Zwolnienie bez wypowiedzenia z winy pracownika. SN nie przyjął skargi pozwanej

Sąd Okręgowy w Katowicach X Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 15 listopada 2024 r., X Pa 48/24, w sprawie z powództwa E.W.

przeciwko M.D. o odszkodowanie za niezgodne z prawem rozwiązanie umowy o

pracę bez wypowiedzenia, oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Rejonowego

I PSK 62/25

2

w Tychach z 13 lutego 2024 r., IV P 60/23, zasądzającego na rzecz powódki kwotę

10.051, 20 zł tytułem odszkodowania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła pozwana. We wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazała na potrzebę wykładni art. 30

§ 4 k.p., sformułowała istotne zagadnienie prawne: „jak bardzo sprecyzowane

powinno być uzasadnienie oświadczenia o rozwiązaniu stosunku pracy bez

wypowiedzenia i czy powinno być ono zrozumiałe dla pracownika, którego ono

dotyczy, czy osób trzecich?” oraz wskazała, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na

jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje

postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w

konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją

Sądu Najwyższego.

Obowiązkiem skarżącego jest sformułowanie i uzasadnienie wniosku

o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w nawiązaniu do tych przesłanek,

gdyż tylko wówczas może być osiągnięty cel wymagań przewidzianych w art. 3984

§ 2 k.p.c. Rozstrzygnięcie Sądu Najwyższego w kwestii przyjęcia bądź odmowy

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania wynika z oceny czy okoliczności

powołane przez skarżącego odpowiadają tym, o jakich stanowi art. 3989 § 1 k.p.c.

Ponadto dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest

I PSK 62/25

3

uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje

publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której

rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,

skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest

trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w

zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z 14 września 2016 r., V CSK 143/16, LEX nr

2135552; z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, LEX nr 2069457; z 1 grudnia 2015 r.,

I PK 71/15, LEX nr 2021944).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała

się na trzy przesłanki, które się wzajemnie wykluczają. Twierdzenie o oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej skarżąca łączy z występowaniem przyczyn przyjęcia

skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., a mianowicie

występowaniem przesłanki istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebą wykładni

przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości. Taka konstrukcja

uzasadnienia wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania jest wadliwa.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przesłanki określone

w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c. wykluczają się, gdyż skarga kasacyjna nie może

być uznana za oczywiście uzasadnioną, jeżeli o występowaniu tej przesłanki

miałoby świadczyć naruszenie przepisów prawa, których wykładnia nasuwa tak

duże wątpliwości, że konieczne jest ich wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy w

ramach sformułowanego w tej sprawie zagadnienia prawnego (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2011 r., II PK 247/10, LEX nr 1274964).

W postanowieniu z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13, (LEX nr 1430990). Sąd

Najwyższy w dotychczasowym orzecznictwie zwracał już uwagę, że jednoczesne

uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi występującymi w sprawie wątpliwościami

prawnymi (zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów prawa) generalnie

wyklucza możliwość oczywistej zasadności skargi. Jak wskazano w uzasadnieniu

postanowienia z 21 października 2008 r., II PK 158/08, LEX nr 738506, przesłanki

uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zawarte w pkt 1 i 4

art. 3989 § 1 k.p.c. wzajemnie się krzyżują i wykluczają możliwość przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania zarówno z uwagi na interes publiczny (pkt 1 powołanego

I PSK 62/25

4

przepisu), jak i prywatny skarżącego (pkt 4 powołanego przepisu). Trudno sobie

wyobrazić sytuację, w której wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w

sprawie występuje tak poważna wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i

rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy. Występowanie w sprawie istotnego

zagadnienia prawnego czy potrzeba wykładni przepisów prawnych wykluczają

zatem oczywistą zasadność skargi (w ramach tej samej podstawy kasacyjnej).

Niezależnie od wskazanej wyżej wadliwości uzasadnienia wniosku o

przyjęcie do rozpoznania rozpatrywanej skargi kasacyjnej stwierdzić trzeba, że

skarżąca nie przedstawiła ani istotnego zagadnienia prawnego sprawy w

rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., a wskazany przepis (art. 30 § 4 k.p.)

nie potrzebuje wykładni. Uzasadnienie wniosku zostało ograniczone do

ogólnikowego zarysowania pewnych kwestii bez powiązania ich z odpowiednią

jurydyczną argumentacją, którą skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście

występują przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt

1 i 2 k.p.c. Brakuje w konstrukcji przedstawionych problemów uwzględnienia

stanowiska zaskarżonego wyroku w zakresie oceny spornej w sprawie kwestii -

stanowiska bardzo szeroko przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

Nie przedstawiono również przekonującej argumentacji wykazującej walor

"oczywistej zasadności" skargi kasacyjnej w rozumieniu powołanego wyżej art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c.

Przedstawione zagadnienie jest szeroko wyjaśnione w orzecznictwie Sądu

Najwyższego. Wymogi odnoszące się do konkretności przyczyny rozwiązania

umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika mają dwa aspekty -

pierwszy odnosi się do kwestii zrozumiałości wskazanej przyczyny dla pracownika

będącego adresatem oświadczenia pracodawcy, natomiast drugi do

jednoznaczności i precyzyjności tej przyczyny również dla pracownika, ale także dla

sądu. Przyczyna wskazana przez pracodawcę musi być sformułowana w taki

sposób, żeby z jej lektury dało się jasno odczytać, jakie zarzuty formułuje

pracodawca względem pracownika, czyli po jej lekturze musi być możliwe

zidentyfikowanie, czego dotyczą zarzuty pracodawcy, a także do których z punktów

art. 52 § 1 k.p. można zakwalifikować zachowanie pracownika. Ponadto, musi być

ona zrozumiała dla pracownika, to znaczy pracownik musi zrozumieć, jakie

I PSK 62/25

5

konkretnie jego zachowania stanowią podstawę rozwiązania stosunku pracy. Przy

czym spełnienie tego drugiego warunku możne wymagać różnego poziomu

szczegółowości w zależności od okoliczności sprawy i wiedzy pracownika, co do

zarzutów pracodawcy w momencie wręczania oświadczenia pracodawcy. Zatem te

dwa aspekty się wzajemnie uzupełniają - przyczyna wskazana przez pracodawcę

ma pozwalać na zrozumienie zarzutów, jakie formułuje on wobec pracownika, a

pracownikowi umożliwić dowiedzenie się, jakie jego zachowania/zaniechania

stanowiły podstawę rozwiązania stosunku pracy (por. wyrok Sądu Najwyższego z

25 stycznia 2022 r., III PSKP 56/21, LEX nr 3394798).

Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

[SOP]