Sąd Najwyższy nie przyjął skargi pielęgniarki o wyższą grupę płacową

Sąd Okręgowy we Wrocławiu, wyrokiem z dnia 24 czerwca 2025 r., oddalił

apelację J. Ś. od wyroku Sądu Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we

Wrocławiu z dnia 13 listopada 2024 r., w sprawie o odszkodowanie w związku z

naruszeniem zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Z poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że powódka

legitymuje się wieloletnim, nieprzerwanym doświadczeniem zawodowym w zakresie

I PSK 503/26

2

pielęgniarstwa, wykonywanym niezmiennie na przestrzeni niemal czterech dekad w

podmiotach leczniczych zlokalizowanych w T. Powódka rozpoczęła zatrudnienie w

zawodzie pielęgniarki w dniu 5 września 1985 r. W dniu 30 marca 2023 r. strony

rozwiązały umowę o pracę za porozumieniem, co związane było z przejściem

powódki na emeryturę. Jednakże już z dniem 31 marca 2023 r. powódka została

ponownie zatrudniona przez pozwanego na stanowisku starszej pielęgniarki, przy

czym jej stanowisko zostało zakwalifikowane do grupy zawodowej nr 6 zgodnie z

załącznikiem do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych.

W ramach zatrudnienia u pozwanego, powódka wykonywała swoje obowiązki

nieprzerwanie w Oddziale Anestezjologii i Intensywnej Terapii, piastując stanowisko

starszej pielęgniarki. Jej status zawodowy był każdorazowo formalizowany aneksami

do umowy o pracę, w których jednoznacznie wskazywano przyporządkowanie

powódki do grupy płacowej nr 6, odpowiadającej jej kwalifikacjom zawodowym.

Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazał, że powódka

legitymuje się średnim wykształceniem medycznym - w 1985 r. ukończyła Liceum

Medyczne, uzyskując tytuł pielęgniarki dyplomowanej. W toku dalszego zatrudnienia

podnosiła swoje kwalifikacje zawodowe głównie przez krótkoterminowe kursy i

szkolenia specjalistyczne. W szczególności, w okresie od 26 marca 2009 r. do 23

maja 2009 r., odbyła kurs z zakresu podstaw dializoterapii, a w dniu 6 maja 2010 r.

ukończyła kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego i

intensywnej opieki. Ponadto powódka regularnie uczestniczyła w jednodniowych

szkoleniach doskonalących, m.in. w zakresie leczenia ran (2007), samokontroli

glikemii (2008), zapobiegania zakażeniom (2013, 2014), realizacji zleceń lekarskich

i podawania leków (2016), a także przetaczania krwi i jej składników (w latach: 2007,

2011, 2016, 2021).

Naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu powódka upatrywała

w tym, że ustawodawca zaszeregował indywidualnie pielęgniarki jedynie według

kryterium wykształcenia bez związku z zakresem obowiązków. W ocenie powódki,

wynagrodzenie zasadnicze powinno być ustalane indywidualnie w oparciu o

doświadczenie zawodowe oraz jakość pracy świadczoną przez poszczególnego

pracownika.

I PSK 503/26

3

Powódka, pomimo ciążącego na niej obowiązku dowodowego, nie wykazała,

by wykonywała obowiązki tożsame w sensie rzeczywistym (a nie tylko nominalnym)

z obowiązkami pielęgniarek przypisanych do grupy 2 zgodnie z ustawą

o wynagrodzeniach. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że powódka nie była

angażowana w opracowywanie procedur medycznych, nie pełniła funkcji

dydaktycznych, nie była też odpowiedzialna za nadzór nad innymi pielęgniarkami, co

różniło ją od osób z wykształceniem magisterskim i specjalizacją. To zaś wiązało się

bezpośrednio z poziomem posiadanych kwalifikacji.

Sąd w swoich ustaleniach przytoczył również dokumentację aneksów

płacowych z lat 2021-2023, z której jednoznacznie wynikało, że powódka przypisana

była do grupy 6, co odpowiadało jej wykształceniu (licencjat pielęgniarstwa, brak

specjalizacji). Tymczasem grupa 2, do której odwoływała się skarżąca, dotyczy

wyłącznie pielęgniarek z tytułem magistra oraz specjalizacją, co potwierdza literalna

treść załączników do ustawy. Ustalenie to, poparte dokumentami oraz zeznaniami

kadry zarządzającej, było jednoznaczne i nie zostało skutecznie zakwestionowane.

W ocenie Sądu Okręgowego, wykształcenie nie jest kwalifikowaną przyczyną

dyskryminującą określoną w art. 113 k.p. bądź też art. 183a § 1 k.p., co skutkowało

stwierdzeniem, że w niniejszej sprawie nie doszło w ogóle do naruszenia zasady

równego traktowania w zatrudnieniu w odniesieniu do powódki, nie mogło również

dojść do dyskryminacji ze względu na kryterium wykształcenia, które nie jest

kryterium niedozwolonym. Nie budziło bowiem wątpliwości, że różnicowanie

pielęgniarek w kwestii wynagrodzenia zasadniczego wynikało z obiektywnych

kryteriów i było podyktowane obiektywnym interesem pracodawcy. Pielęgniarki ze

specjalizacją mogą także bardziej skomplikowane czynności (takie jak podawanie

leków) wykonywać również bez zlecenia lekarza, jedynie informując lekarza o ich

wykonaniu już po fakcie. Pielęgniarki ze specjalizacją mogą też samodzielnie zlecić

w systemie komputerowym strony pozwanej wykonanie badań oraz wystawiać

recepty. Ponadto pielęgniarki z wyższym wykształceniem i specjalizacją są przez

stronę pozwaną angażowane do dodatkowych prac: tworzenia standardów. procedur

i szkoleń. Pielęgniarce z wyższym wykształceniem powierzono przeprowadzenie

szkolenia w przedmiocie dezynfekcji rąk. Powierzana jest im w pierwszej kolejności

obsługa nowego sprzętu, zwłaszcza w bloku operacyjnym i oddziale intensywnej

terapii. Posiadanie aktualnej wiedzy ma wpływ na sprawność w obsłudze

najnowszego sprzętu.

I PSK 503/26

4

Jakkolwiek większość czynności przy pacjencie jest wykonywana przez

pielęgniarki niezależnie od kwalifikacji, to jednak są pewne czynności, np. wykonanie

badania EKG czy przetoczenie krwi, które wymagają ukończenia specjalizacji albo

stosownego kursu.

Okoliczności te - w ocenie Sądu Okręgowego - miały realny wpływ na

wysokość otrzymywanego wynagrodzenia przez pielęgniarki. Nie sposób zatem było

uznać, by dyskryminację względem innych pracowników mogła stanowić

okoliczność, że osoby - które zrealizowały formy kształcenia pozwalające na

uzyskanie wyższego wykształcenia magisterskiego i specjalizacji - są wynagradzane

z uwzględnieniem tego kryterium, w odróżnieniu od tych, których tożsamych

kwalifikacji nie posiadają. Sytuacja, w której strona pozwana - zgodnie z

obowiązującymi przepisami prawa - przyznaje wyższe wynagrodzenie zasadnicze

pielęgniarkom posiadającym wyższe wykształcenie niż powódce, mimo zatrudnienia

ich na takim samym stanowisku, nie naruszała zasady równego traktowania w

zatrudnieniu.

O usprawiedliwionej dyferencjacji w zakresie wysokości wynagrodzenia ze

względu na cechę relewantną możemy mówić więc, gdy określeni pracownicy w

związku z posiadaniem określonych kwalifikacji niejednakowo wypełniają takie same

obowiązki.

Skargę kasacyjną wywiódł pełnomocnik powódki, zaskarżając wyrok Sądu

Okręgowego w całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

wskazał na jej oczywistą zasadność w zakresie naruszenia art. 3271 § 1 pkt 1 i pkt 2

k.p.c., art. 233 k.p.c., art. 2352 § 1 pkt 2 i 5 k.p.c., art. 387 § 2 pkt 2 k.p.c. w zw.

z art. 378 § 1 k.p.c. oraz art. 381 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pozwany wniósł o wydanie postanowienia

w przedmiocie nieprzyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o zasądzenie od

powódki na rzecz pozwanego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia

zasadnej podstawy przesądu i dlatego nie został uwzględniony. Przez oczywistą

zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.) należy rozumieć sytuację, w

I PSK 503/26

5

której skarga jest uzasadniona w sposób ewidentny, wskazując na rażące i poważne

uchybienia zaskarżonego orzeczenia, które są możliwe do stwierdzenia bez

konieczności prowadzenia bardziej złożonych rozumowań. Jedynie w takim wypadku

możliwa jest kontrola prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji

w postępowaniu kasacyjnym. Obciążenie go oczywistą i istotną wadą wskazuje, że

usunięcie tego orzeczenia z obrotu leży w interesie publicznym - a tym samym, że

może dojść do realizacji celu skargi kasacyjnej, jako nadzwyczajnego środka

zaskarżenia. Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest

oczywiste naruszenie konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego,

lecz sytuacja, w której naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście

nieprawidłowego orzeczenia. Oczywiste naruszenie prawa powinno być zatem

rozumiane jako widoczna natychmiast, bez potrzeby dokonywania pogłębionej

analizy jurydycznej, sprzeczność wykładni lub stosowania prawa z brzmieniem

przepisów albo powszechnie przyjętymi regułami interpretacji. Skarżący jest w tym

zakresie zobowiązany do sformułowania w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi

do rozpoznania odpowiednich wywodów potwierdzających tę okoliczność.

Utrwalony jest także pogląd, że skoro zgodnie z art. 3983 § 3 i art. 39813 § 2

k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów

i oceny dowodów, a Sąd Najwyższy jest związany ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia, to i o oczywistej zasadności

skargi kasacyjnej nie można wnioskować na podstawie zakwestionowania podstawy

faktycznej rozstrzygnięcia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 7 września

2012 r., V CSK 529/11, LEX nr 1222170 oraz z dnia 13 lutego 2014 r., I UK 408/13,

LEX nr 1646932). Ponadto nie jest dopuszczalne przenoszenie argumentacji

służącej wykazaniu przyczyny kasacyjnej do uzasadnienia podstaw kasacyjnych ani

odwoływanie się do tego uzasadnienia, podstawy skargi bowiem są badane dopiero

przy rozpoznawaniu skargi, po jej przyjęciu (por. postanowienie Sądu Najwyższego

z dnia 20 kwietnia 2018 r., III CSK 337/17, LEX nr 2483656 czy z dnia 11 kwietnia

2018 r., II UK 277/17, LEX nr 2490632).

Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze

okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 lipca

2014 r., I UK 65/14, LEX nr 1482343 czy z dnia 14 maja 2015 r., III PK 6/15, LEX nr

1723780).

I PSK 503/26

6

W aktualnym stanie prawnym elementy uzasadnienia sądu drugiej instancji

określa art. 387 § 21 k.p.c., dodany do kodeksu postępowania cywilnego na mocy

art. 1 pkt 126 ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania

cywilnego oraz niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 7 listopada

2019 r. Zgodnie z nim, w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji wskazanie

podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd

drugiej instancji przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd

drugiej instancji zmienił lub uzupełnił te ustalenia; jeżeli sąd drugiej instancji

przeprowadził postępowanie dowodowe lub odmiennie ocenił dowody

przeprowadzone przed sądem pierwszej instancji, uzasadnienie powinno także

zawierać ustalenie faktów, które sąd drugiej instancji uznał za udowodnione,

dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił

wiarygodności i mocy dowodowej (pkt 1), wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z

przytoczeniem przepisów prawa powinno objąć ocenę poszczególnych zarzutów

apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej

instancji przyjął za własne oceny sądu pierwszej instancji (pkt 2). W przepisie

wyodrębniono wymagania co do treści uzasadnienia orzeczenia sądu drugiej

instancji w odniesieniu do podstawy faktycznej (pkt 1) i do podstawy prawnej (pkt 2)

i uzależniono je od rodzaju zapadłego rozstrzygnięcia.

Co do zasady część faktyczna uzasadnienia orzeczenia sądu meriti

w sprawach cywilnych powinna obejmować całościowe wskazanie podstawy

faktycznej rozstrzygnięcia, a więc ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione,

dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił

wiarygodności i mocy dowodowej (art. 3271 § 1 k.p.c.). W postępowaniu apelacyjnym

wymogi te pozostają tożsame o ile sąd odwoławczy przeprowadził postępowanie

dowodowe lub odmiennie ocenił dowody przeprowadzone przed sądem pierwszej

instancji (art. 387 § 21 pkt 1 zdanie drugie k.p.c.). Jeżeli natomiast sąd drugiej

instancji nie zmieniał, ani nie uzupełniał ustaleń sądu pierwszej instancji, wskazanie

podstawy faktycznej rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd

odwoławczy przyjął za własne ustalenia sądu pierwszej instancji (art. 387 § 21 pkt 1

zdanie pierwsze k.p.c.).

W badaniu, czy uzasadnienie orzeczenia sądu drugiej instancji spełnia

powyższe oczekiwania trzeba mieć na uwadze, że są one modyfikowane przez

art. 378 § 1 k.p.c., który określa granice apelacji, w tym związanie sądu

I PSK 503/26

7

odwoławczego zarzutami apelacji oraz wynikającym z tego związania obowiązkiem

zbadania zgłoszonych zarzutów. Obowiązek ten nie oznacza jednak, że na sądzie

drugiej instancji ciąży powinność oddzielnego wypowiedzenia się o każdym

z argumentów zawartych w apelacji. Przeciwnie, dopuszczalne jest zbiorcze

wyrażenie oceny zgłoszonych zarzutów, tyle że przedstawienie wyników dokonanej

przez sąd oceny podstaw i wniosków środka zaskarżenia powinno wskazywać na to,

że zostały one przez ten sąd w całości rozważone przed wydaniem orzeczenia.

Tak tez uczynił Sąd Okręgowy, uznając, że były one niedopuszczalne na

podstawie art. 2352 § 1 pkt 3 oraz pkt 5 k.p.c., a także nieuzasadnione w świetle

art. 381 k.p.c. Sąd Okręgowy podniósł, że zgłoszone przez stronę powodową wnioski

dowodowe - zarówno w zakresie dowodów osobowych, jak i dokumentów - zmierzały

w istocie do ponownego prowadzenia postępowania dowodowego w całości, mimo

że strona miała realną i nieskrępowaną możliwość ich zgłoszenia w toku

postępowania przed Sądem pierwszej instancji. Strona nie wykazała, by wystąpiły

jakiekolwiek przeszkody uniemożliwiające przedstawienie tych dowodów na

wcześniejszym etapie postępowania, co czyniło wnioski spóźnionymi w rozumieniu

art. 2352 § 1 pkt 3 k.p.c. Dodatkowo, oceniając przedmiot proponowanych dowodów,

Sąd stwierdził, że nie dotyczyły one okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia

sprawy, które pozostawałyby dotąd niewyjaśnione, ani nie zmierzały do wykazania

faktów nowych, wcześniej nieznanych stronie - co uzasadniało ich pominięcie, także

na podstawie pkt 5 wskazanego przepisu. W świetle art. 381 k.p.c., również nie

zachodziły podstawy do ich dopuszczenia na etapie postępowania apelacyjnego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego jednolicie przyjmuje się, że naruszenie

przez sąd drugiej instancji zasad sporządzania uzasadnienia orzeczenia

(uregulowanych w art. 3271 oraz art. 387 § 21 k.p.c.) jedynie wyjątkowo może

stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, co ma miejsce, gdy wskutek

uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu zaskarżone orzeczenie nie

poddaje się kontroli kasacyjnej.

Z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego wynika, w oparciu o jakie dowody

to uczynił, a także jakie przepisy prawa materialnego miały zastosowanie

w ustalonych w sprawie okolicznościach faktycznych. Skarżąca stawiając zarzut

nierozpoznania wszystkich zarzutów apelacyjnych zgłoszonych przez nią w apelacji

polemizuje zarówno z prawidłowo ustalonymi przez Sądy powszechne faktami (które

I PSK 503/26

8

są wiążące dla Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym – art. 3983 § 2 k.p.c.)

jak i oceną prawną tych faktów.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że

skarżąca nie wykazała potrzeby poddania skargi kasacyjnej merytorycznemu

rozpoznaniu. Dlatego, opierając się na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak

w sentencji postanowienia.

O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto na podstawie art. 102

w związku z art. 39821 k.p.c.

AGM

[a.ł]