Sąd Najwyższy nie przyjął skargi szpitala w sporze o płacę pielęgniarki

Sąd Okręgowy w Częstochowie wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2025 r. oddalił

apelację pozwanego Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego w C. (dalej jako

Szpital) od wyroku Sądu Rejonowego w Częstochowie z dnia 6 czerwca 2024 r.,

którym zasądzono od pozwanego na rzecz I. B. kwotę 25.194,04 zł z ustawowymi

odsetkami.

W sprawie ustalono, że powódka w dniu 25 czerwca 2009 r. uzyskała tytuł

zawodowy licencjata pielęgniarstwa i od 5 stycznia 2010 r. zatrudniona została

I PSK 474/26

2

w pozwanym Szpitalu, na stanowisku pielęgniarki, za wynagrodzeniem zasadniczym

wg XIII kategorii zaszeregowania. Pracę wykonywała w oddziale kardiologii. W dniu

15 lipca 2014 r. ukończyła studia drugiego stopnia i uzyskała tytuł zawodowy

magister pielęgniarstwa oraz w dniu 27 października 2020 r. uzyskała specjalizację.

W dniu 29 listopada 2022 r. pracodawca przygotował aneks do umowy o

pracę, dodający do umowy - od dnia 1 lipca 2022 r. - punkt wskazujący grupę

zawodową, do której zaliczone jest stanowisko pracy powódki, to jest grupa

zawodowa – l.p. 5 załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: Dz.U. z 2022 r., poz. 2139

ze zm., dalej jako ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. lub ustawa o najniższym

wynagrodzeniu), którego podpisania powódka odmówiła. Od dnia 1 lipca 2023 r., na

podstawie zarządzenia dyrektora pozwanego nr 71/2023 jej wynagrodzenie

zasadnicze ustalono na kwotę 6.474 zł, dla grupy zawodowej piątej Powódka

odmówiła podpisania tego aneksu.

W ocenie Sądu Okręgowego, powódka zarówno przed dniem 29 czerwca

2022 r., jak i po tej dacie, była zatrudniona na stanowisku pielęgniarki w oddziale

kardiologii, do zajmowania którego wymagane było posiadanie kwalifikacji

określonych dla 7 grupy zawodowej w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.

i pracodawca wynagradzał ją według współczynnika pracy właściwego dla tej właśnie

grupy. Według Sądu Okręgowego, przypisanie do danej grupy zawodowej określonej

w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. stanowi trwały element łączącego

strony stosunku pracy, którego zmiana nie może zależeć wyłącznie od swobodnego

uznania pracodawcy, co wprost znalazło potwierdzenie w treści art. 5a

wprowadzonego do tej ustawy od dnia 29 czerwca 2022 r. To, że powyższy przepis

wszedł w życie dopiero z dniem 29 czerwca 2022 r. nie oznacza a contrario, że

wcześniej grupa zawodowa nie stanowiła istotnego elementu warunków

zatrudnienia. Wyklucza to waga tego elementu stosunku pracy i jego wpływ na

sytuację pracownika, przez co również i przed wprowadzeniem formalnej regulacji

prawnej w tym zakresie, musiał on być traktowany jako istotny element łączącego

strony stosunku pracy, którego zmiana wymagała bądź to porozumienia stron, bądź

to wypowiedzenia zmieniającego.

Skargę kasacyjną wniósł pozwany Szpital, zaskarżając wyrok Sądu

Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania wskazał na

I PSK 474/26

3

potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), gdyż

w orzecznictwie sądów powszechnych wyraźnie dostrzegalna jest rozbieżność w

przedmiocie interpretacji pojęcia „kwalifikacje wymagane na zajmowanym

stanowisku” pojawiającego się w tytule załącznika do ustawy o najniższym

wynagrodzeniu, a w związku z tym także na kanwie przepisów odwołujących się do

treści tego załącznika, to jest art. 3 ust. 1, art. 3a oraz art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r.

W sprawie występują również istotne zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1

k.p.c.), sprowadzające się do czterech pytań, a mianowicie: (-) czy zmiana ustawy

z dnia 8 czerwca 2017 r. dokonana nowelizacją z 2022 r. powiązała współczynniki

pracy poszczególnych grup zawodowych z wymaganym wykształceniem?; (-) czy

przed powyższą zmianą ustawa ta uzależniała kwotę najniższego wynagrodzenia

zasadniczego pracowników wykonujących zawód medyczny oraz pracowników

działalności podstawowej, innych niż pracownik wykonujący zawód medyczny, od

kwalifikacji posiadanych na danym stanowisku pracy, a po dokonanej od dnia 1 lipca

2022 r. zmianie - od kwalifikacji wymaganych (a nie posiadanych) na danym

stanowisku?; (-) czy przy kwalifikowaniu pracowników do określonych grup

zawodowych wskazanych w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. w

związku z zatytułowaniem kolumny tego załącznika „grupy zawodowe według

kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku”, należało kierować się

kwalifikacjami określonymi w rozporządzeniu z dnia 20 lipca 2011 r. oraz w

rozporządzeniu z dnia 10 lipca 2023 r.?; (-) czy kwalifikacje wymagane, o których

mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r., to kwalifikacje zgodne

z rozporządzeniem z dnia 20 lipca 2011 r. oraz rozporządzeniem z dnia 10 lipca

2023 r. odniesione do stanowiska, na którym dany pracownik jest zatrudniony

zgodnie z umową o pracę?

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o odmowę przyjęcia

skargi do rozpoznania z uwagi na oczywistą bezzasadność skargi oraz o zasądzenie

na jej rzecz od skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I PSK 474/26

4

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek, gdyż

tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984 § 2

k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności powołane przez

skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.

Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powołał

się na potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.) oraz na

występowanie istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy jednolicie przyjmuje, że przy powołaniu się na przesłankę

przedsądu jaką jest istotne zagadnienie prawne w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania winno zostać sformułowane zagadnienie prawne

oraz winny zostać przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość

różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. Oznacza to w praktyce, że

zagadnienie prawne musi odpowiadać określonym wymaganiom, a mianowicie:

1) być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń (por. wyrok Sądu Najwyższego

z dnia 17 kwietnia 1996 r., II UR 5/96, OSNAPiUS 1997 nr 3, poz. 39 i postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01, LEX nr 52571), 2) być

przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, by umożliwić Sądowi

Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, nie sprowadzającej się do samej

subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu (por. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., III CZP 66/02, LEX nr 57240; z dnia

22 października 2002 r., III CZP 64/02, LEX nr 77033 czy z dnia 5 grudnia 2008 r.,

III CZP 119/08, LEX nr 478179), 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą

i dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (a zatem poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w danej

sprawie występuje zagadnienie mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie

I PSK 474/26

5

precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Twierdzenie

o występowaniu istotnego zagadnienia prawnego jest uzasadnione tylko wtedy, kiedy

przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd

Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające

z odmiennej wykładni przepisów konstruujących to zagadnienie (por. postanowienia

Sądu Najwyższego: z dnia 10 marca 2010 r., II UK 363/09, LEX nr 577467 oraz

z dnia 12 marca 2010 r., II UK 400/09, LEX nr 577468).

Skarżący ma zatem obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale

także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną argumentację

wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu prawnego

w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu rozstrzygnięcia

tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez sąd drugiej

instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy

przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390

k.p.c. (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 5 sierpnia 2025 r., III USK

143/24, LEX nr 3900096 oraz z dnia 24 czerwca 2025 r., II USK 375/24, LEX nr

3899576). Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania/pytań sformułowanych

w taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego

wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów prawa,

na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma

podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem

„prawnym” oraz czy jest „istotne” (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

10 września 2014 r., I CSK 729/13, LEX nr 1532950; z dnia 2 grudnia 2014 r.,

II CSK 376/14, LEX nr 1622307; z dnia 14 kwietnia 2015 r., II PK 217/14, LEX nr

678073; z dnia 28 października 2015 r., I PK 17/15, LEX nr 2021940; z dnia

14 stycznia 2016 r., II CSK 382/15, LEX nr 2090999).

Z uwagi na to, że skarżący nie czyni w swoich (czterech) pytaniach

sformułowanych do Sądu Najwyższego odwołania do konkretnych przepisów prawa,

na których owe zagadnienie prawne powstaje, to dokonanie oceny, o której mowa

powyżej nie pozostaje możliwe. Skarżący postuluje wprawdzie rozstrzygnięcie

problemu dotyczącego zasad kształtowania wynagrodzenia zasadniczego

niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych po dniu 1 lipca

2022 r., jednak ostatecznie chciałby uzyskać stanowisko Sądu Najwyższego co do

tego, do jakiej grupy zawodowej w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy

I PSK 474/26

6

należało zakwalifikować powódkę, podkreślając, że Szpital dopuszczał zatrudnienie

pielęgniarek nie posiadających wyższego wykształcenia, czy specjalizacji na

stanowisku pielęgniarki, a zatem wynagrodzenie powódki mogło być ukształtowane

na poziomie 5 grupy z załącznika do ustawy bez naruszenia zasad wypłacania

minimalnego wynagradzania wynikających z przepisów prawa pracy. Tylko pozornie

problem ten ma charakter ogólny i abstrakcyjny, ponieważ w istocie odnosi się do

konkretnego przypadku, co powoduje, że Sąd Najwyższy nie jest w stanie

rozstrzygnąć go przez udzielenie uniwersalnej odpowiedzi, a przecież tylko taka

może zostać udzielona w następstwie rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia

prawnego.

Odnosząc się z kolei do przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., jaką

jest potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, to przepisy mające być przedmiotem

wykładni Sądu Najwyższego powinny należeć do katalogu przepisów, których

naruszenie przez sąd drugiej instancji zarzucono w ramach podstawy skargi (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2002 r., I PKN 682/01, OSNP

2004 nr 12, poz. 211). Rzeczą skarżącego jest zaś wykazanie, że określony przepis

prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości (ze sprecyzowaniem, na czym te

poważne wątpliwości polegają), nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego

wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które to orzecznictwo

należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia

28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr 315351; z dnia 9 czerwca 2008 r., II UK 37/08,

LEX nr 494133; z dnia 13 grudnia 2022 r., I USK 21/22, LEX nr 3556521; z dnia 28

czerwca 2023 r., I USK 160/22, LEX nr 3575124). Oczywiste jest, że budzący

wątpliwości interpretacyjne przepis musi mieć zastosowanie w sprawie, a jego

wykładnia – mieć znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Przedmiotem zainteresowania

Sądu Najwyższego jest jednak sam przepis, a nie rozstrzygnięcie konkretnego sporu.

Stąd też wspomniane wątpliwości interpretacyjne powinny być na tyle poważne, by

ich wyjaśnienie nie sprowadzało się do prostej wykładni przepisów. W tym wyraża

się publicznoprawny charakter skargi kasacyjnej. Celem realizowanym w wyniku

rozpoznania skargi kasacyjnej jest bowiem ochrona interesu publicznego przez

zapewnienie jednolitości wykładni przepisów prawa oraz orzeczeń wydawanych

przez sądy powszechne (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 lutego

I PSK 474/26

7

2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147 oraz z dnia 23 lutego 2023 r.,

III USK 163/22, LEX nr 3538161).

Skarżący we wniosku wskazuje na potrzebę wykładni pojęcia „kwalifikacje

wymagane na zajmowanym stanowisku” pojawiającego się w tytule załącznika do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r., a w związku z tym także na kanwie przepisów

odwołujących się do treści tego załącznika, a zatem - art. 3 ust. 1, art. 3a oraz art. 5a

tej ustawy. Tymczasem Sąd Najwyższy wyraził już swoje stanowisko co do

zagadnień formułowanych przez skarżącego m.in. w wyroku z dnia 23 kwietnia

2025 r., I PSKP 3/25 (OSNP 2025 nr 10, poz. 98), przyjmując, że: „1) od dnia

1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w

załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. było legitymowanie się pielęgniarki

tytułem zawodowym: magister pielęgniarstwa albo legitymowanie się położnej

tytułem: magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa

lub w dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie

pracy na stanowiskach, gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy

czym determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja;

2) powołanie się przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy

tylko na konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. w związku z art. 4 ust. 3 ustawy nowelizacyjnej z dnia

26 maja 2022 r. (Dz.U. z 2022 r., poz. 1352) było niewystarczające i z przyczyn

formalnych mogło implikować uwzględnienie odwołań pracowników (art. 30 § 4 w

związku z art. 42 § 1 w związku z art. 45 § 1 k.p.); 3) ustalenie przez pracodawcę na

podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. wskaźnika pracy pielęgniarki

poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać weryfikacji w postępowaniu odwoławczym

od wypowiedzenia zmieniającego warunki płacowe; 4) wykładnia prokonstytucyjna,

funkcjonalna, celowościowa oraz historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni

językowej, uzasadniają ustalenie dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w

wysokości 1,29, jeżeli pracodawca nie dostosował struktury zatrudnienia ani

zakładowego regulaminu wynagradzania od dnia 1 lipca 2022 r. do grup

zawodowych według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku -

stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik faktycznie wykonuje zadania

służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje określone w punkcie 2 tego załącznika”.

Interpretacja przepisów - do których nawiązuje skarżący - przyjęta przez Sąd

Okręgowy w zaskarżonym wyroku uwzględnia wykładnię dokonaną przez Sąd

I PSK 474/26

8

Najwyższy w orzeczeniu z dnia 23 kwietnia 2025 r., I PSKP 3/25 oraz

w postanowieniach z dnia 12 sierpnia 2025 r., I PSK 39/25 (LEX nr 3928152) oraz

z dnia 17 listopada 2025 r., III PSK 73/25 (LEX nr 3983150), a skarżący nie

przedstawił argumentów prawnych, które w sposób przekonujący uzasadniałyby

wątpliwości co do kierunku tej wykładni.

Podsumowując, wobec niewykazania istnienia powołanych przesłanek

przedsądu Sąd Najwyższy z mocy art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono w myśl art. 98 § 1 w związku

z art. 39821 k.p.c.

AGM

[a.ł]