanowisku.

Pełnomocnik skarżącego podniósł również, że przyjęcie niniejszej skargi

kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy uzasadnione jest także tym, że w

sprawie występuje istotne zagadnienie prawne wymagające wyjaśnienia, które

można sprowadzić do poniższych pytań:

1) czy zmiana ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych, dokonana ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy

o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw,

powiązała współczynniki pracy poszczególnych grup zawodowych z wymaganym

wykształceniem?

2) czy przed powyższą zmianą ustawa o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych uzależniała kwotę najniższego wynagrodzenia zasadniczego

pracowników wykonujących zawód medyczny oraz pracowników działalności

podstawowej, innych niż pracownik wykonujący zawód medyczny, od kwalifikacji

posiadanych na danym stanowisku pracy, a po dokonanej od 1 lipca 2022 r. od

kwalifikacji wymaganych (a nie posiadanych) na danym stanowisku?

3) czy przy kwalifikowaniu pracowników do określonych grup zawodowych

wskazanych w Załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych, w związku z zatytułowaniem kolumny drugiej ww.

Załącznika „grupy zawodowe według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym

stanowisku”, należało kierować się kwalifikacjami określonymi w Rozporządzeniu

Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od

pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach

I PSK 249/26

4

leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia

z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na

poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących

przedsiębiorcami?

4) Czy „kwalifikacje wymagane”, o których mowa w ww. załączniku, to

kwalifikacje zgodne z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. w

sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach

stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz

Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca 2023 r. w sprawie kwalifikacji

wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w

podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami, odniesione do stanowiska,

na którym dany pracownik jest zatrudniony zgodnie z umową o pracę?

Powódka w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej

do rozpoznania a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w

tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych wraz z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie za czas od uprawomocnienia się orzeczenia, którym je

zasądzono, do dnia zapłaty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanego nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność

postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Wniosek o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi

przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym przepisie, a jego

uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod

uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez

Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występują istotne zagadnienia

I PSK 249/26

5

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.); a także potrzeba dokonania wykładni przepisów

budzących poważne wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie (art. 3989 § 1 pkt

2 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanek

przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest

zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie

może przyczynić się do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne

zagadnienie prawne polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze

wskazaniem konkretnego przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje

oraz wskazaniu argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych, w tym także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego.

Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu

zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c.

(postanowienie Sądu Najwyższego z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06). Analogicznie

należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego,

formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze

sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy.

Zagadnienie prawne powinno, przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o

okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych

przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r.,

III CZP 33/01), a jednocześnie być przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny

tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,

niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;

z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08) i

pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że sformułowane

zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej sprawy

(postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07; z 22 listopada

2007 r., I CSK 326/07), a w końcu, dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście

istotne (poważne) wątpliwości.

I PSK 249/26

6

Nie uszło uwagi Sądu Najwyższego, że pozwany formułuje „zagadnienia

prawne” podobnie jak w innych skargach kasacyjnych złożonych w analogicznych

sprawach, w tym między innymi w sprawie I PSK 145/25, czy też w sprawie I PSK

261/26, w których Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skarg kasacyjnych do

rozpoznania.

Pozwany nie powiązał przedstawionych pytań w sposób dostatecznie

precyzyjny z konkretną normą prawną oraz z jej wpływem na rozstrzygnięcie sprawy;

pytania zmierzają raczej do weryfikacji prawidłowości kwalifikacji powódki do

określonej grupy zawodowej w ustalonym stanie faktycznym. Pozwany postuluje

wprawdzie rozstrzygnięcie problemu dotyczącego zasad kształtowania wynagrodzeń

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych po

dniu 1 lipca 2022 r., jednak ostatecznie chciałby uzyskać stanowisko Sądu

Najwyższego co do tego, do jakiej grupy zawodowej w okolicznościach faktycznych

niniejszej sprawy należało zakwalifikować powódkę, podkreślając, że Szpital

dopuszczał zatrudnienie pielęgniarek nieposiadających wyższego wykształcenia,

czy specjalizacji na stanowisku pielęgniarki, a zatem wynagrodzenie powódki mogło

być ukształtowane na poziomie 5 grupy z załącznika do ustawy bez naruszenia

zasad wypłacania minimalnego wynagradzania wynikających z przepisów prawa

pracy. Tylko pozornie problem ten ma charakter ogólny i abstrakcyjny, ponieważ w

istocie odnosi się do konkretnego przypadku. Sąd Najwyższy nie może rozstrzygnąć

go przez udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, a tylko taka mogłaby zostać udzielona

w następstwie rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego.

Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego, oparcie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w

art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący

źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo

niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć,

przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła (zob. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08; czy z 18 lutego 2015 r.,

II CSK 428/14). Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do

rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji

interpretacyjnej (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2007 r.,

sygn. akt I PK 233/07, OSNP 2009/3-4/43). Powołanie się na omawianą przesłankę

I PSK 249/26

7

wymaga również wykazania, że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i

znaczenie nie zostały dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie

lub, że istnieje potrzeba zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym

polegają wątpliwości związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia

argumentacji świadczącej, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter,

nie należą do zwykłych wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa.

Gdy w ramach stosowania określonych przepisów powstały już w orzecznictwie

sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić i uzasadnić, że

dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r.,

I UK 283/07; z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08;

z 8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15). Ponadto,

ze względu na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, skarżący powinien

wykazać celowość dokonania wykładni konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy

ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12).

Pozwany we wniosku wskazywał na potrzebę wykładni pojęcia „kwalifikacje

wymagane na zajmowanym stanowisku” pojawiającego się w tytule załącznika do

ustawy, a w związku z tym także na kanwie przepisów, odwołujących się do treści

tego załącznika, a zatem - art. 3 ust. 1, art. 3a oraz art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. Sąd Najwyższy wyraził już swoje stanowisko co do problemów,

formułowanych przez skarżącego, między innymi w wyroku z 23 kwietnia 2025 r.,

I PSKP 3/25 (OSNP 2025 nr 10, poz. 98), przyjmując, że: „1) od dnia 1 lipca 2022 r.

cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do ustawy

z dnia 8 czerwca 2017 r. o najniższym wynagrodzeniu było legitymowanie się

pielęgniarki tytułem zawodowym: magister pielęgniarstwa albo legitymowanie się

położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie

pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także

wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane były takie kwalifikacje

zawodowe, przy czym determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie

i specjalizacja; 2) powołanie się przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia

warunków płacy tylko na konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy

z dnia 8 czerwca 2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia

26 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352) było niewystarczające i z przyczyn

I PSK 249/26

8

formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników (art. 30 § 4 w

związku z art. 42 § 1 w związku z art. 45 § 1 k.p.); 3) ustalenie przez pracodawcę na

podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wskaźnika pracy pielęgniarki

poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym

od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe; 4) wykładnia prokonstytucyjna,

funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni

językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w

wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury zatrudnienia ani

zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do grup

zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku -

stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania

służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika”.

Stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jest zbieżne z

wykładnią przepisów powołanych w skardze, dokonaną już przez Sąd Najwyższy w

cytowanym powyżej wyroku z 23 kwietnia 2025 r., potwierdzoną w postanowieniach

m. in. z 12 sierpnia 2025 r. I PSK 39/25 i I PSK 145/25. Pozwany nie przedstawił zaś

argumentów, które uzasadniałyby powzięcie wątpliwości co do prawidłowości tej

wykładni.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

§ 1¹ k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. oraz właściwymi przepisami rozporządzenia

regulującego opłaty za czynności profesjonalnego pełnomocnika.

[SOP]