Sąd Najwyższy nie przyjął skargi spółdzielni w sporze o wypowiedzenia dwojga pracowników

Sąd Okręgowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 9 września 2025 r. oddalił

apelację strony pozwanej Spółdzielni E. z siedzibę w W. od wyroku Sądu

Rejonowego dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2025 r., w

którym Sąd ten zasądził od strony pozwanej na rzecz powódki T.S. kwotę 24.300 zł

I PSK 541/26

2

i na rzecz powoda M.M. kwotę 15.943 zł wraz z ustawowymi odsetkami za

opóźnienie od dnia 6 lutego 2024 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za

nieuzasadnione rozwiązanie umowy o pracę za wypowiedzeniem i powództwa w

pozostałym zakresie oddalił.

Pozwana Spółdzielnia wywiodła skargę kasacyjną od powyższego orzeczenia.

W podstawach skargi podniosła zarzut naruszenia przepisów, a mianowicie: art. 30

§ 4 k.p. - przez przyjęcie, że to na pracodawcy przed złożeniem oświadczenia o

wypowiedzeniu umowy o pracę, w którym wskazano przyczynę tego wypowiedzenia,

ciążą dodatkowe obowiązki, które mogą stanowić postawę obiektywnej oceny

doniosłości wagi przewinienia pracownika.

Z uwagi na wskazane naruszenia pozwana wniosła o uchylenie zaskarżonego

wyroku Sądu Okręgowego, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu

Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w innym

składzie ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie co do istoty

sprawy, a także o zasądzenie od powodów na rzecz pozwanej kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżąca wskazała na

istniejącą w sprawie potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości co do tego, czy w świetle treści art. 30 § 4 k.p., przy oczywistym braku

podstaw do kwestionowania przesłanki dotyczącej powinności złożenia przez

pracodawcę w oświadczeniu o wypowiedzeniu umowy o pracę przyczyny

uzasadniającej wypowiedzenie, dopuszczalne jest, aby sąd orzekający dokonywał

obiektywnej oceny wagi przyczyny tego wypowiedzenia z pominięciem

subiektywnego stanowiska pracodawcy dbającego o przestrzeganie zasad

współżycia społecznego w zakładzie pracy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie o

oddalenie skargi i zasądzenie od pozwanej na rzecz każdego z powodów kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I PSK 541/26

3

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej merytorycznego

rozpoznania. Skarga kasacyjna jako szczególny środek zaskarżenia służy realizacji

interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru sprawiedliwości, polegający na

usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów powszechnych oraz na wspomaganiu

rozwoju prawa. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o

przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny koncentrować się

na wykazaniu, że w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności przemawiające za

interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z

przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i jedynie w

przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą

jurydycznej argumentacji, że istnieje publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia

sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym

rozpoznawaniu (postanowienie Sądu Najwyższego z 16 listopada 2022 r., II USK

679/21, LEX nr 3549528), zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do

rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w

sprawie zachodzą (postanowienia Sądu Najwyższego z: 31 stycznia 2008 r.,

II UK 246/07, LEX nr 449007; 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 404134;

19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 406392; 13 września 2022 r., I USK 565/21,

Legalis nr 2891720; 28 listopada 2024 r., III USK 262/23, Legalis nr 3171079;

17 grudnia 2025 r., II USK 343/24, LEX nr 3987251).

Treść uzasadnienia nie może być jednak dowolna i należy ją oprzeć na

argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej przyczyny, że Sąd Najwyższy, rozpoznając

ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, działa w interesie publicznym, wyjaśniając

istotne zagadnienia prawne, dokonując wykładni przepisów budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z

obrotu prawnego orzeczenia wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub

oczywiście wadliwe (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.), zatem uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na wykazaniu, iż takie

okoliczności w sprawie zachodzą.

I PSK 541/26

4

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony występującą w sprawie potrzebą wykładni wskazanego

przepisu prawa (art. 30 § 4 k.p.). Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał, że

przesłanka ta w niniejszej sprawie zaistniała.

Powołanie się w skardze kasacyjnej na potrzebę wykładni przepisów

prawnych wymaga wykazania przez autora skargi, jaki konkretnie przepis prawa,

zastosowany w danej sprawie, mimo że budzi poważne wątpliwości, ze wskazaniem,

na czym te poważne wątpliwości polegają, nie doczekał się wykładni, bądź że jego

niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy

przytoczyć (postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,

OSNC 2002 Nr 12, poz. 151; 15 października 2002 r., II CZ 102/02, LEX nr 57231),

a zaskarżone orzeczenie, zwłaszcza przy sposobności wydania orzeczenia

sądowego przez najwyższą instancję sądową, może mieć także istotne znaczenie

dla zapewnienia jednolitości wykładni i stosowania prawa, co stanowi jeden z filarów

prawidłowo funkcjonującego wymiaru sprawiedliwości w demokratycznym państwie

prawa (T. Ereciński, Rozdział 1 Zaskarżalność orzeczeń sądowych (w:) System

Prawa Procesowego Cywilnego. Tom III. Środki zaskarżenia, red. T. Ereciński, J.

Gudowski, Warszawa 2013). Przyczyny kasacyjne wymienione w art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. odnosi się rozłącznie do dwóch sytuacji, tj. do wykładni przepisów prawnych

budzących poważne wątpliwości oraz wykładni przepisów prawnych wywołujących

rozbieżności. W obu wypadkach chodzi o rozbieżności w orzecznictwie sądów.

Przepis ten nawiązuje do art. 59 i 60 § 1 ustawy o Sądzie Najwyższym,

nakładających na Sąd Najwyższy obowiązek przeciwdziałania niejednolitości

orzecznictwa sądowego (T. Ereciński, w System Prawa Procesowego Cywilnego.

Tom III. Środki zaskarżenia, red. T. Ereciński, J. Gudowski, Warszawa 2013). Nie

może być wątpliwości, że obok kontroli legalności dbanie o jednolitość orzecznictwa

stanowi podstawowe zadanie Sądu Najwyższego, a istotnym narzędziem

umożliwiającym realizację jego zadania jest rozpoznawanie skarg kasacyjnych (T.

Ereciński, 3. Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów [w:] System

Prawa Procesowego Cywilnego. Tom III. Środki zaskarżenia, red. T. Ereciński, J.

Gudowski, Warszawa 2013).

Rozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych nie może sprowadzać się do

odpowiedzi na zarzuty autora skargi skierowane pod adresem zaskarżonego

I PSK 541/26

5

orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości skarżącego, które można wyjaśnić

za pomocą obowiązujących reguł wykładni bądź w drodze prostego zastosowania

przepisów, bądź też przez wnikliwą lekturę uzasadnienia Sądu Najwyższego

(postanowienie Sądu Najwyższego z 5 sierpnia 2025 r., III USK 143/24, LEX nr

3900096, jeżeli nie występuje potrzeba ochrony interesu publicznego przez

zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój prawa i

jurysprudencji (K. Sadowski, Część I Skarga kasacyjna (w:) Skarga kasacyjna.

Zażalenie do Sądu Najwyższego na podstawie art. 3941 § 11 k.p.c., red. D. Kotłowski,

Warszawa 2016; T. Wiśniewski, Przebieg procesu cywilnego, Warszawa 2013,

s. 352; T. Zembrzuski, Skarga kasacyjna. Dostępność w postępowaniu cywilnym,

Warszawa 2011, s. 42). Ponadto, ze względu na publicznoprawne funkcje skargi

kasacyjnej, skarżący powinien wykazać celowość dokonania wykładni konkretnego

przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12, LEX nr

1238124; 22 maja 2024 r., II USK 240/23, LEX nr 3735929). Twierdzenie o

występowaniu potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów jest uzasadniony

tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty

przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją rozbieżne poglądy w tym zakresie,

wynikające z odmiennej wykładni przepisów konstruujących owo zagadnienie.

Skarżący nie zdołał wykazać, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie jej

do rozpoznania. Podnoszone we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania wątpliwości na tle interpretacji art. 30 § 4 k.p., budzącego poważne

wątpliwości co do dopuszczalności przez sąd orzekający dokonywania oceny wagi

przyczyny wypowiedzenia umowy o pracę - nie stanowią o potrzebie wykładni

przywołanego przepisu w znaczeniu, jaki nadaje się tej normie. Tak sformułowane

zagadnienie wymusza odniesienie się do oceny okoliczności faktycznych, którymi

kierował się Sąd drugiej instancji, uznając brak zasadności rozwiązania z powodami

umów o pracę, badając przyczyny wskazane w wypowiedzeniu.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że wypowiedzenie, jest zwykłym

trybem rozwiązania umowy o pracę, który nie wymaga co prawda podania przyczyny

doniosłej, czy wyjątkowej, nie mniej jednak przyczyna rozwiązania stosunku pracy

musi być rzeczywista i sformułowana w sposób konkretny. Podanie przyczyny

uzasadniającej rozwiązanie umowy o pracę według art. 30 § 4 k.p. powinno być

I PSK 541/26

6

skonkretyzowane. Niedopuszczalne jest zatem użycie ogólnikowego zwrotu bądź

powtórzenia wyrażeń ustawowych. „Konkretność przekazu" przyczyny wymaga

określenia takich elementów, jak: czas, miejsce, sposób zachowania pracownika,

skutek dla pracodawcy itp. Nie oznacza to konieczności opisywania wszystkiego

drobiazgowo, ale przyczyna musi być wystarczająco skonkretyzowana.

(postanowienie Sądu Najwyższego z 16 stycznia 2024 r., I PSK 111/23, LEX nr

3656870). Podobnie w wyroku z dnia 10 maja 2000 r., (I PKN 641/99, OSNP 2001,

nr 20, poz. 618; też z 8 maja 2024 r., II PSKP 67/23, OSNP 2025, nr 2, poz. 13), Sąd

Najwyższy uznał, że przyczyna wypowiedzenia, jeśli jest podana, musi być

dostatecznie konkretna i zrozumiała dla pracownika.

Decydując się na wypowiedzenie umowy o pracę, obowiązkiem pracodawcy

na po myśli art. 30 § 4 k.p. jest tymczasem wskazanie przyczyn wypowiedzenia w

taki sposób, by pracownik mógł mieć świadomość, za co konkretnie został zwolniony.

Wymagana jest zatem od pracodawcy szczególna staranność określania przyczyn

rozwiązania umowy o pracę, a nie jedynie wskazywanie utartych i ogólnych

sformułowań bez odesłania do konkretnych zdarzeń. Dodać należy również, że nie

można tych przyczyn rozbudowywać dopiero w toku postępowania sądowego,

albowiem przyczyny winny zostać pracownikowi przedstawione w sposób

jednoznaczny i konkretny już w treści przedłożonego mu wypowiedzenia o pracę.

Konstrukcja podania przyczyny wypowiedzenia powinna być jednoznaczna,

zrozumiała dla pracownika, co ma na celu ochronę pracownika przed arbitralnym

zachowaniem się pracodawcy oraz umożliwienie pracownikowi oceny słuszności

wypowiedzenia i w tym kontekście rozważenie celowości kwestionowania

wypowiedzenia w postępowaniu sądowym. Niewątpliwym celem art. 30 § 4 k.p. jest

bowiem umożliwienie pracownikowi obrony, dlatego przyczyna wypowiedzenia musi

być na tyle konkretna i precyzyjna, by pracownik mógł ją zrozumieć i odnieść się do

niej w obronie. Konkretność wskazania przyczyny należy oceniać z uwzględnieniem

innych, znanych pracownikowi okoliczności uściślających tę przyczynę

(W. Muszalski (red.), Kodeks pracy. Komentarz, Warszawa 2007, art. 30).

Pracodawca nie może powoływać w postępowaniu sądowym nowych, wcześniej

niewskazanych i zatem nieznanych pracownikowi przyczyn wypowiedzenia.

Tymczasem, jak wynika z ustaleń Sądu, pozwany pracodawca sformułował

przyczyny wypowiedzenia umów o pracę z powodami w sposób bardzo lakoniczny i

ogólnikowy. Strona pozwana, jako przyczyny wypowiedzenia umów o pracę z

I PSK 541/26

7

powodami wskazała bowiem m.in. lekceważący stosunek do przełożonego, brak

zaangażowania w proponowane przez przełożonego rozwiązania dotyczące zasad

wykonywania obowiązków i organizacji pracy na powierzonym stanowisku pracy,

brak należytej i oczekiwanej współpracy z bezpośrednim przełożonym, a w stosunku

do M.M. dodatkowo także nierzetelne wykonywanie procedur regulaminu windykacji

należności i nieprofesjonalne podejście do obowiązku rzetelnej obsługi lokatorów.

Sąd Okręgowy uznał, że podane powodom przyczyny wypowiedzenia zostały

sformułowane w sposób niekonkretny oraz nierzeczywisty. W toku postępowania

sądowego jak ustalił Sąd Okręgowy, strona pozwana nie zdołała wykazać, jakoby

powodowie rzeczywiście odnosili się do Głównej Księgowej w sposób lekceważący,

czy nie angażowali się należycie w proponowane przez nią rozwiązania. Sąd drugiej

instancji stanął na stanowisku, że z uwagi na niejasność oraz nierzeczywistość

podanych przez pozwanego pracodawcę przyczyn wypowiedzenia powodom umów

o pracę, wypowiedzenia te należy uznać za nieuzasadnione, co skutkowało przyjętą

odpowiedzialnością odszkodowawczą pracodawcy stosownie do art. 45 § 1 k.p.

Mając na uwadze powyższe rozważania, należy stwierdzić, że pozwana nie

wykazała istnienia powołanej przesłanki przedsądu. Sformułowane w skardze

kasacyjnej pytanie nie spełnia kryteriów, jakie stawia się tej przesłance w celu

wykazania potrzeby wykładni.

Stwierdzając, że nie zachodzą określone w art. 3989 § 1 k.p.c., przyczyny

przyjęcia skargi do rozpoznania, Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2

k.p.c. jak w punkcie pierwszym, o kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na

podstawie art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c. w zw. z art. 39821 k.p.c. i oraz § 9 ust. 1 pkt 1

w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22

października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst:

Dz.U. z 2026 r., poz. 118), o czym postanowił jak w punkcie drugim.

[SOP]